Instrukcja architekta: kiedy to wariacja, a kiedy nie

Dobudowa, środek tygodnia. Architekt przychodzi na wizytę, ogląda ścianę i mówi: „Proszę dać tu inne nadproże i przesunąć okno trochę w lewo”. Następnego dnia przychodzi e-mail z nagłówkiem „Architect's Instruction”. Robisz, bo architekt kazał. Przy waluacji klient mówi, że nie dopłaci, bo „to było tylko doprecyzowanie rysunku”. Instrukcja architekta raz jest wariacją, a raz nie. Od tego, którą z nich dostałeś, zależy, czy zapłacą Ci za dodatkową pracę. Ten wpis pokazuje, jak to rozpoznać i co zrobić od razu, zanim weźmiesz się do roboty.

Instrukcja architekta a wariacja: o co chodzi

Na budowie z architektem albo contract administratorem polecenia dla wykonawcy przychodzą zwykle od niego, a nie od klienta. Takie polecenie na piśmie to instrukcja. Twoja umowa mówi, kto może wydawać instrukcje, w jakiej formie i co się wtedy dzieje z ceną i terminem. Zanim cokolwiek zrobisz, przeczytaj te zapisy.

Wariacja to zmiana zakresu, który był w umowie: dodatkowa robota, zmiana materiału, zmiana kolejności albo pominięcie czegoś. Instrukcja może taką zmianę zlecić. Może też tylko wyjaśnić coś, co już było w zakresie. Nagłówek pisma nic tu nie przesądza. Liczy się treść: czy po tej instrukcji robisz coś innego albo więcej niż to, co wyceniłeś i podpisałeś.

Kiedy instrukcja jest wariacją

• Zmiana rysunku albo specyfikacji

  Architekt każe zrobić coś inaczej niż na rysunku z umowy, na przykład inne nadproże albo inny układ ścian.

• Robota, której nie było w zakresie

  Dodatkowe gniazdka, dodatkowy otwór, nowa ściana działowa. Nie ma tego w kosztorysie, więc to nowa praca.

• Inny materiał niż wyceniony

  Zmiana cegły, płytek albo okien na droższe czy trudniejsze w montażu. Liczy się różnica w koszcie i czasie.

• Zmiana sposobu albo kolejności pracy

  Polecenie pracy w innych godzinach, etapami albo w innej kolejności niż zakładał Twój plan i cena.

Kiedy instrukcja nie jest wariacją

• Wyjaśnienie tego, co już jest w zakresie

  Architekt podaje wymiar, którego brakowało, ale robota i jej ilość zostają takie same.

• Poprawka Twojej wadliwej roboty

  Jeśli coś nie zgadza się z rysunkiem albo specyfikacją, poprawiasz to na swój koszt.

• Wybór z opcji, które już były w cenie

  Klient wybiera kolor albo wzór z zakresu, który wyceniłeś i który mieści się w kwocie.

• Przypomnienie Twojego obowiązku z umowy

  Polecenie sprzątania, zabezpieczenia albo dokumentów, które i tak musisz dostarczyć.

Prosty test na każdą instrukcję

Zadaj sobie trzy pytania. Czy robię coś, czego nie było na rysunkach i w kosztorysie z umowy? Czy zużyję więcej materiału albo więcej godzin niż w wycenie? Czy zmienia się kolejność albo termin? Jeśli na którekolwiek odpowiadasz „tak”, traktuj instrukcję jak wariację i wyceń ją. Jeśli wszędzie „nie”, wykonaj ją w ramach ceny i zapisz, że ją dostałeś.

Przykład: dobudowa w północnym Londynie. Architekt pisze, żeby gniazdka w kuchni dać trochę wyżej, niż pokazuje rysunek. Ściany są jeszcze otwarte, a liczba gniazdek się nie zmienia, więc to raczej wyjaśnienie. Tydzień później pisze, żeby dodać cztery gniazdka na wyspie kuchennej, której nie było na rysunku. To już nowa robota, czyli wariacja do wyceny.

Kiedy klient płaci za wariację

Wyceniona i zatwierdzona wariacja trafia do najbliższej waluacji. Terminy zapłaty zależą od umowy. Jeśli umowa jest objęta Construction Act, a nie ma zgodnych z nim zasad płatności, stosuje się Scheme for Construction Contracts. Construction Act zwykle nie obejmuje robót u osoby prywatnej w domu, w którym ta osoba mieszka albo zamierza mieszkać (residential occupier). Wtedy wszystko zależy od tego, co zapisaliście w umowie.

Co zrobić krok po kroku, gdy dostajesz instrukcję

1. Sprawdź, kto ją wydał

   Porównaj z umową, czy ta osoba może wydawać instrukcje. Polecenie od kogoś bez takiego prawa potwierdź u klienta.

2. Poproś o pismo

   Ustne polecenie z wizyty potwierdź e-mailem jeszcze tego samego dnia: co dokładnie kazano zrobić, gdzie i kiedy.

3. Zrób test trzech pytań

   Porównaj instrukcję z rysunkami i kosztorysem z umowy. Zapisz, czy zmienia zakres, ilość albo termin.

4. Nadaj numer i wyceń

   Jeśli to wariacja, wpisz ją do rejestru z numerem i wyceń według zasad z umowy, zanim zaczniesz robotę.

5. Wyślij wycenę do akceptacji

   Dołącz opis, zdjęcie miejsca i wpływ na termin. Jeśli robota nie może czekać, napisz, że wycena przyjdzie zaraz po.

6. Zbieraj dowody w trakcie

   Zdjęcia z datą przed, w trakcie i po. Notuj godziny ludzi i zużyty materiał na tę jedną zmianę.

7. Dołącz do waluacji

   Zatwierdzone wariacje dodaj do najbliższej waluacji. Te czekające pokaż osobno, jako informację dla klienta.

Jeśli nie chcesz pilnować tego sam, zobacz, jak prowadzimy wariacje na budowie i jak zatwierdzone zmiany trafiają do waluacji na budowie.

Najczęstsze błędy

• Robota bez pisma

  Robisz na słowo z wizyty, a potem architekt nie pamięta, co powiedział, i klient nie widzi podstawy do dopłaty.

• Brak wyceny przed robotą

  Cenę ustalasz po fakcie, więc klient ma już wykonaną zmianę i żadnego powodu, żeby się spieszyć z akceptacją.

• Uznanie nagłówka za decyzję

  Pismo nazwane „instrukcja” nie zawsze zmienia zakres. Bez testu trzech pytań łatwo żądać za dużo albo za mało.

• Pominięcie wpływu na termin

  Wycena bez informacji o dodatkowych dniach sprawia, że opóźnienie z powodu zmiany może potem spaść na Ciebie.

• Wariacje bez numerów

  Bez rejestru łatwo zgubić drobne zmiany, a na końcu budowy nikt nie wie, które były zatwierdzone, a które nie.

• Brak notatek z godzin i materiału

  Bez tych danych wycenę wariacji trudno obronić, gdy QS klienta zapyta, skąd wzięła się kwota.

Pytania

To nie jest porada prawna. Przy sporze sprawdzamy Twoją umowę i mówimy, czy potrzebny jest prawnik.