Waluacja po angielsku: słowniczek pojęć

QS klienta odpisuje na Twoją waluację: „Gross valuation agreed, less retention and previously certified, contra charge applied for skip hire”. Rozumiesz co drugie słowo i nie wiesz, czy to dobra wiadomość, czy zła. Tłumacz z telefonu podaje „opłata kontra” i „wcześniej poświadczone”, co niewiele pomaga. Na brytyjskiej budowie waluacja ma swój język i każde słowo ma konkretne znaczenie dla Twoich pieniędzy. Poniżej masz waluację rozpisaną w słowniczku: angielskie pojęcia, których używają klienci, architekci i QS-i, z wyjaśnieniem po polsku.

Waluacja po angielsku: słowniczek podstawowych pojęć

Pojęcia ułożyliśmy w kolejności, w jakiej spotkasz je przy jednej waluacji: od przygotowania, przez liczenie, po odpowiedź klienta i koniec budowy.

Waluacja i aplikacja

• Valuation

  Waluacja, czyli wycena robót wykonanych do określonego dnia. Podstawa każdej płatności okresowej w trakcie budowy.

• Interim valuation

  Waluacja okresowa, w trakcie budowy, najczęściej co miesiąc albo po etapie. Przeciwieństwo rozliczenia końcowego.

• Application for payment

  Aplikacja o płatność, czyli pismo, w którym wykonawca podaje kwotę, jaką uważa za należną, i jej wyliczenie.

• Valuation date

  Dzień, na który liczysz stan robót. Wszystko zrobione do tego dnia wchodzi do waluacji, później już do następnej.

• Gross valuation

  Wartość brutto, czyli suma robót, wariacji i materiałów narastająco od początku budowy, przed potrąceniami.

• Cumulative

  Narastająco. Liczysz wszystko od początku budowy, a nie tylko z ostatniego miesiąca, i odejmujesz to, co już zapłacono.

Co dodajesz do waluacji

• Measured works

  Roboty z kosztorysu, liczone pozycja po pozycji z procentem albo z obmiaru. Główna część każdej waluacji.

• Preliminaries

  Preliminaria, czyli koszty prowadzenia budowy: zaplecze, rusztowanie, kontener, zarządzanie, ubezpieczenie budowy.

• Variations

  Wariacje, czyli zmiany i roboty dodatkowe zlecone w trakcie. Do waluacji wchodzą te zatwierdzone, wycenione według umowy.

• Dayworks

  Roboty rozliczane według godzin i materiałów, na podstawie kart podpisanych przez klienta, gdy nie da się ich wycenić inaczej.

• Materials on site

  Materiały dostarczone na budowę i jeszcze niewbudowane. W JCT zwykle wchodzą do waluacji, gdy są zabezpieczone.

• Off-site materials

  Materiały albo elementy poza budową, na przykład w warsztacie. Wchodzą do waluacji tylko wtedy, gdy umowa tak mówi.

Co odejmujesz od waluacji

• Retention

  Retencja, czyli część kwoty zatrzymana przez klienta jako zabezpieczenie. Stawka i zasady zwrotu wynikają z umowy.

• Previously certified

  Suma wszystkiego, co klient już poświadczył albo zapłacił w poprzednich waluacjach. Odejmujesz ją na końcu.

• Contra charge

  Potrącenie kosztów, które klient poniósł za Ciebie, na przykład kontener albo sprzątanie. Zawsze proś o podstawę i wyliczenie.

• Advance payment

  Zaliczka. Jeśli ją dostałeś, klient potrąca ją w kolejnych waluacjach w sposób, który zapisaliście w umowie.

Pisma, terminy i koniec budowy

Część pojęć dotyczy odpowiedzi klienta i terminów. Ich znaczenie zależy od tego, czy umowa jest objęta Construction Act. Ustawa zwykle nie obejmuje robót u osoby prywatnej w domu, w którym ona mieszka albo zamierza mieszkać (residential occupier). Wtedy terminy i skutki pism wynikają tylko z umowy.

