Omission, czyli klient wykreśla robotę. Co z Twoją marżą
Remont domu, umowa podpisana, materiał zamówiony. Po miesiącu klient pisze: „Kuchni jednak nie robimy, zrobi ją firma od mebli. Proszę odjąć ją z ceny”. Na pierwszy rzut oka sprawa jest prosta: mniej roboty, mniej pieniędzy. Tyle że w cenie kuchni była też część Twojego zysku i kosztów firmy, a płytki leżą już w magazynie. Omission w umowie budowlanej, czyli wykreślenie roboty z zakresu, potrafi zjeść marżę z całej budowy, jeśli odejmiesz pozycję bez liczenia. Ten wpis pokazuje, co policzyć i co napisać do klienta.
Co to jest omission w umowie budowlanej
Omission to pominięcie, czyli wykreślenie z zakresu czegoś, co było w umowie. To też wariacja, tylko w drugą stronę: zamiast dodawać robotę, klient ją zabiera. Wariacja to każda zmiana zakresu, który był w umowie: dodatkowa robota, zmiana materiału, zmiana kolejności albo właśnie pominięcie.
Dobra umowa mówi, kto może zlecić zmianę, także pominięcie, i jak się ją wycenia. Często podstawą są stawki z kosztorysu, który był częścią umowy. Dlatego zanim zgodzisz się na jakąkolwiek kwotę, otwórz umowę i kosztorys i sprawdź, jak pozycja była wyceniona.
Dlaczego proste odjęcie ceny boli
W cenie każdej pozycji siedzą trzy rzeczy: koszt bezpośredni (robocizna i materiał), część kosztów firmy i budowy (preliminaria, nadzór, ubezpieczenie, sprzęt) i Twój zysk. Klient, który wykreśla pozycję, zwykle chce odjąć jej pełną cenę. A Ty część kosztów poniosłeś albo poniesiesz i tak.
Przykład: dobudowa z kuchnią. Pozycja „kuchnia” ma w kosztorysie wartość K. W tej kwocie jest koszt bezpośredni, narzut N% na koszty firmy i zysk Z%. Rusztowanie, kontener i kierownik budowy zostają na budowie tyle samo czasu, bo reszta robót trwa dalej. Jeśli odejmiesz pełne K, tracisz nie tylko zysk Z%, ale też część narzutu N%, która miała pokryć te stałe koszty. Do tego dochodzi materiał kupiony pod kuchnię, którego nie oddasz.
Co możesz policzyć przy pominięciu
- Materiał zamówiony i niezwracalny
Faktury i potwierdzenia zamówień na rzeczy kupione pod tę pozycję, których dostawca nie przyjmie z powrotem.
- Koszty odwołania zamówień
Opłaty od dostawców i podwykonawców za anulowanie, jeśli ich umowy je przewidują. Zachowaj każde pismo.
- Zmiana sposobu pracy
Jeśli pominięcie zmienia kolejność, przerywa ciąg robót albo wydłuża inne etapy, opisz to i policz wpływ.
- Koszty stałe, które zostają
Preliminaria liczone w czasie, które nie maleją po pominięciu. Pokaż je osobno, zgodnie z zasadami umowy.
To, które z tych kosztów klient musi Ci oddać, zależy od zapisów Twojej umowy o wycenie wariacji. Nie obiecuj sobie z góry pełnego zwrotu. Policz, udokumentuj i wyślij z uzasadnieniem.
Kiedy klient oddaje robotę komuś innemu
Osobna sprawa to sytuacja z początku wpisu: klient nie rezygnuje z kuchni, tylko daje ją innej firmie. Sprawdź, co Twoja umowa mówi o takiej sytuacji. Jeśli nie mówi nic, a w grę wchodzi duża część zakresu, porozmawiaj z prawnikiem, zanim potwierdzisz pominięcie na piśmie.
Pominięcie a płatności
Wycenione pominięcie wchodzi do najbliższej waluacji jako pozycja na minus, a obok niej Twoje koszty jako pozycje na plus. Terminy zapłaty wynikają z umowy, a jeśli umowa jest objęta Construction Act i nie ma zgodnych z nim zasad, ze Scheme for Construction Contracts. Construction Act zwykle nie obejmuje robót u osoby prywatnej w jej własnym domu (residential occupier). Wtedy wszystko zależy od umowy, więc tym bardziej trzymaj się jej zapisów o wariacjach.
Co zrobić krok po kroku, gdy klient wykreśla robotę
- Poproś o polecenie na piśmie
Pominięcie ustalone przez telefon potwierdź e-mailem: która pozycja, w jakim zakresie i od kiedy.
- Wstrzymaj zamówienia
Od razu zadzwoń do dostawców i podwykonawców tej pozycji. Zapisz, co da się odwołać, a co już nie.
- Otwórz kosztorys z umowy
Znajdź wartość pozycji i sprawdź, ile w niej jest kosztu bezpośredniego, a ile narzutu i zysku.
- Policz pełny skutek
Odejmij wartość pozycji, a obok dodaj materiał niezwracalny, koszty odwołania i wpływ na resztę robót.
- Wyślij wycenę z dowodami
Dołącz faktury, potwierdzenia zamówień, zdjęcia materiału i krótki opis wpływu na harmonogram.
- Wpisz do rejestru wariacji
Nadaj numer jak każdej zmianie. Pominięcie bez numeru łatwo potem odjąć drugi raz w waluacji.
- Pilnuj waluacji
Sprawdź, czy klient odjął tylko uzgodnioną kwotę i czy Twoje koszty weszły po stronie plusów.
Jeśli chcesz, żebyśmy policzyli to za Ciebie, zobacz, jak prowadzimy wariacje. Pominięcia liczymy z tego samego kosztorysu budowlanego, który był podstawą ceny.
Najczęstsze błędy
- Odjęcie pełnej ceny bez liczenia
Zgadzasz się na kwotę klienta, a narzut i zysk z tej pozycji znikają razem z kosztem robót.
- Zamówienia nie odwołane na czas
Dostawca wysyła towar, którego już nie potrzebujesz, a koszt zostaje po Twojej stronie.
- Brak pisma od klienta
Pominięcie ustalone na słowo daje potem spór o to, co dokładnie wykreślono i od jakiego dnia.
- Kosztorys bez rozbicia
Gdy cena była podana jedną kwotą, trudno pokazać, ile wart był wykreślony fragment i co w nim siedziało.
- Zapomniane koszty stałe
Rusztowanie i nadzór zostają na budowie tak samo długo, a Ty nie pokazujesz tego w wycenie pominięcia.
- Podwójne odjęcie w waluacji
Pominięcie odjęte raz w wariacjach i drugi raz w pozycjach kosztorysu, bo nikt nie prowadził rejestru.
Pytania
Czy klient może wykreślić robotę bez mojej zgody?
To zależy od umowy. Wiele umów pozwala klientowi zlecać zmiany zakresu, także pominięcia. Sprawdź zapis o wariacjach i to, kto może je zlecać.
Czy należy mi się zysk z robót, które pominięto?
Zależy od umowy i od sposobu wyceny wariacji, który w niej zapisano. Policz, co straciłeś, udokumentuj to i wyślij klientowi z uzasadnieniem.
Co z materiałem, który już kupiłem?
Zachowaj faktury i zapytaj dostawcę o zwrot. Materiał, którego nie da się oddać, pokaż w wycenie pominięcia ze zdjęciem i fakturą.
To nie jest porada prawna. Przy sporze sprawdzamy Twoją umowę i mówimy, czy potrzebny jest prawnik.