QS czy kosztorysant? Czym się różnią w UK

Klient prosi o wycenę dobudowy, więc szukasz kogoś, kto ją policzy. Wpisujesz w Google „kosztorysant UK” i trafiasz na ludzi, którzy przedstawiają się jako QS, estimator albo cost consultant. Jeden liczy tylko kosztorys, drugi chce prowadzić całą budowę, trzeci pyta, po której stronie umowy jesteś. Zanim komuś zapłacisz, musisz wiedzieć, kogo szukasz: QS czy kosztorysant. W Polsce te role często łączy jedna osoba i jedno słowo. W UK to dwie różne prace, które czasem robi ten sam człowiek, a czasem nie.

QS czy kosztorysant: dwie role, dwa momenty budowy

Kosztorysant, po angielsku zwykle estimator, liczy cenę przed budową. Bierze rysunki, specyfikację i zakres, rozbija robotę na pozycje, dodaje robociznę, materiały, sprzęt, preliminaria, narzut i zysk. Na końcu oddaje kwotę, za którą firma może się podjąć roboty. Jego praca kończy się w dniu, w którym oferta idzie do klienta, albo w dniu, w którym ją wygrasz.

QS, czyli quantity surveyor, też umie policzyć kosztorys, ale jego praca zaczyna się na dobre dopiero po podpisaniu umowy. QS pilnuje pieniędzy w trakcie budowy: liczy waluacje, wycenia wariacje, czyta pisma od klienta, pilnuje retencji i zamyka rozliczenie końcowe. Kosztorys jest dla niego punktem wyjścia, a nie produktem końcowym.

Czym różni się ich praca na co dzień

• Moment wejścia

  Kosztorysant pracuje przed podpisaniem umowy. QS zostaje z Tobą od pierwszej waluacji do zwrotu retencji.

• Wynik pracy

  Kosztorysant oddaje kwotę i listę pozycji. QS oddaje waluacje, wyceny wariacji, pisma i rozliczenie końcowe.

• Umowa

  Kosztorysant czyta ją pod kątem ceny. QS czyta ją pod kątem terminów płatności, retencji i zasad wycen zmian.

• Kontakt z klientem

  Kosztorysant rzadko rozmawia z klientem. QS odpisuje QS-owi klienta i broni każdej pozycji na piśmie.

Dlaczego w UK ta różnica kosztuje

Na wielu polskich budowach wystarczał kosztorys i faktura na końcu. Na brytyjskiej budowie pieniądze płyną w trakcie, okres po okresie, a każda płatność ma swoje dokumenty. Dobry kosztorys z pozycjami ułatwia wszystko, co przychodzi później, ale sam niczego nie załatwia. Ktoś musi co okres wysłać waluację, ktoś musi wycenić zmianę, zanim ekipa ją zrobi, i ktoś musi przeczytać pismo od klienta, który chce zapłacić mniej.

Przy umowach objętych Construction Act terminy są twarde. Płacący wystawia payment notice najpóźniej 5 dni po due date. Jeśli chce zapłacić mniej, musi wysłać pay less notice przed terminem z umowy i podać kwotę oraz podstawę wyliczenia. Kosztorysant tego nie pilnuje, bo to nie jego praca. Construction Act zwykle nie obejmuje robót u osoby prywatnej w domu, w którym ona mieszka albo zamierza mieszkać (residential occupier). Wtedy terminy i zasady płatności wynikają tylko z Twojej umowy, więc ktoś musi ją znać i pilnować przez całą budowę.

Przykład: firma wygrywa loft dla klienta prywatnego z porządnym kosztorysem. W trakcie klient dokłada drugie okno dachowe i zmienia układ łazienki. Kosztorys był dobry, ale nikt nie wycenił zmian na piśmie przed robotą. Na końcu klient płaci kwotę z oferty, a zmiany idą do sporu. Kosztorysant zrobił swoje. Zabrakło kogoś, kto prowadzi pieniądze w trakcie.

Zdarza się też odwrotnie. Firma ma kogoś, kto co miesiąc wysyła waluacje, ale kosztorys był liczony na szybko, jedną kwotą za całość. Wtedy każdą waluację trzeba bronić procentem „na oko”, a QS klienta łatwo go podważa. Dlatego te dwie prace najlepiej łączą się w jednych rękach albo przynajmniej opierają na jednym zestawie pozycji. Pozycje z kosztorysu stają się wtedy wierszami waluacji, a każda zmiana ma punkt odniesienia: co było w cenie, a co jest nowe.

Kiedy wystarczy sam kosztorys

Nie każda robota potrzebuje kogoś na cały czas budowy. Krótki remont z jedną płatnością po zakończeniu, bez architekta i bez QS-a po stronie klienta, często zamyka się kosztorysem i fakturą. Gdy jednak budowa trwa kilka miesięcy, płatności idą etapami albo co miesiąc, a klient ma doradcę, który sprawdza Twoje papiery, sam kosztorys zostawia Cię bez obrony w połowie drogi.

Jak wybrać, kogo potrzebujesz, krok po kroku

1. Określ etap

   Przed ofertą potrzebujesz wyceny. Po podpisaniu umowy potrzebujesz kogoś, kto prowadzi pieniądze.

2. Sprawdź sposób płatności

   Jedna płatność na końcu to mniej pracy. Płatności co okres wymagają waluacji w terminie.

3. Policz zmiany na ostatnich budowach

   Jeśli klienci często coś dokładają, bez wyceny wariacji na piśmie tracisz najwięcej.

4. Zobacz, kto jest po drugiej stronie

   Gdy klient ma QS-a albo architekta, Twoje dokumenty muszą wytrzymać sprawdzenie.

5. Zapytaj o dalszy los kosztorysu

   Dobry kosztorys staje się podstawą waluacji i wariacji, a nie plikiem w szufladzie.

6. Ustal zakres na piśmie

   Zanim zaczniesz współpracę, zapisz, co dostajesz: sam kosztorys czy rozliczenia do końca budowy.

Jeśli potrzebujesz tylko wyceny, wyślij rysunki, a policzymy kosztorys budowlany. Jeśli chcesz, żeby ktoś prowadził pieniądze przez całą budowę, zobacz, jak pracuje QS po polsku. U nas prowadzenie projektu kosztuje od 1,5% wartości kontraktu plus subskrypcja QScope, a kosztorys do oferty wyceniamy osobno.

Najczęstsze błędy

• Sam kosztorys do długiej budowy

  Wycena jest gotowa, ale potem nikt nie liczy waluacji i nie wycenia zmian na piśmie.

• Kosztorys jedną kwotą

  Cena za całość bez pozycji nie da się uczciwie rozliczyć w waluacji ani porównać przy zmianie.

• Mylenie estimatora z QS-em klienta

  QS klienta nie liczy Twojej oferty. Sprawdza ją i pilnuje pieniędzy klienta, nie Twoich.

• Brak ustaleń, co jest w cenie

  Płacisz za kosztorys, a spodziewasz się, że ktoś poprowadzi rozliczenia całej budowy.

Pytania

To nie jest porada prawna. Przy sporze sprawdzamy Twoją umowę i mówimy, czy potrzebny jest prawnik.