Domestic reverse charge VAT na budowie po polsku
Jesteś podwykonawcą zarejestrowanym do VAT. Wystawiasz fakturę głównemu wykonawcy jak zawsze: kwota netto plus VAT. Po tygodniu księgowość wykonawcy odsyła ją z krótkim dopiskiem „reverse charge, please reissue”. Pieniędzy nie ma, a Ty nie wiesz, co poprawić. Domestic reverse charge VAT na budowie obowiązuje od 1 marca 2021. Przy wielu usługach budowlanych między firmami podwykonawca nie dolicza VAT do faktury, a podatek rozlicza klient. Poniżej po polsku, kiedy to działa, a kiedy nie. Szczegóły zawsze zależą od Twojej firmy, klienta i rodzaju robót, więc każdy przypadek sprawdź z księgową.
Na czym polega domestic reverse charge VAT na budowie
Normalnie dostawca dolicza VAT do faktury, klient płaci go razem z kwotą netto, a dostawca oddaje ten VAT do HMRC. Przy reverse charge jest odwrotnie. Wystawiasz fakturę bez doliczania VAT do kwoty do zapłaty. Klient sam dopisuje ten VAT do swojego podatku należnego (output tax) w deklaracji VAT i może go odliczyć jako podatek naliczony (input tax) na zwykłych zasadach. Jeśli klient może go odliczyć, obie pozycje w jego deklaracji się znoszą.
Dla Ciebie jako podwykonawcy skutek jest prosty: VAT, który wcześniej wpływał na konto razem z płatnością, przestaje wpływać. Kwota netto zostaje taka sama, zmienia się tylko to, kto oddaje VAT do HMRC.
Kiedy reverse charge obowiązuje
Według gov.uk dostawca stosuje reverse charge, gdy wszystkie te warunki są spełnione naraz:
- Klient ma brytyjski numer VAT
Sprawdź, czy numer jest ważny. Klient bez rejestracji do VAT nie rozlicza reverse charge.
- Płatność idzie przez CIS
Wynagrodzenie za Twoją usługę jest zgłaszane w Construction Industry Scheme, a klient jest w nim zarejestrowany.
- Usługa ma stawkę 20% albo 5%
Reverse charge dotyczy usług ze stawką standardową albo obniżoną. Roboty ze stawką zerową są poza nim.
- Ty jesteś zarejestrowany do VAT
Zasady dotyczą firm zarejestrowanych do VAT w UK. Bez rejestracji ten temat Cię nie dotyczy.
- Klient nie jest end userem
Klient nie przysłał Ci pisemnego potwierdzenia, że jest end userem albo intermediary supplier.
- Nie jesteś agencją pracy
Reverse charge nie dotyczy employment business, które dostarcza tylko pracowników albo personel.
Jakie roboty obejmuje
Gov.uk wymienia między innymi budowę, przebudowę, naprawę i rozbiórkę budynków i budowli, montaż instalacji w budynkach, malowanie i dekorowanie, sprzątanie wnętrz w trakcie budowy oraz prace przygotowawcze, na przykład porządkowanie terenu i rusztowania. Reverse charge nie stosuje się do niektórych usług, gdy są dostarczane osobno. Należą do nich produkcja i dostawa materiałów, elementów i sprzętu oraz usługi architektów i surveyorów.
End user, intermediary supplier i klient prywatny
End user to firma, która nie sprzedaje dalej usług budowlanych, które od Ciebie kupuje. Przykład: firma remontuje własne biuro i nie odsprzedaje tej roboty nikomu. Taka firma może Ci napisać, że jest end userem, i wtedy wystawiasz zwykłą fakturę z VAT. Intermediary supplier to firma zarejestrowana do VAT i CIS, powiązana z end userem, która przekazuje mu usługi dalej bez zmian.
