JCT Homeowner: umowa z osobą prywatną krok po kroku
Klientka chce dobudowę kuchni z tyłu domu. Architekt zrobił rysunki do pozwolenia i na tym jego rola się kończy. Umowy nie ma, klientka pyta, „czy możemy podpisać coś prostego”. Ty nie chcesz pisać umowy od zera, a klientka nie chce czytać trzydziestu stron prawniczego angielskiego. Tu pasuje JCT Homeowner contract, czyli umowa JCT dla osoby prywatnej, która zleca roboty we własnym domu. Ten wpis pokazuje krok po kroku, którą wersję wybrać, jak ją wypełnić i co ustalić, żeby dostać pieniądze na czas.
JCT Homeowner contract: jakie są wersje
JCT wydaje dla właścicieli domów umowy konsumenckie, napisane prostym językiem i przygotowane z myślą o przepisach chroniących konsumentów. Są trzy, a wybór zależy od tego, czy klient ma konsultanta i jak duża jest robota.
- HO/B
Dla małych robót domowych, np. dobudów i przeróbek, za uzgodnioną cenę ryczałtową, gdy klient nie ma konsultanta, który administruje umową.
- HO/C
Ta sama sytuacja, ale klient zatrudnił konsultanta, np. architekta, który administruje umową. Umowa jest wydana razem z umową konsultingową.
- HO/RM
Dla drobnych, prostych napraw i konserwacji w domu, bez konsultanta. Cena ryczałtowa albo stawka godzinowa plus faktury za materiały.
- Nie dla firm
Te umowy są dla osoby prywatnej w jej domu. Przy robotach dla dewelopera albo firmy JCT przewiduje inne umowy, np. Minor Works.
Według JCT umowa HO/B ma dwie części: ustalenia (Arrangements) i warunki (Conditions). Ustalenia wypełniacie razem przed podpisem, w wielu miejscach zaznaczając pola wyboru. Dokumenty wymienione w pierwszej części, np. rysunki i Twoja oferta, stają się po jej przyjęciu opisem robót (work details).
Pieniądze w umowie Homeowner
W HO/B cena jest ryczałtem opartym na Twojej przyjętej ofercie i zawiera VAT. Umowa przewiduje jedną płatność po zakończeniu albo, jeśli tak uzgodnicie, płatności w ratach. Przy dobudowie trwającej kilka miesięcy ustal raty przed podpisem i powiąż je z etapami robót. Inaczej finansujesz całą budowę sam.
HO/RM przewiduje tylko płatność po zakończeniu. Dlatego według JCT praca na tej umowie nie powinna trwać dłużej niż cztery tygodnie, a zwykle trwa znacznie krócej. Do większej roboty bierz HO/B albo HO/C.
W HO/C dochodzi konsultant, który administruje umową w imieniu klienta. Ustal na początku, komu zgłaszasz zmiany i do kogo wysyłasz prośby o płatność, żeby nikt potem nie mówił, że o niczym nie wiedział.
Pieniądze uciekają też na zmianach w trakcie robót. Każdą prośbę klienta zapisz z ceną i potwierdź z nim przed wykonaniem. Inaczej przy płatności końcowej zaczyna się spór o to, co było w cenie. Jak to robić, przeczytasz na stronie o tym, czym są wariacje.

Construction Act a umowa z osobą prywatną
Construction Act zwykle nie obejmuje robót u osoby prywatnej w domu, w którym ona mieszka albo zamierza mieszkać (residential occupier). Nie masz więc ustawowych terminów payment notice i pay less notice ani ustawowego prawa do adjudication. Wszystko zależy od umowy. JCT zaznacza, że umowy Homeowner mimo to przewidują adjudication przy sporze między klientem a wykonawcą.
Jest też druga strona: klient jest konsumentem. Gdy umowę zawieracie poza Twoim biurem, np. przy stole w kuchni klienta, albo na odległość, przez mail czy telefon, klient zwykle może od niej odstąpić w ciągu 14 dni od zawarcia, bez podania przyczyny. Tak mówią Consumer Contracts Regulations 2013. Jeśli nie poinformujesz go o tym prawie, termin może wydłużyć się nawet o 12 miesięcy. Gdy klient wyraźnie poprosi, żebyś zaczął przed upływem 14 dni, a potem odstąpi, płaci za część usługi już wykonaną. Przepisy nie dotyczą budowy nowych budynków.
Jak przygotować umowę JCT Homeowner krok po kroku
- Wybierz wersję
Bez konsultanta HO/B, z architektem administrującym umową HO/C, drobna naprawa HO/RM.
- Kup aktualny wzór
Umowy JCT sprzedaje wydawca. Upewnij się, że masz aktualną edycję, a nie stary plik z internetu.
- Przygotuj opis robót
Rysunki, specyfikacja, Twoja oferta z założeniami i wyłączeniami. To one stają się work details.
- Wypełnij ustalenia z klientem
Daty, dostęp do domu, godziny pracy, media, miejsce na materiały. Zaznaczcie razem pola wyboru.
- Ustal raty
Kwoty albo procenty ceny przypisane do etapów: fundamenty, stan surowy, dach, wykończenia. Zapisz je w umowie.
- Przekaż informację o odstąpieniu
Na piśmie, przed podpisem. Jeśli klient chce, żebyś zaczął wcześniej, niech poprosi o to na piśmie.
- Podpiszcie i zachowajcie kopie
Każda strona z kompletem dokumentów. Terminy rat wpisz od razu do kalendarza.
Gdy klient nie ma żadnej umowy, a nie chce kupować wzoru, możemy pomóc przygotować umowę albo sprawdzić tę, którą dostałeś. Zobacz, jak wygląda umowa budowlana w UK czytana przez nas przed podpisem.

Najczęstsze błędy
- Brak rat przy dużej robocie
Jedna płatność po zakończeniu oznacza, że przez całą budowę kredytujesz klienta z własnych pieniędzy.
- Opis robót w jednym zdaniu
„Dobudowa wg rysunków” bez specyfikacji i założeń to zaproszenie do sporu o to, co było w cenie.
- Brak informacji o odstąpieniu
Klient, którego nie poinformowano, może mieć znacznie dłuższy termin na odstąpienie od umowy.
- Zmiany bez potwierdzenia
Klient prosi o dodatkowe gniazdko albo inne okno. Bez zapisanej ceny każda taka zmiana jest potem sporna.
Pytania
Czy JCT Homeowner contract jest obowiązkowa przy remoncie?
Nie. To gotowy wzór, który ułatwia życie obu stronom. Możesz użyć innej umowy, byle zawierała zakres, cenę, płatności i zasady zmian. Najgorsza opcja to brak umowy, bo przy kliencie prywatnym nie masz wtedy ani ustawy, ani papieru.
Czy w umowie Homeowner jest pay less notice?
Construction Act zwykle nie obejmuje robót w domu klienta, więc ustawowe zasady pay less notice tu nie działają. Decydują zapisy umowy, a spory można skierować do adjudication według umowy.
Czy cena w HO/B zawiera VAT?
Tak. Według JCT cena w HO/B ma zawierać VAT, jeśli jest należny. Uwzględnij to w ofercie, żeby klient nie był zaskoczony.
To nie jest porada prawna. Przy sporze sprawdzamy Twoją umowę i mówimy, czy potrzebny jest prawnik.