Windykacja w UK dla firmy budowlanej: co działa
Robota skończona trzy miesiące temu. Klient najpierw obiecywał przelew „w piątek”, potem przestał odbierać telefon, a na SMS-y odpisuje, że „są jeszcze poprawki”. Ty w tym czasie zapłaciłeś za materiał, ekipę i paliwo. Windykacja w UK dla firmy budowlanej wygląda inaczej niż w Polsce. Tu liczy się, kim jest klient, co mówi umowa i jakie pisma wysłałeś po drodze. Poniżej po kolei: co działa, w jakiej kolejności i co sprawdzić, zanim oddasz dług komukolwiek do ściągania.
Windykacja w UK dla firmy budowlanej: od czego zacząć
Zanim wyślesz pierwsze ostre pismo, ustal trzy rzeczy. Kto jest Twoim klientem. Czy umowa jest objęta Construction Act. Ile dokładnie Ci się należy, pozycja po pozycji. Od tych odpowiedzi zależy, których narzędzi możesz użyć i jak szybko.
Klient firma czy osoba prywatna
Construction Act, czyli Housing Grants, Construction and Regeneration Act 1996, dotyczy umów budowlanych. Zwykle nie obejmuje robót u osoby prywatnej w domu, w którym ona mieszka albo zamierza mieszkać (residential occupier). Wtedy terminy płatności, potrącenia i prawo do wstrzymania robót zależą od Twojej umowy, a nie od ustawy.
Przy kliencie firmowym masz więcej narzędzi. Late Payment of Commercial Debts (Interest) Act 1998 działa tylko między firmami. Daje odsetki ustawowe 8% ponad stopę referencyjną Bank of England, chyba że umowa przewiduje inne, rozsądne odsetki. Do tego dochodzi stała rekompensata za koszty odzyskania: £40 przy długu poniżej £1 000, £70 od £1 000 do £9 999,99 i £100 od £10 000. Wobec osoby prywatnej tej ustawy nie użyjesz.
Co musisz mieć, zanim zaczniesz ściągać
- Umowa albo oferta z akceptacją
Zakres, cena i terminy płatności na piśmie. Bez tego spór zaczyna się od pytania, co w ogóle ustaliliście.
- Waluacje i faktury
Każda kwota rozbita na pozycje, z datą wysłania. Klient, który widzi, za co płaci, ma mniej wymówek.
- Pisma od klienta
Payment notice, pay less notice i maile z zarzutami. Z nich wynika, ile klient sam przyznał i co kwestionuje.
- Zdjęcia i notatki z budowy
Dowód, że roboty są zrobione i w jakim stanie je oddałeś. Bez tego każda „wada” to słowo przeciwko słowu.
Co działa: od pisma do egzekucji
Pismo z terminem zamiast telefonu
Telefon i SMS nie zostawiają porządnego śladu. Wyślij pismo: ile, za co, na podstawie którego dokumentu i do kiedy. Przy kliencie prywatnym obowiązuje Pre-Action Protocol for Debt Claims. Zanim pójdziesz do sądu, wysyłasz list przedsądowy (letter before claim), a dłużnik ma 30 dni na odpowiedź. Wobec firmy dajesz rozsądny termin, tak jak mówi Practice Direction on Pre-Action Conduct.
Wstrzymanie robót, gdy budowa trwa
Jeśli umowa jest objęta ustawą, kwota nie została zapłacona do final date i nie było skutecznego pay less notice, możesz wstrzymać roboty. Najpierw wysyłasz pisemne zawiadomienie z co najmniej 7-dniowym wyprzedzeniem i podajesz powód. Należą Ci się wtedy rozsądne koszty wstrzymania i przedłużenie terminu o czas wstrzymania. Przy residential occupier o takim prawie decyduje umowa.
Adjudication
Każda strona umowy budowlanej może wszcząć adjudication w każdej chwili. Decyzja zapada w 28 dni od skierowania sprawy. Termin można wydłużyć o 14 dni za zgodą strony wnoszącej albo dłużej za zgodą obu stron. To szybka droga, gdy klient jest firmą, a Ty masz porządne dokumenty. Przy robotach w domu klienta prywatnego ustawa zwykle tego prawa nie daje, więc sprawdź, co mówi umowa.