Przy kliencie prywatnym, który nie jest zarejestrowany do VAT, reverse charge nie działa. Jeśli robisz remont dla właściciela domu i jesteś zarejestrowany do VAT, rozliczasz VAT normalnie. Ale uwaga: Twoi podwykonawcy na tej samej robocie mogą wystawiać Ci faktury z reverse charge, bo Ty sprzedajesz ich robotę dalej klientowi.
Jest też zasada 5%. Gdy część objęta reverse charge to najwyżej 5% wartości całej usługi, można ją pominąć. Według HMRC obie strony muszą się na to zgodzić od początku umowy, a 5% liczy się dla całej umowy, a nie dla każdej faktury osobno.

Faktura z reverse charge krok po kroku
- Sprawdź numer VAT klienta
Zanim wystawisz pierwszą fakturę, sprawdź, czy klient ma ważny brytyjski numer VAT.
- Sprawdź status CIS klienta
Jeśli nie widać go przy weryfikacji, gov.uk radzi poprosić klienta o potwierdzenie, że rozlicza się w CIS.
- Zapytaj o end usera na piśmie
Jeśli klient jest end userem albo intermediary supplier, niech to potwierdzi na piśmie przed robotą.
- Ustal stawkę z księgową
Sprawdź, czy robota ma stawkę 20%, 5% czy 0%. Od tego zależy, czy reverse charge w ogóle wchodzi w grę.
- Wystaw fakturę bez doliczania VAT
Na fakturze napisz, że stosuje się reverse charge, na przykład „Customer to pay the VAT to HMRC”, i podaj kwotę albo stawkę VAT.
- Zaplanuj płynność
VAT nie wpływa już na Twoje konto. Gov.uk radzi sprawdzić wpływ na przepływ pieniędzy i rozważyć miesięczne deklaracje VAT.
- Sprawdzaj faktury od swoich podwykonawców
Jeśli to Ty jesteś klientem, doliczasz ich VAT w swojej deklaracji i odliczasz go na zwykłych zasadach.
Reverse charge zmienia fakturę, ale nie zmienia tego, ile robót wykonałeś. Kwota netto dalej wynika z waluacji, więc porządna waluacja na budowie jest punktem wyjścia także dla faktury. Jeśli chcesz, żeby ktoś pilnował rozliczeń z wykonawcą po polsku, zobacz, jak działa QS po polsku. Podatków za Ciebie nie rozliczamy, to zostaje u księgowej.

Najczęstsze błędy
- VAT doliczony z przyzwyczajenia
Faktura z VAT tam, gdzie powinien być reverse charge, wraca do poprawki, a Ty czekasz dłużej na pieniądze.
- Brak adnotacji na fakturze
Faktura bez informacji, że stosuje się reverse charge, nie mówi klientowi, że to on rozlicza VAT.
- Brak sprawdzenia end usera
Klient będący end userem powinien to potwierdzić na piśmie. Bez tego łatwo o złą fakturę.
- Zapomniana płynność
Firma liczyła na VAT z faktury jako na pieniądze na wypłaty. Po zmianie tych pieniędzy nie ma na koncie.
Pytania
Czy reverse charge dotyczy remontu u osoby prywatnej?
Nie, jeśli klient prywatny nie jest zarejestrowany do VAT. Wtedy obowiązują zwykłe zasady VAT. Twoi podwykonawcy mogą jednak stosować reverse charge na fakturach dla Ciebie.
Co napisać na fakturze z reverse charge?
Faktura musi jasno mówić, że stosuje się reverse charge. Gov.uk podaje przykłady takie jak „Customer to pay the VAT to HMRC” oraz kwotę albo stawkę VAT, bez doliczania jej do sumy.
Czy muszę to rozliczać sam, bez księgowej?
Nie polecamy. Zasady mają wyjątki, a każda firma ma inną sytuację. Sprawdź swoje faktury i deklaracje z księgową, a wątpliwości wyjaśnij w HMRC.
To nie jest porada prawna. Przy sporze sprawdzamy Twoją umowę i mówimy, czy potrzebny jest prawnik.