VAT na remont: 20%, 5% czy 0%

Klient dzwoni z pytaniem: „Sąsiad płacił 5% VAT za remont, a ja mam płacić 20%? Dlaczego?”. Ty nie wiesz, co odpowiedzieć, a do podpisania umowy zostały dwa dni. Pytanie VAT 20% czy 5% na remont wraca przy wielu robotach, bo stawka nie zależy od tego, jak bardzo klient chce zapłacić mniej. Zależy od rodzaju robót i budynku. Poniżej zasady z przewodnika HMRC Buildings and construction, czyli VAT Notice 708, i z VAT Notice 708/6 o materiałach energooszczędnych. Każdą robotę sprawdź z księgową, bo szczegóły i warunki zależą od konkretnej sytuacji.

VAT 20% czy 5% na remont: zasada ogólna

VAT Notice 708 mówi wprost, że budowa nowego budynku i roboty przy istniejącym budynku zwykle mają stawkę standardową. Remont, naprawa, konserwacja i rozbudowa domu, w którym ktoś mieszka, to więc zwykle 20%. Stawka obniżona i zerowa to wyjątki z konkretnymi warunkami. Jeśli robota ich nie spełnia, zostaje 20%.

Materiały, które dostarczasz i wbudowujesz w ramach robót, mają według Notice 708 zwykle tę samą stawkę co Twoja robota. Są wyjątki. Rzeczy, które nie są materiałami budowlanymi, na przykład wykładziny dywanowe albo meble do sypialni na wymiar, mają stawkę standardową, i ich montaż też.

Kiedy 5%

• Pusty dom od 2 lat

  Remont albo przebudowa lokalu mieszkalnego, w którym nikt nie mieszkał przez 2 lata tuż przed startem robót.

• Zmiana liczby mieszkań

  Przebudowa, po której w budynku jest więcej albo mniej odrębnych mieszkań, ale co najmniej jedno.

• Przebudowa na wielolokalowy

  Przebudowa na budynek wielu lokali, na przykład z pokojami do wynajęcia (bedsits). Warunki są w Notice 708.

• Garaż przy pustym domu

  Garaż robiony razem z remontem pustego domu, jeśli będzie używany razem z tym domem.

Przy pustym domu liczy się dzień startu. Jeśli lokal był pusty przez 2 lata przed rozpoczęciem robót, a ktoś wprowadzi się już w trakcie, cała robota zostaje na 5%. Jeśli ktoś mieszkał w nim w tych 2 latach albo mieszka w dniu startu, cała robota ma stawkę standardową. Przy zmianie liczby mieszkań uwaga: roboty niezwiązane ze zmianą liczby mieszkań nie mają stawki obniżonej.

Przykład: dom w środkowej Anglii stoi pusty od kilku lat. Nowy właściciel zleca remont i chce się wprowadzić, gdy tylko skończysz. Robota netto to kwota N. Jeśli dowody pokazują, że nikt nie mieszkał w domu przez 2 lata przed startem robót, VAT to 5% z N. Jeśli właściciel wprowadził się przed startem, VAT to 20% z N. Różnica to 15% z N, czyli sporo, gdy chodzi o cały dom. Dlatego dzień startu i dowody ustalasz przed podpisaniem umowy, a nie po pierwszej fakturze.

Kiedy 0%

Stawka zerowa dotyczy między innymi budowy nowych domów spełniających warunki z Notice 708. Rozbudowa istniejącego domu ma ją tylko wtedy, gdy w nowej części powstaje całe nowe, odrębne mieszkanie. Zwykła dobudowa kuchni czy sypialni do domu klienta to nie jest nowy dom.

Osobny przypadek to montaż materiałów energooszczędnych w budynkach mieszkalnych. Według VAT Notice 708/6 montaż na przykład izolacji, paneli słonecznych, pomp ciepła czy sterowania ogrzewaniem ma obecnie stawkę zerową do 31 marca 2027. Sama sprzedaż takich materiałów bez montażu ma stawkę standardową. Pełna lista materiałów i warunków jest w Notice 708/6.

Usługi projektowe

Notice 708 mówi, że usługi architektów, surveyorów i konsultantów mają zawsze stawkę standardową, także przy robotach, które same mają stawkę obniżoną albo zerową. Jeśli w Twojej ofercie jest projekt, pamiętaj o tym przy wycenie. Stawkę standardową mają też według Notice 708 zatwierdzone przeróbki budynków mieszkalnych wpisanych do rejestru zabytków (listed).

Jak ustalić stawkę krok po kroku

1. Opisz robotę dokładnie

   Co robisz, w jakim budynku, czy powstaje nowe mieszkanie, czy zmienia się ich liczba.

2. Ustal, kto mieszka w lokalu

   Czy ktoś mieszkał w nim w ciągu 2 lat przed startem robót i czy mieszka w dniu startu.

3. Zbierz dowody od klienta

   Notice 708 podaje jako dowody na przykład rejestr wyborców, dane council tax, dostawców mediów albo pismo Empty Property Officer.

4. Rozdziel robotę w kosztorysie

   Gdy część robót ma inną stawkę, pokaż ją osobną pozycją. Materiały energooszczędne też osobno.

5. Sprawdź z księgową

   Zanim wpiszesz stawkę do oferty, potwierdź ją. Błąd wychodzi zwykle dopiero przy kontroli albo przy sporze z klientem.

6. Wpisz stawkę do umowy

   Klient ma wiedzieć z góry, ile VAT zapłaci i dlaczego, a nie dowiadywać się przy pierwszej fakturze.

Stawka VAT zmienia kwotę, którą płaci klient, więc musi być ustalona, zanim podasz cenę. Dobry kosztorys budowlany ma pozycje rozdzielone tak, żeby różne stawki dało się pokazać osobno. Jeśli chcesz, żeby ktoś po polsku pilnował wyceny i rozliczeń z klientem, zobacz, czym zajmuje się QS po polsku. Samą stawkę zawsze potwierdza księgowa.

Najczęstsze błędy

• Stawka „jak u sąsiada”

  Inny dom, inna robota, inne warunki. Stawkę ustala się dla konkretnej roboty, a nie z opowieści klienta.

• 5% bez dowodów

  Stawka obniżona przy pustym domu wymaga dowodu, że nikt w nim nie mieszkał. Zbierz go przed startem robót.

• Dobudowa liczona jak nowy dom

  Zero procent dotyczy nowego, odrębnego mieszkania, a nie każdej dobudowy do domu klienta.

• Projekt w stawce robót

  Usługi architektów i surveyorów mają zawsze stawkę standardową, nawet gdy roboty mają niższą stawkę.

Pytania

To nie jest porada prawna. Przy sporze sprawdzamy Twoją umowę i mówimy, czy potrzebny jest prawnik.