Waluacja dla dewelopera: wymagania i dokumenty
Do tej pory budowałeś dla klientów prywatnych: waluacja w jednym arkuszu, zdjęcia na WhatsAppie, klient płacił przelewem. Teraz pierwsza robota dla dewelopera, kilka domów w szeregu. Po pierwszej waluacji przychodzi e-mail od jego QS-a z listą braków: brak contract sum analysis, brak rejestru wariacji z numerami instrukcji, brak faktur za materiały, brak aktualnego harmonogramu. Kwota „on hold” do czasu uzupełnienia. Waluacja dla dewelopera to ta sama zasada co zawsze, ale z dużo wyższymi wymaganiami co do formy i dokumentów. Poniżej piszemy, czego się spodziewać i jak się przygotować.
Waluacja dla dewelopera: czym różni się od klienta prywatnego
Deweloper to firma, która buduje na sprzedaż albo na wynajem. Ma swojego QS-a albo przedstawiciela (employer's agent), często architekta albo contract administrator, i zwykle umowę JCT albo podobną. Każda waluacja przechodzi przez ręce kogoś, kto sprawdza waluacje zawodowo.
Druga różnica to prawo. Construction Act zwykle nie obejmuje robót u osoby prywatnej w domu, w którym ona mieszka albo zamierza mieszkać (residential occupier). Deweloper nie jest takim klientem, więc umowa z nim zwykle jest objęta ustawą. Masz wtedy ustawowe terminy i ochronę, której nie masz przy remoncie u osoby prywatnej. Uwaga tylko na osobę prywatną, która nazywa siebie deweloperem, a buduje dom dla siebie: tu wyjątek może działać.
Terminy i pisma przy umowie z deweloperem
Jeśli umowa nie ma zasad płatności zgodnych z ustawą, stosuje się Scheme for Construction Contracts. W Scheme due date to 7 dni po końcu okresu albo po złożeniu aplikacji, co nastąpi później, a final date for payment to 17 dni po due date. Płacący wystawia payment notice najpóźniej 5 dni po due date. W umowach JCT tę rolę pełni certyfikat okresowy (interim certificate) wystawiany przez architekta albo contract administrator. Jeśli deweloper chce zapłacić mniej, musi wysłać skuteczny pay less notice z kwotą i podstawą, w Scheme najpóźniej 7 dni przed final date.
Przy opóźnionej zapłacie między firmami działa Late Payment of Commercial Debts (Interest) Act 1998. Odsetki ustawowe to 8% ponad stopę referencyjną Bank of England, chyba że umowa przewiduje inne, rozsądne odsetki. Do tego stała rekompensata za koszty odzyskania: £40 przy długu poniżej £1 000, £70 od £1 000 do £9 999,99 i £100 od £10 000.

Jakie dokumenty dołączyć do waluacji dla dewelopera
To, czego deweloper wymaga, jest w umowie i w dokumentach przetargowych. Przeczytaj je przed pierwszą waluacją, nie po pierwszej odmowie. Najczęściej spotkasz takie wymagania:
- Rozbicie wartości kontraktu
Contract sum analysis, czyli kosztorys z umowy rozbity na pozycje. Bez niego QS dewelopera nie sprawdzi procentów.
- Rejestr wariacji z instrukcjami
Każda zmiana z numerem instrukcji, datą, wyceną i statusem. Wariacja bez instrukcji zwykle nie przejdzie.
- Zdjęcia z datą
Postęp robót pozycja po pozycji, z dnia waluacji. Przy kilku domach opisane tak, żeby było wiadomo, który to dom.
- Faktury za materiały
Przy materiałach na budowie faktura od dostawcy i zdjęcie zabezpieczenia. Bez faktury materiał zwykle nie wchodzi.
- Aktualny harmonogram
Plan i stan faktyczny obok siebie. Deweloper porównuje waluację z planem i od razu pyta o każdą różnicę.
- Podsumowanie w układzie umowy
Wartość brutto, retencja R%, poprzednio poświadczone, kwota do zapłaty. W formie wymaganej umową.
