Zrobiłeś roboty dodatkowe bez wyceny. Jak je teraz odzyskać
Budowa skończona. Po drodze zrobiłeś kilkanaście rzeczy, o które klient prosił „przy okazji”: dodatkowe gniazdka, przesunięte drzwi, wyższy cokół, drugi kran w ogrodzie. Nikt nie ustalał cen, bo było miło i szybko. Teraz wysyłasz rachunek za te zmiany, a klient nie chce zapłacić za roboty dodatkowe. Mówi, że myślał, że to w cenie, albo że kwota jest wzięta z sufitu. Sytuacja jest trudniejsza, niż gdybyś miał wycenę przed robotą, ale nie jest przegrana. Liczy się, jak dobrze odtworzysz historię każdej zmiany i jak uczciwie ją wycenisz.
Klient nie chce zapłacić za roboty dodatkowe: od czego zależy wynik
Spór o zmiany zrobione bez wyceny to spór o dwie rzeczy. Po pierwsze: czy klient o nie prosił, czyli czy to w ogóle była zmiana, a nie coś z zakresu umowy. Po drugie: ile są warte. Na pierwsze pytanie odpowiadają dowody. Na drugie uczciwa wycena oparta na Twoim kosztorysie.
Klient, który dostaje jedną kwotę za „extras”, nie ma czego sprawdzić, więc odrzuca całość. Klient, który dostaje listę dwunastu pozycji z opisem, datą, zdjęciem i ceną liczoną z tych samych stawek co umowa, zwykle kwestionuje dwie albo trzy. O te można rozmawiać.
Co zebrać, zanim napiszesz do klienta
- Wiadomości i e-maile
Każda prośba klienta na piśmie, nawet krótka. Ułóż je po datach i przypisz do konkretnej zmiany.
- Zdjęcia z budowy
Stan przed i po. Szukaj w telefonach całej ekipy, nie tylko w swoim. Zapisz datę każdego zdjęcia.
- Faktury za materiał
Zakupy, które nie pasują do zakresu z umowy, pokazują, że robiłeś coś więcej, i kiedy to było.
- Notatki ekipy
Kto był przy rozmowie z klientem i co usłyszał. Zapisz to teraz, póki ludzie jeszcze pamiętają szczegóły.
- Umowa i kosztorys
Pokazują, co było w cenie. Wszystko, czego tam nie ma, a zostało zrobione na prośbę klienta, to zmiana.
- Rysunki i ich rewizje
Nowa wersja rysunku po podpisaniu umowy to często dowód, że zakres się zmienił z woli klienta.
Co mówią przepisy
Construction Act zwykle nie obejmuje robót u osoby prywatnej w domu, w którym ona mieszka albo zamierza mieszkać (residential occupier). Wtedy wszystko zależy od umowy i od tego, co udowodnisz. Jeśli klient nie płaci, przy długu od osoby prywatnej stosuje się Pre-Action Protocol for Debt Claims: wysyłasz list przedsądowy (letter before claim), a dłużnik ma 30 dni na odpowiedź.
Gdy klientem jest firma albo deweloper, umowa zwykle podlega ustawie. Zmiany wpisujesz wtedy do aplikacji o płatność. Jeśli klient chce zapłacić mniej, musi wysłać pay less notice przed terminem z umowy, z kwotą i podstawą wyliczenia. Każda strona umowy budowlanej może też w każdej chwili wszcząć adjudication, a decyzja zapada w 28 dni od skierowania sprawy.

Jak odzyskać pieniądze za roboty dodatkowe krok po kroku
- Zrób listę zmian
Każda zmiana osobno, z numerem, datą i krótkim opisem. Nawet drobiazgi, bo razem dają sporą kwotę.
- Przypisz dowody
Do każdej pozycji dołącz wiadomość, zdjęcie albo fakturę. Pozycje bez dowodu oznacz osobno, uczciwie.
