Performance bond po polsku: gwarancja zamiast pieniędzy

Wygrywasz pierwszy większy przetarg u dewelopera. Gratulacje, umowa przychodzi mailem, a w niej linijka: „Performance Bond: required”. Dzwonisz do banku, a bank pyta o kwotę, datę wygaśnięcia, treść gwarancji i zabezpieczenie po Twojej stronie. Nie wiesz, co odpowiedzieć, bo nikt Ci nie wyjaśnił, co to właściwie jest i ile ryzykujesz. Performance bond to gwarancja, którą klient dostaje zamiast albo obok pieniędzy zatrzymanych z Twoich płatności. Daje mu zabezpieczenie, a Tobie zobowiązanie, które trzeba przeczytać tak samo dokładnie jak samą umowę.

Performance bond po polsku: co to jest

Performance bond to gwarancja wystawiona klientowi przez gwaranta (surety), na przykład bank. Jeśli wykonawca nie wywiąże się z umowy, klient może żądać pieniędzy od gwaranta, do kwoty wpisanej w gwarancji. Obok bondu klienci proszą czasem o gwarancję spółki matki (parent company guarantee), gdy wykonawca należy do większej grupy.

Performance bond w umowach JCT

W artykule o wydaniu 2016 umów Design and Build i Standard Building Contract wydawca JCT pisze, że od tego wydania umowy mają zapisy, które pozwalają wymagać performance bond albo parent company guarantee, a wymaganie wpisuje się przy Section 7 w Contract Particulars. Wcześniej trzeba było dopisywać je jako zmianę wzoru.

W nocie o wyborze umowy z 2024 roku wydawca wymienia zapisy o performance bond albo parent company guarantee między innymi przy Standard Building Contract, Intermediate i Design and Build. W opisie Minor Works ta nota ich nie wymienia. W spisie treści Intermediate Building Contract z 2024 roku Section 7 nazywa się „Assignment, Performance Bonds and Guarantees and Collateral Warranties”, a w Schedule 3 z wzorami bondów są wzór gwarancji zaliczki (Advance Payment Bond) i gwarancji płatności za materiały poza budową. Wzoru performance bond tam nie ma.

W wywiadzie opublikowanym przez JCT w 2017 roku przewodniczący grupy roboczej do spraw bondów mówił, że JCT ma uzgodnione wzory gwarancji zaliczki, materiałów poza budową i retencji, ale nie udało się wcześniej uzgodnić wzoru on default performance bond. W praktyce treść gwarancji przygotowuje więc klient, jego prawnik albo bank, i to ją musisz przeczytać.

Performance bond a retencja

Retencja to gotówka zatrzymana z każdej płatności. Ustawa nie podaje jej stawki, a wysokość i zwrot wynikają z umowy. Performance bond to gwarancja osoby trzeciej, którą gwarant wystawia na Twój wniosek i na swoich warunkach. Gdy klient chce i retencji, i bondu, ma podwójne zabezpieczenie. W takiej sytuacji zapytaj, czy jedno nie może zastąpić drugiego, albo przynajmniej, czy kwota retencji nie może być niższa.

Performance bond a Construction Act

Construction Contracts (England and Wales) Exclusion Order 1998 wymienia performance bond wśród umów finansowych (finance agreement), które są wyłączone spod części ustawy o umowach budowlanych. Sama gwarancja nie podlega więc ustawowym zasadom płatności ani adjudication z Construction Act. Twoja umowa z klientem zwykle tak, jeśli jest umową budowlaną.

Construction Act zwykle nie obejmuje robót u osoby prywatnej w domu, w którym ona mieszka albo zamierza mieszkać (residential occupier). Wtedy wszystko zależy od umowy. Przy małej robocie dla klienta prywatnego policz, czy koszt i papierologia gwarancji w ogóle się bronią.

Co sprawdzić w treści performance bond

• Kwota gwarancji

  Ile wynosi i od czego ją wyliczono. Sprawdź, czy kwota w bondzie zgadza się z wpisem w umowie.

• Data wygaśnięcia

  Kiedy bond się kończy: przy practical completion, certyfikacie albo w dacie. Bez daty ryzyko trwa długo.

• Warunki wypłaty

  Kiedy gwarant ma zapłacić: na samo żądanie klienta czy po wykazaniu, że nie wykonałeś umowy.

• Forma żądania

  Co klient musi podać, żądając pieniędzy, i czy musi Cię najpierw zawiadomić i dać czas na reakcję.

• Co chce gwarant

  Jaka opłata, jakie zabezpieczenie i jakie dokumenty od Twojej firmy, zanim w ogóle wystawi bond.

• Termin dostarczenia

  Do kiedy umowa każe dać bond i co grozi, jeśli spóźnisz się z nim przez procedury banku.

Przykład: firma od konstrukcji wygrywa robotę na budowę bloku dla dewelopera. Umowa wymaga performance bond i retencji. Zanim podpisze, firma pyta bank o warunki, a dewelopera o datę wygaśnięcia i warunki wypłaty. Deweloper zgadza się, że bond wygaśnie przy practical completion, a retencja zostanie na poziomie z umowy. Firma wie, ile kosztuje ją zabezpieczenie, i dolicza to do ceny.

Jak podejść do performance bond krok po kroku

1. Znajdź wymóg w umowie

   Section 7 w Contract Particulars przy JCT albo osobny punkt o zabezpieczeniach w innej umowie.

2. Poproś o treść gwarancji

   Przed podpisaniem umowy, nie po. Ogólne „standard bond” to za mało do oceny.

3. Zapytaj gwaranta o warunki

   Opłata, zabezpieczenie i czas wystawienia. Bank potrzebuje dokumentów i czasu.

4. Policz koszt i dolicz go do ceny

   Opłata za bond to koszt tej roboty, tak samo jak ubezpieczenie czy rusztowanie.

5. Negocjuj datę wygaśnięcia i retencję

   Bond bez daty albo bond razem z pełną retencją to podwójne ryzyko.

6. Dostarcz bond w terminie

   Zapisz w kalendarzu termin z umowy i daj bankowi zapas czasu na procedury.

Zapisy o zabezpieczeniach to jedna z pierwszych rzeczy, które sprawdzamy, gdy czytamy umowę budowlaną w UK przed podpisaniem. Jeśli chcesz, żeby ktoś omówił z klientem treść bondu i retencję po angielsku, a Tobie wyjaśnił wszystko po polsku, zrobi to polski quantity surveyor w UK.

Najczęstsze błędy

• Podpisanie umowy bez treści bondu

  Zgadzasz się na gwarancję, której nie widziałeś, a potem bank lub klient narzuca warunki.

• Brak daty wygaśnięcia

  Gwarancja trwa długo po budowie, a klient przez cały ten czas może żądać z niej wypłaty.

• Bond i pełna retencja naraz

  Klient ma podwójne zabezpieczenie, a Ty płacisz za gwarancję i czekasz na zatrzymaną gotówkę.

• Koszt bondu poza ceną

  Opłata dla gwaranta zjada marżę, bo nikt nie doliczył jej do oferty przy przetargu.

Pytania

To nie jest porada prawna. Przy sporze sprawdzamy Twoją umowę i mówimy, czy potrzebny jest prawnik.