Sąd
Small claims track obejmuje sprawy do £10 000. Przez Money Claim Online złożysz roszczenie o określoną kwotę poniżej £100 000. Opłat sądowych tu nie podajemy, bo się zmieniają. Aktualne stawki podaje gov.uk.
Egzekucja wyroku
Wyrok to jeszcze nie pieniądze na koncie. Jeśli dłużnik dalej nie płaci, gov.uk opisuje kilka dróg egzekucji. Komornik sądowy (bailiff) sprawdza, czy można sprzedać rzeczy dłużnika. Sąd może kazać pracodawcy dłużnika potrącać część pensji (attachment of earnings). Może zamrozić pieniądze na koncie dłużnika (third party debt order) albo obciążyć jego nieruchomość (charging order). Możesz też poprosić sąd, żeby wezwał dłużnika do podania informacji o dochodach i wydatkach, a przy firmie o jej finansach. Każdy taki wniosek kosztuje opłatę sądową.
Co zrobić krok po kroku
- Policz, ile Ci się należy
Zestaw waluacje, wariacje, płatności i retencję. Jedna kwota, z rozbiciem, bez zaokrągleń na oko.
- Sprawdź umowę i klienta
Firma czy osoba prywatna, czy ustawa obejmuje umowę, jakie terminy i odsetki zapisaliście.
- Sprawdź pisma klienta
Czy był payment notice i pay less notice, kiedy przyszły i czy podają podstawę wyliczenia.
- Wyślij pismo z terminem
Kwota, podstawa, data zapłaty. Przy kliencie prywatnym list przedsądowy zgodny z protokołem.
- Dolicz odsetki, jeśli możesz
Między firmami według umowy albo Late Payment Act, razem z rekompensatą za koszty odzyskania.
- Wybierz drogę
Adjudication przy umowie budowlanej, sąd przy kliencie prywatnym albo małej kwocie. Policz czas i koszt każdej.
- Pilnuj decyzji albo wyroku
Brak zapłaty po wyroku to sygnał do egzekucji, a nie do kolejnego telefonu z prośbą.
Jeśli nie masz czasu ani głowy, żeby układać to po angielsku, QS po polsku przygotuje zestawienie kwot i pisma do klienta, a Ty zostajesz przy budowie. Zestawienie od razu pokazuje też, na których pozycjach klient ma realny argument, a gdzie tylko gra na czas.
Najczęstsze błędy
- Czekanie miesiącami
Im dłużej czekasz, tym trudniej o dowody i tym łatwiej klientowi wymyślić wady, o których wcześniej milczał.
- Groźby zamiast pism
Ostry SMS niczego nie załatwia, a w sądzie może zaszkodzić. Pismo z kwotą, podstawą i terminem działa lepiej.
- Kwota bez rozbicia
Sama suma zaprasza do kłótni. Pokaż pozycje, wariacje, płatności i retencję, każdą osobno i z dokumentem.
- Odsetki ustawowe od osoby prywatnej
Late Payment Act działa tylko między firmami. Przy kliencie prywatnym odsetki muszą wynikać z umowy.
- Pominięcie listu przedsądowego
Przy kliencie prywatnym protokół wymaga listu i 30 dni na odpowiedź, zanim złożysz pozew.
- Oddanie długu bez sprawdzenia
Zanim oddasz sprawę firmie windykacyjnej, sprawdź, ile weźmie i czy Twoje dokumenty obronią kwotę.
Pytania
Czy mogę wstrzymać roboty, gdy klient prywatny nie płaci?
Ustawowe prawo do wstrzymania robót zwykle nie dotyczy robót w domu, w którym klient mieszka. Wtedy decyduje umowa, więc sprawdź, co w niej zapisaliście, zanim zejdziesz z budowy.
Ile kosztuje pozew o zapłatę w UK?
Opłat sądowych nie podajemy, bo się zmieniają. Aktualne stawki dla Money Claim Online i innych spraw podaje gov.uk.
Czy wyrok sądu oznacza, że dostanę pieniądze?
Nie zawsze. Jeśli dłużnik nie płaci po wyroku, możesz złożyć wniosek o egzekucję, na przykład przez komornika albo obciążenie nieruchomości. Za każdy wniosek płaci się opłatę sądową.
To nie jest porada prawna. Przy sporze sprawdzamy Twoją umowę i mówimy, czy potrzebny jest prawnik.