Wariacja a preliminaria: koszty, o których się zapomina

Klient dokłada lukarnę od tyłu domu. Wyceniasz ją porządnie: konstrukcja, pokrycie, okno, obróbki, ocieplenie, wykończenie w środku. Klient akceptuje. Tylko że przez lukarnę rusztowanie stoi trzy tygodnie dłużej, trzeba je przebudować od tyłu, kontener jest wymieniany częściej, a Ty jeździsz na budowę o miesiąc dłużej. Żadnej z tych rzeczy nie ma w wycenie zmiany. Wariacja a preliminaria to temat, na którym małe firmy tracą po cichu. Każda zmiana z osobna wygląda na zarobioną, a na koniec budowy koszty stałe zjadają zysk.

Wariacja a preliminaria: czego brakuje w wycenie zmiany

Preliminaria to koszty prowadzenia budowy, które nie są konkretną robotą. Rusztowanie, kontener, toaleta, ogrodzenie, zabezpieczenia, Twój czas na nadzór, dojazdy, sprzęt, sprzątanie. W kosztorysie mają osobną sekcję albo są rozłożone w cenach pozycji. Gdy wyceniasz wariację, łatwo policzyć samą robotę i zapomnieć, że zmiana też potrzebuje tych rzeczy.

Zmiana wpływa na preliminaria na dwa sposoby. Po pierwsze potrzebuje własnych kosztów stałych: dodatkowego rusztowania, przestawienia sprzętu, osobnego transportu. Po drugie może wydłużyć budowę. Wtedy wszystkie koszty liczone od czasu trwają dłużej, nawet jeśli sama zmiana jest mała.

Koszty stałe i koszty od czasu

• Rusztowanie dla zmiany

  Dodatkowy fragment albo przebudowa istniejącego rusztowania pod nową robotę. To koszt jednorazowy samej zmiany.

• Dłuższy wynajem rusztowania

  Każdy tydzień, o który zmiana przedłuża budowę, to kolejny tydzień wynajmu. Policz go od dnia końca z planu.

• Kontener i wywóz

  Dodatkowy gruz ze zmiany i częstsza wymiana kontenera. Do tego wynajem na dłużej, jeśli budowa się przedłuża.

• Twój nadzór i dojazdy

  Czas kierownika albo Twój na koordynację zmiany i dłuższą budowę. To realny koszt, nawet jeśli płacisz go sobie.

• Zaplecze budowy

  Toaleta, ogrodzenie, zabezpieczenia, magazyn na materiał. Liczone od czasu, więc rosną z każdym tygodniem przedłużenia.

• Sprzęt i jego transport

  Dodatkowy sprzęt do zmiany albo przywiezienie go drugi raz, bo zmiana przyszła po tym, jak już go odesłałeś.

Jak doliczyć preliminaria do wariacji

Zacznij od tego, co mówi umowa. Jeśli umowa podaje zasady wyceny zmian, na przykład stawki z kosztorysu, sprawdź, czy te stawki zawierają już część preliminariów. Jeśli tak, doliczasz tylko to, czego w nich nie ma, czyli koszty jednorazowe zmiany i koszty dłuższej budowy. Jeśli umowa nic nie mówi, policz preliminaria osobno i pokaż je jako osobną pozycję w wycenie zmiany.

Do kosztów od czasu potrzebujesz stawki tygodniowej preliminariów. Weź ją z kosztorysu: suma preliminariów liczonych od czasu podzielona przez liczbę tygodni budowy. Gdy zmiana przedłuża budowę o T tygodni, doliczasz T razy tę stawkę, ale tylko za te koszty, które naprawdę trwają dłużej. Rusztowanie zdjęte od frontu przed zmianą nie rośnie.

Uważaj też na kilka drobnych zmian naraz. Każda z osobna nie przesuwa terminu, więc przy żadnej nie liczysz preliminariów. Razem potrafią wydłużyć budowę o tydzień albo dwa. Dlatego przy przeglądzie rejestru zmian sprawdzaj co jakiś czas, o ile wszystkie zmiany razem przesunęły koniec budowy, i zgłoś to klientowi.

Przykład: dobudowa i loft w Nottingham. Lukarna przedłuża budowę o T tygodni. Wykonawca bierze z kosztorysu tygodniowy koszt rusztowania od tyłu, kontenera, toalety i swojego nadzoru i mnoży przez T. Dolicza jednorazową przebudowę rusztowania i dodatkowy wywóz gruzu. W wycenie dla klienta pokazuje to jako jedną pozycję „preliminaries” z rozbiciem, obok kosztów samej roboty.

A co z płatnościami

Preliminaria do zmiany idą do waluacji razem z resztą wariacji, gdy klient ją zatwierdzi. Construction Act zwykle nie obejmuje robót u osoby prywatnej w domu, w którym ona mieszka albo zamierza mieszkać (residential occupier). Wtedy wszystko zależy od umowy, więc pokaż preliminaria w wycenie zmiany od razu, a nie dopisuj ich na koniec budowy, kiedy klient już o zmianie zapomniał.

Co zrobić krok po kroku przy każdej wariacji

1. Wyceń samą robotę

   Materiał, robocizna, sprzęt do tej konkretnej zmiany. To część, o której pamiętasz zawsze.

2. Sprawdź koszty jednorazowe zmiany

   Dodatkowe rusztowanie, przestawienie zaplecza, osobny transport, dodatkowy wywóz.

3. Policz wpływ na termin

   O ile tygodni zmiana przesuwa koniec budowy. Bez tego nie policzysz kosztów od czasu.

4. Weź tygodniową stawkę z kosztorysu

   Tylko dla kosztów, które naprawdę trwają dłużej przez zmianę. Resztę pomiń.

5. Sprawdź zasady z umowy

   Czy stawki do zmian zawierają już preliminaria. Nie licz dwa razy tego samego kosztu.

6. Pokaż preliminaria osobno

   Jedna pozycja w wycenie z rozbiciem. Klient widzi, za co płaci, i rzadziej to kwestionuje.

7. Wyślij całość do akceptacji

   Robota, preliminaria i wpływ na termin w jednym piśmie, przed rozpoczęciem zmiany.

Jeśli wyceniasz zmiany sam i nie masz czasu liczyć kosztów budowy do każdej z nich, zobacz, jak prowadzimy wariacje. Tygodniową stawkę preliminariów bierzesz z dobrej wyceny, a polski kosztorysant w UK rozbije ją w kosztorysie tak, żeby dało się jej potem użyć przy każdej zmianie.

Najczęstsze błędy

• Wycena samej roboty

  Liczysz lukarnę co do śruby, a rusztowanie, kontener i swój czas zostają poza ceną zmiany.

• Brak stawki tygodniowej

  Preliminaria są w kosztorysie jedną kwotą. Przy zmianie nie wiesz, ile kosztuje tydzień budowy.

• Doliczanie wszystkiego razy tygodnie

  Mnożysz wszystkie preliminaria przez czas przedłużenia, choć część już zdjąłeś. Klient to wyłapie.

• Podwójne liczenie

  Stawki z kosztorysu już zawierają część preliminariów, a Ty dodajesz je drugi raz. Wycena traci wiarygodność.

• Preliminaria dopisane na końcu

  Pojawiają się dopiero w rozliczeniu końcowym, jako jedna kwota. Klient nie wie, skąd się wzięła.

• Brak wpływu na termin

  Nie liczysz dni przy zmianie, więc nie masz podstawy do kosztów od czasu ani do przedłużenia terminu.

Pytania

To nie jest porada prawna. Przy sporze sprawdzamy Twoją umowę i mówimy, czy potrzebny jest prawnik.