Zaliczka na budowę w UK: ile brać i jak ją zapisać w umowie

Klient chce, żebyś zaczął w poniedziałek. Okna na wymiar, stal, kontener, rusztowanie: to wszystko trzeba zamówić i zapłacić, zanim klient zobaczy pierwszą ścianę. Jeśli bierzesz to na siebie, kredytujesz klienta z własnej kieszeni. A jeśli klient zrezygnuje po tym, jak zamówiłeś okna, zostajesz z towarem, którego nikt inny nie kupi. Stąd pytanie, które zadaje sobie każdy właściciel małej firmy: zaliczka na budowę w UK, ile brać i jak ją zapisać, żeby potem nie było kłótni.

Zaliczka na budowę w UK: ile brać i od czego to zależy

Nie ma jednej stawki, która pasuje do każdej roboty. W zasadach Construction Act nie znajdziesz procentu zaliczki. Jej wysokość ustalacie z klientem w umowie. Dlatego zamiast pytać „ile biorą inni”, zapytaj: ile muszę wydać, zanim przyjdzie pierwsza płatność za wykonaną robotę?

Na wysokość zaliczki wpływa kilka rzeczy:

• Materiały na wymiar

  Okna, drzwi, kuchnia, schody, stal. Towar robiony pod tę budowę, którego nie zwrócisz i nie użyjesz gdzie indziej.

• Koszty startu

  Rusztowanie, kontener, ogrodzenie, toaleta i zabezpieczenie terenu. Płacisz za nie, zanim zrobisz pierwszą robotę.

• Czas do pierwszej płatności

  Gdy pierwsza waluacja na budowie albo etap jest płatny po kilku tygodniach, Twoje koszty w tym czasie rosną.

• Kim jest klient

  Klient, którego nie znasz, deweloper bez historii, ktoś, kto już raz zwlekał z płatnością: tu ryzyko jest większe.

Nie ma jednej „rynkowej” stawki zaliczki. Twoje własne wyliczenie jest ważniejsze niż czyjaś średnia.

Przykład: dobudowa w północnym Londynie, suma kontraktu S. Przed pierwszym etapem musisz zamówić okna i drzwi na wymiar za kwotę M1, stal za kwotę M2 i postawić rusztowanie z kontenerem za kwotę P. Zaliczka powinna pokryć przynajmniej M1 plus M2 plus P. W umowie zapisujesz ją jako kwotę albo jako Z% z S, gdzie Z wychodzi z tego wyliczenia. Jeśli kosztorys masz rozpisany na pozycje, policzysz to w kilka minut. Dlatego kosztorys budowlany z osobnymi pozycjami materiałów robi tu dużą różnicę.

Zaliczka to nie jedyny sposób, żeby nie kredytować klienta materiałami. W umowach JCT materiały dostarczone na budowę we właściwym czasie i zabezpieczone zwykle wchodzą do waluacji. Materiały, które czekają poza budową, na przykład w warsztacie stolarza, wchodzą tylko wtedy, gdy umowa tak mówi. Jeśli więc część towaru i tak trafi na budowę przed pierwszą waluacją, zaliczka może być mniejsza.

Jak zapisać zaliczkę w umowie

Sama kwota to za mało. W umowie albo w ofercie, którą klient podpisuje, powinny być:

• Kwota albo procent zaliczki

  Konkretna kwota albo procent i jasny zapis, od czego dokładnie ten procent jest liczony.

• Termin wpłaty

  Termin, w jakim klient wpłaca zaliczkę, i zapis, że roboty ruszają dopiero po jej wpływie.

• Na co jest zaliczka

  Krótki opis, na co idą pieniądze, na przykład na materiały na wymiar i koszty startu.

• Odjęcie w całości

  Pierwszy sposób rozliczenia: zaliczka schodzi w całości z pierwszej waluacji. Zapisz to wprost.

• Odjęcie w częściach

  Drugi sposób: potrącasz Z% z każdej waluacji, aż zejdzie cała zaliczka. To też zapisz wprost.

• Rezygnacja klienta

  Co się dzieje, gdy klient zrezygnuje: kto płaci za zamówione materiały i koszty, które już poniosłeś.

Przy kliencie prywatnym w jego własnym domu (residential occupier) Construction Act zwykle nie obowiązuje i wtedy wszystko zależy od umowy, także zaliczka i terminy płatności. Jeśli umowa milczy, nie masz na czym oprzeć żądania zaliczki ani rozliczenia, gdy klient się wycofa. Jeśli klient jest osobą prywatną, zapytaj prawnika, czy i kiedy klient może odstąpić od umowy, zanim wydasz jego zaliczkę na towar na wymiar. Jak rozliczyć VAT od zaliczki, zapytaj księgowego.

Zaliczka krok po kroku

1. Policz koszty przed pierwszą płatnością

   Materiały na wymiar, koszty startu, ludzie do pierwszego etapu. To Twój punkt wyjścia.

2. Zdecyduj o wysokości

   Kwota albo Z% sumy kontraktu. Zapisz ją już w ofercie, żeby klient wiedział o niej, zanim się zgodzi.

3. Wpisz zaliczkę do umowy

   Kwota, termin wpłaty, na co idzie, jak schodzi z płatności i co się dzieje przy rezygnacji. Dobra umowa budowlana w UK ma te zapisy w jednym miejscu.

4. Zapisz warunek startu

   „Roboty rozpoczną się po wpływie zaliczki.” Jedno zdanie, które oszczędza wiele nerwów.

5. Wystaw fakturę albo wezwanie na zaliczkę

   Z numerem konta, kwotą i datą. Potwierdź wpływ klientowi e-mailem.

6. Nie zamawiaj towaru na wymiar przed wpływem

   Nawet jeśli klient zapewnia, że przelew „już idzie”.

7. Rozliczaj zaliczkę w każdej waluacji

   Pokazuj w każdym zestawieniu, ile zaliczki już zeszło, a ile zostało. Klient widzi, że niczego nie płaci dwa razy.

Najczęstsze błędy

• Zaliczka bez umowy

  Klient przelewa kwotę „na start”, ale nigdzie nie zapisano, na co jest i jak się ją rozlicza. Przy sporze każdy pamięta inaczej.

• Start przed wpływem

  Ludzie są już na budowie, materiały zamówione, a zaliczki dalej nie ma. W tym momencie to Ty finansujesz klienta.

• Zaliczka wydana na inną budowę

  Pieniądze z zaliczki idą na dziury w kasie z poprzedniego projektu, a potem brakuje na okna dla tego klienta.

• Brak zapisu, jak zaliczka schodzi z płatności

  Klient myśli, że jest częścią pierwszego etapu, a Ty, że jest osobno. Albo odejmuje ją dwa razy.

• Zaliczka „na oko”

  Procent wzięty z powietrza, bez związku z kosztami. Za mała nie chroni Cię, za duża może zniechęcić klienta. Licz od kosztów.

• Brak zapisu o rezygnacji

  Klient się wycofuje, a Ty nie wiesz, czy możesz zatrzymać część zaliczki na materiały, które już zamówiłeś.

Pytania

To nie jest porada prawna. Przy sporze sprawdzamy Twoją umowę i mówimy, czy potrzebny jest prawnik.