Kilka domów, jedna waluacja
Przy budowie kilku domów albo bloków waluację najlepiej prowadzić osobno dla każdego budynku, a podsumowanie robić razem. Przykład: deweloper buduje cztery domy, każdy wart D, czyli kontrakt to 4 razy D. Na dzień waluacji dom 1 jest na 70% z D, dom 2 na 55% z D, dom 3 na 30% z D, dom 4 na 10% z D. Wartość brutto robót to 165% z D. Do tego wariacje i materiały, minus retencja R% i poprzednio poświadczone. QS dewelopera widzi każdy dom osobno i sprawdza go na budowie bez zgadywania.
Waluacja dla dewelopera krok po kroku
- Przeczytaj wymagania z umowy
Forma waluacji, odbiorca, dzień wysłania, wymagane załączniki. Wypisz je na jednej kartce.
- Przygotuj contract sum analysis
Kosztorys z umowy rozbity na pozycje i budynki. Wyślij go do akceptacji przed startem.
- Załóż rejestr wariacji
Numer, numer instrukcji, data, opis, wycena, status. Uzupełniaj go na bieżąco, nie przed waluacją.
- Ustal układ zdjęć
Folder na każdy budynek i każdą waluację, zdjęcia z datą i podpisem pozycji. Bez opisu nikt ich nie sprawdzi.
- Zbieraj faktury za materiały
Każda faktura przypięta do pozycji materiałów na budowie, ze zdjęciem zabezpieczenia.
- Wyślij w terminie i formie z umowy
Do osoby wskazanej w umowie, ze wszystkimi załącznikami w jednym pakiecie.
- Zapisz terminy z ustawy i umowy
Due date, payment notice, pay less notice, final date. Każdą notę porównaj z wyliczeniem.
Jeśli pierwszy raz budujesz dla dewelopera, polski QS w UK przygotuje rozbicie kontraktu, rejestr wariacji i waluacje w formie, którą zna QS dewelopera. Zobacz, jak wygląda waluacja na budowie prowadzona przez nas.

Najczęstsze błędy
- Waluacja w formie jak dla klienta prywatnego
Jeden arkusz bez załączników. QS dewelopera odsyła ją z listą braków, a pieniądze czekają.
- Wariacje bez numeru instrukcji
Zrobiłeś, bo kierownik dewelopera powiedział na budowie. Bez instrukcji na piśmie zmiana może nie przejść.
- Jedna suma dla kilku budynków
Bez rozbicia na domy QS dewelopera nie sprawdzi procentów i przyjmie swoje, ostrożne liczby.
- Brak kontroli certyfikatu
Interim certificate przychodzi z niższą kwotą, a Ty nie porównujesz go z waluacją. Różnice zostają bez odpowiedzi.
- Nieznajomość ustawowych terminów
Przy deweloperze zwykle działa Construction Act. Kto nie pilnuje pay less notice, traci argument przy sporze.
- Brak odsetek przy spóźnieniu
Deweloper płaci po terminie, a Ty nie liczysz odsetek. Late Payment Act działa między firmami, sprawdź umowę.
Pytania
Czy umowa z deweloperem zawsze jest objęta Construction Act?
Zwykle tak, bo deweloper buduje na sprzedaż albo wynajem, a nie dla siebie. Wyjątek dotyczy osoby prywatnej, która zleca roboty w domu, w którym mieszka albo zamierza mieszkać.
Kto sprawdza waluację u dewelopera?
Zwykle jego QS, employer's agent albo contract administrator. W umowach JCT certyfikat okresowy wystawia architekt albo contract administrator i to on pełni rolę payment notice.
Czy mogę żądać odsetek od dewelopera za spóźnioną płatność?
Late Payment of Commercial Debts (Interest) Act 1998 działa między firmami. Odsetki ustawowe to 8% ponad stopę referencyjną Bank of England, chyba że umowa przewiduje inne, rozsądne odsetki.
To nie jest porada prawna. Przy sporze sprawdzamy Twoją umowę i mówimy, czy potrzebny jest prawnik.