• Payment notice

  Pismo płacącego z kwotą, którą zapłaci, i podstawą wyliczenia. Wystawiane najpóźniej 5 dni po due date.

• Pay less notice

  Pismo, że płacący chce zapłacić mniej niż kwota z noty, z kwotą i podstawą. W Scheme najpóźniej 7 dni przed final date.

• Interim certificate

  Certyfikat okresowy w umowach JCT, wystawiany przez architekta albo contract administrator. Pełni rolę payment notice.

• Due date

  Dzień wymagalności płatności. W Scheme 7 dni po końcu okresu albo po złożeniu aplikacji, w zależności od tego, co później.

• Final date for payment

  Ostateczny termin zapłaty. W Scheme for Construction Contracts to 17 dni po due date.

• Notified sum

  Kwota z noty, czyli z payment notice albo z Twojej aplikacji. Bez skutecznego pay less notice płaci się ją do final date.

Więcej o tym, jak działa pay less notice i jak na niego odpowiedzieć, piszemy na stronie o waluacjach.

Koniec budowy

• Practical completion

  Odbiór praktyczny, czyli moment, w którym budowa jest skończona i nadaje się do użytku, poza drobnymi usterkami.

• Snagging

  Lista drobnych usterek do poprawienia przy odbiorze albo zaraz po nim. Usterka to nie to samo co niewykonana robota.

• Defects period

  Okres usuwania wad po odbiorze. Jego długość i zasady wynikają z umowy, często razem z terminem zwrotu retencji.

• Final account

  Rozliczenie końcowe całego kontraktu: wszystkie roboty, wariacje i potrącenia. Zamyka finanse budowy.

Jak pisać waluację po angielsku krok po kroku

1. Bierz słowa z umowy

   Jeśli umowa mówi „interim application”, tak nazwij swoje pismo. Nie wymyślaj własnych nazw.

2. Trzymaj nazwy pozycji z kosztorysu

   Te same opisy co w umowie, w tej samej kolejności. Klient od razu wie, o co chodzi.

3. Dodaj nagłówek z numerem i datą

   Numer waluacji, valuation date, nazwa budowy ogólnie, okres. Bez tego pismo łatwo zgubić.

4. Ułóż podsumowanie w stałej kolejności

   Gross valuation, less retention, less previously certified, amount due. Co miesiąc tak samo.

5. Pisz krótki e-mail do waluacji

   Dwa zdania: co wysyłasz i na jaki dzień. Szczegóły są w załączniku, nie w treści maila.

6. Trzymaj polskie notatki dla siebie

   Obok arkusza zapisz po polsku, skąd wziął się każdy procent. Klient dostaje wersję angielską.

Jeśli wolisz, żeby waluacje po angielsku przygotował ktoś, kto wyjaśni Ci je po polsku, zobacz, jak pracuje polski QS w UK. Więcej o tym, czym jest waluacja na budowie, przeczytasz na stronie usługi.

Najczęstsze błędy

• Tłumaczenie z telefonu

  „Contra charge” to nie „opłata kontra”. Źle zrozumiane pismo może oznaczać przegapiony termin albo potrącenie.

• Invoice zamiast application

  Sama faktura bez rozbicia na pozycje to nie waluacja. Klient ma wtedy pretekst, żeby jej nie zaakceptować.

• Własne nazwy pozycji

  Pozycje nazwane inaczej niż w kosztorysie z umowy. QS klienta nie może ich porównać i odsyła waluację z pytaniami.

• Mylenie retention z contra charge

  Retencja wraca po terminie z umowy, contra charge to potrącenie. Pilnuj obu osobno w swojej waluacji.

Pytania

To nie jest porada prawna. Przy sporze sprawdzamy Twoją umowę i mówimy, czy potrzebny jest prawnik.