Flat Rate Scheme VAT dla budowlańca: kiedy się opłaca
Właśnie zarejestrowałeś firmę do VAT. Robisz głównie łazienki i kuchnie dla klientów prywatnych, a kolega z branży mówi: „Weź flat rate, płacisz stały procent i nie bawisz się w odliczanie VAT od każdego paragonu”. Brzmi prosto, ale kupujesz dużo płytek, armatury i kleju, a od tego VAT w tym schemacie zwykle nie odliczysz. Flat rate VAT dla budowlańca może się opłacać albo kosztować więcej niż zwykłe rozliczenie. Wszystko zależy od tego, ile materiałów kupujesz, dla kogo pracujesz i czy Twoje faktury mają reverse charge. Poniżej po polsku zasady z gov.uk. Decyzję o wejściu do schematu podejmij razem z księgową.
Jak działa flat rate VAT dla budowlańca
W zwykłym rozliczeniu VAT doliczasz VAT do faktur, odliczasz VAT od zakupów i oddajesz HMRC różnicę. W Flat Rate Scheme jest inaczej. Gov.uk mówi, że płacisz HMRC stały procent, a różnicę między VAT pobranym od klientów a tym, co oddajesz HMRC, zatrzymujesz. W zamian gov.uk mówi, że nie odliczasz VAT od zakupów, z wyjątkiem niektórych środków trwałych powyżej £2 000.
Procent liczysz od obrotu z VAT. Gov.uk mówi, że podatek do zapłaty to stawka ryczałtowa pomnożona przez obrót z VAT (VAT inclusive turnover), czyli przychód firmy razem z VAT zapłaconym przez klientów.
Stawki dla budowlanki
Stawka zależy od rodzaju działalności. Gov.uk podaje dla budownictwa:
- Ogólne usługi budowlane: 9,5%
Gov.uk nazywa je general building or construction services. To stawka dla firm, które robią robotę razem z materiałami.
- Sama robocizna: 14,5%
Labour-only building or construction services, czyli według gov.uk usługi, w których materiały to mniej niż 10% obrotu z tych usług.
- Limited cost business: 16,5%
Gdy towary kosztują Cię mniej niż 2% obrotu albo mniej niż £1 000 rocznie, płacisz wyższą stawkę.
- Pierwszy rok: 1% mniej
Gov.uk mówi, że w pierwszym roku jako firma zarejestrowana do VAT dostajesz 1% zniżki od swojej stawki.
Gov.uk podaje też stawkę 14,5% dla architektów, inżynierów i surveyorów. Jeśli nie wiesz, która kategoria do Ciebie pasuje, gov.uk kieruje na infolinię VAT.
Kto może wejść i kiedy trzeba wyjść
Gov.uk mówi, że możesz dołączyć, gdy Twój obrót podlegający VAT wynosi £150 000 albo mniej, bez VAT. Do schematu trzeba złożyć wniosek do HMRC. Nie dołączysz między innymi wtedy, gdy wyszedłeś ze schematu w ostatnich 12 miesiącach, popełniłeś przestępstwo VAT w ostatnich 12 miesiącach albo Twoja firma jest blisko powiązana z inną firmą. Gov.uk mówi też, że Flat Rate Scheme nie połączysz z Cash Accounting Scheme.
Wyjść musisz, gdy w rocznicę dołączenia obrót z ostatnich 12 miesięcy przekroczył £230 000 z VAT albo spodziewasz się tego w kolejnych 12 miesiącach. Wyjść musisz też wtedy, gdy spodziewasz się, że w samych najbliższych 30 dniach obrót przekroczy £230 000 z VAT. Ze schematu możesz wyjść w każdej chwili, ale gov.uk mówi, że potem czekasz 12 miesięcy, zanim wrócisz.

Reverse charge i flat rate
Dla wielu polskich firm to najważniejsza część. Gdy jesteś podwykonawcą i fakturujesz głównego wykonawcę z domestic reverse charge, nie doliczasz VAT do faktury. Gov.uk w przewodniku o reverse charge mówi, że takich usług nie rozlicza się w Flat Rate Scheme, a ich wartość wyłączasz z obliczenia ryczałtu. Gdy sam kupujesz usługi z reverse charge, rozliczasz należny VAT i odliczasz go w tej samej deklaracji.
Gov.uk radzi też firmom, które sprzedają albo kupują usługi z reverse charge, sprawdzić, czy schemat dalej im się opłaca, bo nie pozwala odliczać VAT od materiałów i kosztów ogólnych. Gdy większość Twoich faktur ma reverse charge, ryczałt dotyczy tylko małej części obrotu, a Ty tracisz odliczenie VAT od materiałów.