- Wyceń ze stawek z umowy
Gdzie się da, użyj stawek z kosztorysu. Klient przyjął je przy podpisaniu umowy, więc trudno je podważyć.
- Nowe stawki pokaż z rozbiciem
Gdy stawki brak, rozbij cenę na robociznę, materiały, sprzęt, narzut i zysk. Bez sumy z sufitu.
- Wyślij zestawienie z uzasadnieniem
Po angielsku, pozycja po pozycji, z dowodami w załączniku. Poproś o odpowiedź do daty.
- Rozmawiaj o spornych pozycjach
Skup się na tych, które klient kwestionuje. Resztę poproś o zapłatę w terminie z umowy.
- Przejdź do formalnej drogi
Gdy rozmowa nie działa, wyślij list przedsądowy albo, przy umowie objętej ustawą, rozważ adjudication.
Przykład: remont domu klienta prywatnego w Southampton. Wykonawca zrobił jedenaście zmian bez wyceny i wysłał jedną fakturę za „extras”. Klient odmówił zapłaty całości. Wykonawca rozpisał zmiany na listę, do dziewięciu dołączył wiadomości i zdjęcia, wycenił je ze stawek z kosztorysu i wysłał ponownie. Klient zaakceptował osiem, o trzy się spierali. Po rozmowie dwie zostały zapłacone w obniżonej kwocie, jedna odpadła, bo była w zakresie umowy.
Zanim napiszesz do klienta, policz, ile tracisz, i ustal, o jaką kwotę naprawdę chodzi. Jeśli nie wiesz, jak wycenić zmiany po fakcie albo jak napisać pismo po angielsku, QS po polsku przejrzy dowody i przygotuje zestawienie. Na przyszłych budowach pomoże Ci to, jak prowadzimy wariacje przed rozpoczęciem robót.
Jeśli sprawa trafi do sądu: small claims track to sprawy do £10 000, a roszczenie o określoną kwotę poniżej £100 000 złożysz przez Money Claim Online. Aktualne opłaty sądowe podaje gov.uk.

Najczęstsze błędy
- Jedna kwota za „extras”
Klient nie widzi, z czego się bierze, i odrzuca całość. Rozpisz zmiany na osobne pozycje z dowodami.
- Ceny wyższe niż w umowie
Zmiana liczona drożej niż ta sama robota w kosztorysie wygląda na próbę odbicia sobie straty.
- Groźby na start
Pierwsze pismo z groźbą sądu zamyka rozmowę. Zacznij od zestawienia i prośby o odpowiedź, sąd zostaw na koniec.
- Odsetki od klienta prywatnego
Ustawowe odsetki z Late Payment Act dotyczą tylko długów między firmami. Wobec osoby prywatnej nie.
- Wliczanie poprawek własnych błędów
Naprawa czegoś, co źle zrobiłeś, nie jest zmianą. Takie pozycje osłabiają całe zestawienie.
- Czekanie miesiącami
Im dłużej czekasz, tym mniej pamiętają świadkowie i tym łatwiej klientowi powiedzieć, że nic nie zlecał.
Pytania
Czy mogę żądać zapłaty za roboty dodatkowe bez pisemnego zlecenia?
Możesz, ale musisz wykazać, że klient o nie prosił i że cena jest uczciwa. Pomagają wiadomości, zdjęcia, faktury i stawki z Twojego kosztorysu.
Co, jeśli klient twierdzi, że zmiany były w cenie?
Pokaż umowę, kosztorys i rysunki, na podstawie których wyceniałeś. Wszystko, czego tam nie ma, a zrobiłeś na prośbę klienta, jest zmianą.
Czy mogę doliczyć odsetki za zwłokę?
Wobec firmy możesz doliczyć odsetki ustawowe z Late Payment Act, chyba że umowa przewiduje inne, rozsądne odsetki. Wobec osoby prywatnej tylko to, co zapisaliście w umowie.
To nie jest porada prawna. Przy sporze sprawdzamy Twoją umowę i mówimy, czy potrzebny jest prawnik.