Kiedy oddać sprawę do windykacji, a kiedy jeszcze czekać

Klient wisi Ci pieniądze od dwóch miesięcy. Raz obiecuje, raz przeprasza, raz przelewa małą część. Wspólnik mówi: „oddaj to do windykacji i miej spokój”. Ty myślisz: „może jeszcze tydzień, przecież zawsze płacił”. Obie drogi mają swoją cenę. Za wcześnie zepsujesz relację z klientem, który by zapłacił. Za późno ściągniesz mniej albo nic. Pytanie, kiedy windykacja ma sens, nie ma jednej odpowiedzi w dniach. Ma za to kilka sygnałów, po których łatwo poznać, że czekanie przestało działać.

Kiedy windykacja ma sens, a kiedy jeszcze czekać

Windykacja to ściąganie długu, którego klient nie płaci mimo terminu i przypomnień. Możesz prowadzić ją sam, przez prawnika albo przez firmę, która zajmuje się ściąganiem długów. Zanim wybierzesz drogę, odpowiedz sobie, czy to jeszcze zwłoka, czy już dług, który bez nacisku nie wróci.

Sygnały, żeby jeszcze poczekać

• Klient rozmawia

  Odbiera telefon, odpisuje i podaje konkretne daty. Problem jest z pieniędzmi, a nie z chęcią zapłaty.

• Raty przychodzą

  Ustaliliście plan spłaty na piśmie i klient się go trzyma, nawet jeśli wolniej, niż byś chciał.

• Spór jest o konkret

  Klient kwestionuje jedną pozycję i mówi dlaczego. To sprawa do wyjaśnienia, a nie do ściągania.

• Budowa trwa

  Jesteś na miejscu i masz jeszcze narzędzia z umowy, na przykład wstrzymanie robót po zawiadomieniu.

Sygnały, że czekanie przestało działać

• Cisza

  Klient nie odbiera, nie odpisuje, a pisma z datą zapłaty zostają bez odpowiedzi przez kolejne tygodnie.

• Obietnice bez pokrycia

  Druga albo trzecia niedotrzymana data. Każda kolejna obietnica jest warta mniej od poprzedniej.

• Dług przyznany, ale niezapłacony

  Klient nie kwestionuje kwoty ani roboty, tylko nie płaci. Taki dług najłatwiej ściągnąć.

• Sygnały z rejestrów

  Spółka klienta ma informacje o niewypłacalności w Companies House albo zmienia adres i dyrektorów.

Ważne jest też, kim jest klient. Przy umowie budowlanej z firmą zwykle działa Construction Act i Late Payment Act, więc masz odsetki, stałą rekompensatę za koszty odzyskania i adjudication. Przy osobie prywatnej w domu, w którym mieszka albo zamierza mieszkać (residential occupier), Construction Act zwykle nie działa, a Late Payment Act nie działa wcale. Wtedy wszystko zależy od umowy, a przed sądem obowiązuje Pre-Action Protocol for Debt Claims: list przedsądowy i 30 dni na odpowiedź.

Czekanie też ma granicę

Prawo nie daje nieograniczonego czasu. Limitation Act 1980 mówi, że powództwa z umowy zwykłej (simple contract) nie można wnieść po upływie sześciu lat od dnia, w którym powstało roszczenie. W praktyce problem zaczyna się dużo wcześniej: świadkowie zapominają, dokumenty giną, a spółka klienta może przestać działać.

Co sprawdzić, zanim oddasz dług do ściągania

1. Policz jedną kwotę

   Faktury, wpłaty, wariacje, retencja z umowy. Każda pozycja z dokumentem, bez szacunków.

2. Zbierz dowody

   Umowa albo zaakceptowana oferta, faktury, pisma klienta, zdjęcia i historia wpłat w jednym folderze.

3. Wyślij list przedsądowy

   Do osoby prywatnej według Pre-Action Protocol for Debt Claims, do firmy z rozsądnym terminem.

4. Sprawdź, czy klient ma z czego zapłacić

   Companies House dla spółki, Individual Insolvency Register dla osoby prywatnej.

5. Wybierz drogę

   Sam przez Money Claim Online, adjudication przy umowie objętej ustawą, prawnik albo firma od ściągania długów.

6. Sprawdź firmę, zanim podpiszesz

   Pisemne warunki, opłaty, termin przekazania ściągniętych pieniędzy i to, kto ją nadzoruje.

Ostatni krok nie jest formalnością. Insolvency Service opisuje na gov.uk przypadki firm od ściągania długów, które zostały zamknięte, bo pobierały opłaty z góry, nie przekazywały ściągniętych pieniędzy klientom i fałszywie twierdziły, że są regulowane przez Financial Conduct Authority. Zanim oddasz komuś dług, przeczytaj umowę z nim i sprawdź, co mówi o Twoich pieniądzach.

Pamiętaj też, że wyrok to nie pieniądze na koncie. Gov.uk opisuje, co możesz zrobić, gdy dłużnik nie płaci mimo wyroku sądu: poprosić sąd o wezwanie dłużnika, żeby pokazał swoje dochody i wydatki, o komornika (warrant of control), o potrącenia z wynagrodzenia (attachment of earnings), o zamrożenie pieniędzy na koncie (third-party debt order) albo o obciążenie nieruchomości (charging order). Każdy z tych kroków ma sens tylko wtedy, gdy dłużnik ma pensję, konto albo dom. Aktualne opłaty sądowe podaje gov.uk.

Przykład: wykonawca ma dwa długi. Pierwszy: deweloper nie zapłacił aplikacji, nie wysłał pay less notice i od miesiąca nie odpisuje. Dług niesporny, klient firma, umowa objęta ustawą: wykonawca wysyła pismo z odsetkami i rekompensatą, a potem rozważa adjudication. Drugi: klient prywatny płaci ustalone raty, choć z opóźnieniem, i odbiera telefon. Tu wykonawca czeka i pilnuje planu spłaty. Ta sama firma, dwie różne decyzje, bo sygnały są różne.

Jeśli nie wiesz, w której sytuacji jesteś, polski QS w UK uporządkuje dokumenty, policzy kwotę i przygotuje pisma po angielsku, zanim sprawa trafi do prawnika albo firmy od ściągania długów. Kiedy widzisz, że to pay less notice jest sednem sporu, zacznij od niego.

Najczęstsze błędy

• Windykacja bez dokumentów

  Oddajesz dług, a nie masz umowy, faktur i pism. Ten, kto ściąga, nie ma czym przekonać klienta.

• Ściąganie sporu jak długu

  Klient kwestionuje robotę, a Ty wysyłasz firmę od długów. Spór najpierw wyjaśnij albo rozstrzygnij.

• Podpis bez czytania warunków

  Opłata z góry i brak terminu przekazania pieniędzy to sygnał, żeby szukać dalej.

• Czekanie bez końca

  Kolejny miesiąc bez planu nic nie daje. Ustal datę, po której przechodzisz do następnego kroku.

Pytania

To nie jest porada prawna. Przy sporze sprawdzamy Twoją umowę i mówimy, czy potrzebny jest prawnik.