Jak policzyć, czy się opłaca
Policz to procentami na swoich liczbach. Przykład: firma robi remonty z materiałami dla klientów prywatnych, stawka 9,5%. Na fakturze jest kwota netto N plus 20% VAT, więc klient płaci 1,2 razy N. W Flat Rate Scheme firma oddaje HMRC 9,5% z 1,2 N, czyli 11,4% kwoty netto. W zwykłym rozliczeniu oddałaby 20% kwoty netto minus VAT od zakupów.
Ryczałt opłaca się więc wtedy, gdy VAT od zakupów, który odliczyłbyś normalnie, jest mniejszy niż różnica między 20% a 11,4% kwoty netto, czyli 8,6% netto. Przy materiałach ze stawką 20% oznacza to, że materiały netto muszą być mniejsze niż około 43% kwoty netto z faktury. Gdy kupujesz więcej, zwykłe rozliczenie zwykle wychodzi lepiej.
Przy samej robociźnie stawka 14,5% daje 17,4% kwoty netto, a przy limited cost business stawka 16,5% daje 19,8% kwoty netto. W obu przypadkach zostaje mało miejsca na zysk z ryczałtu.
Decyzja o flat rate krok po kroku
- Policz swój obrót
Sprawdź, czy obrót bez VAT mieści się w limicie £150 000 i czy w ciągu roku nie przekroczy £230 000 z VAT.
- Ustal swoją kategorię
Sprawdź, czy materiały to mniej niż 10% obrotu z usług, czyli czy jesteś labour-only, czy ogólną usługą budowlaną.
- Sprawdź test limited cost
Policz, ile wydajesz na towary w stosunku do obrotu. Poniżej progu z gov.uk płacisz 16,5%.
- Oddziel faktury z reverse charge
Zobacz, jaka część obrotu ma reverse charge. Ta część nie wchodzi do ryczałtu.
- Porównaj na fakturach z roku
Policz z księgową VAT do zapłaty w obu metodach na prawdziwych fakturach i zakupach z ostatnich 12 miesięcy.
- Sprawdzaj co rok
W rocznicę dołączenia sprawdź limit £230 000 i swoją kategorię. Gdy zmienia się rodzaj robót, zmienia się wynik.
Żeby to policzyć, musisz wiedzieć, ile w Twoich robotach stanowią materiały, a ile robocizna. To widać w dobrym kosztorysie, a nie w jednej kwocie na ofercie. Kosztorysy budowlane w UK rozpisane na pozycje pokazują ten podział przy każdej robocie. Jeśli chcesz, żeby ktoś po polsku pilnował wycen i rozliczeń z klientami, zobacz, jak pracuje polski QS w UK. Samo rozliczenie VAT prowadzi księgowa.

Najczęstsze błędy
- Wejście do schematu bez liczenia
Prosty ryczałt kusi, ale przy dużych zakupach materiałów tracisz odliczenie VAT, które było warte więcej.
- Zła kategoria działalności
Labour-only ma 14,5%, a usługi z materiałami 9,5%. Granica to 10% materiałów w obrocie z tych usług.
- Reverse charge w ryczałcie
Faktury z reverse charge nie wchodzą do Flat Rate Scheme. Doliczenie ich do obrotu zawyża VAT do zapłaty.
- Przegapiony limit wyjścia
Gdy obrót przekroczy £230 000 z VAT, musisz wyjść. Duży kontrakt może to spowodować w ciągu jednego miesiąca.
Pytania
Czy mogę być w Flat Rate Scheme i Cash Accounting Scheme naraz?
Nie. Gov.uk mówi, że tych schematów nie łączysz. W Flat Rate Scheme jest własna metoda liczenia obrotu według wpłat, więc zapytaj o nią księgową.
Czy odliczę VAT od nowego vana w Flat Rate Scheme?
Gov.uk mówi, że w schemacie nie odliczasz VAT od zakupów, z wyjątkiem niektórych środków trwałych powyżej £2 000. Czy van się kwalifikuje, sprawdź z księgową.
Czy mogę wyjść ze schematu, gdy przestanie się opłacać?
Tak. Gov.uk mówi, że możesz wyjść w każdej chwili. Po wyjściu czekasz 12 miesięcy, zanim będziesz mógł wrócić do schematu.
To nie jest porada prawna. Przy sporze sprawdzamy Twoją umowę i mówimy, czy potrzebny jest prawnik.