Quantity surveyor po polsku: słowniczek pojęć z budowy w UK

Dostajesz maila od QS-a klienta. W trzech zdaniach jest „interim valuation”, „notified sum”, „omission” i „final account”. Rozumiesz co drugie słowo, resztę wrzucasz do tłumacza i dostajesz coś, co brzmi jak instrukcja pralki. Odpisujesz „ok”, bo nie chcesz wyjść na kogoś, kto się nie zna. Po miesiącu okazuje się, że właśnie zgodziłeś się na niższą kwotę. Ten quantity surveyor słowniczek tłumaczy po polsku pojęcia, które najczęściej pojawiają się w pismach o pieniądzach na brytyjskiej budowie. Bez prawniczego języka, tak jak mówi się o nich na budowie.

Quantity surveyor słowniczek: pieniądze w trakcie budowy

Na budowie w UK pieniądze płyną okres po okresie. Każda płatność ma swoje dokumenty i swoje nazwy. Te słowa słyszysz co miesiąc.

• Valuation

  Waluacja, czyli wycena robót wykonanych do danego dnia. Od niej zależy, ile dostaniesz w tym okresie.

• Application for payment

  Twój wniosek o płatność. Piszesz w nim, ile Twoim zdaniem jest należne i z czego to wynika.

• Interim certificate

  W umowach JCT certyfikat okresowy wystawia architekt albo contract administrator. Pełni rolę payment notice.

• Retention

  Retencja, część każdej płatności zatrzymana do końca. Ustawa nie podaje stawki, wysokość i zwrot są w umowie.

• Materials on site

  Materiały na budowie. Zwykle wchodzą do waluacji, jeśli przyszły we właściwym czasie i są zabezpieczone.

• Dayworks

  Rozliczenie roboty według czasu pracy, materiałów i sprzętu, zwykle gdy zmiany nie da się wycenić stawką z kosztorysu.

Pisma i terminy

Tu język kosztuje najwięcej, bo każde z tych pism ma swój termin. Spóźnione albo źle napisane może nie mieć mocy.

• Due date

  Dzień, w którym płatność staje się należna. W Scheme to 7 dni po końcu okresu albo po złożeniu aplikacji.

• Final date for payment

  Ostatni dzień na zapłatę. W Scheme for Construction Contracts wypada 17 dni po due date.

• Payment notice

  Pismo, w którym płacący podaje kwotę do zapłaty. Wystawia je najpóźniej 5 dni po due date.

• Pay less notice

  Pismo, że płacący zapłaci mniej. Musi przyjść przed terminem z umowy i podać kwotę oraz podstawę wyliczenia.

• Notified sum

  Kwota z noty. Bez skutecznego pay less notice płaci się ją w całości do final date for payment.

• Residential occupier

  Osoba prywatna, która zamawia roboty w domu, w którym mieszka albo zamierza mieszkać.

To ostatnie pojęcie zmienia wszystko. Construction Act, czyli ustawa, z której biorą się terminy wyżej, zwykle nie obejmuje robót u osoby prywatnej w jej własnym domu. Wtedy o terminach i pismach decyduje tylko Twoja umowa. Jeśli umowa budowlana nie ma zasad płatności zgodnych z ustawą, stosuje się Scheme for Construction Contracts, ale tylko tam, gdzie ustawa w ogóle działa.

Zakres, cena i koniec budowy po polsku

Druga grupa słów dotyczy tego, za co klient płaci i jak zamyka się rozliczenie. Te pojęcia wracają przy każdej zmianie i przy odbiorze.

• Bill of quantities

  Przedmiar z opisem i ilością każdej pozycji. Wykonawca wpisuje stawki i z nich wychodzi cena oferty.

• Preliminaries

  Koszty prowadzenia budowy, których nie przypiszesz do jednej pozycji: rusztowanie, kontener, nadzór, toaleta.

• Provisional sum

  Kwota tymczasowa na coś, czego nie da się jeszcze dokładnie wycenić. Rozlicza się ją według faktycznego zakresu.

• Prime cost sum

  Kwota na dostawę elementu, który klient wybierze później, na przykład armatury. Rozlicza się ją według faktycznej ceny.

• Variation

  Wariacja, czyli zmiana zakresu z umowy: robota dodatkowa, inny materiał, inna kolejność albo pominięcie części robót.

• Omission

  Pominięcie części zakresu. Klient zdejmuje robotę z umowy, a jej wartość odejmuje się od ceny według zasad z umowy.

Odbiór i rozliczenie końcowe

• Practical completion

  Odbiór praktyczny: robota skończona, zostały drobiazgi. Skutki tej daty, na przykład dla retencji, zapisuje umowa.

• Defects period

  Okres usuwania wad po odbiorze. Jego długość i zasady zgłaszania wad wynikają z umowy, a nie z ustawy.

• Snagging

  Lista drobnych usterek do poprawki, którą robi klient albo jego doradca, zwykle przy odbiorze albo tuż przed nim.

• Final account

  Rozliczenie końcowe: cena z umowy plus i minus wszystkie zmiany, minus to, co klient już zapłacił do tej pory.

• Liquidated damages

  Kary za opóźnienie ustalone w umowie z góry, zwykle stawką za dzień albo tydzień. W skrócie LADs.

• Extension of time

  Przedłużenie terminu zakończenia, gdy opóźnienie wynika z przyczyn, które umowa uznaje. W skrócie EOT.

Przykład: QS klienta pisze, że wariacja 7 to „omission”, a materiały na budowie „not included in this valuation”. Po polsku: klient zdjął część roboty i chce odjąć jej wartość, a za materiały, które leżą na placu, w tym miesiącu nie zapłaci. Na oba zdania da się odpowiedzieć konkretnie: jaka jest wartość pominiętej części według umowy i dlaczego materiały spełniają warunki do waluacji.

Jak używać słowniczka na swojej budowie krok po kroku

1. Czytaj pismo dwa razy

   Najpierw całe, potem tylko zdania z pojęciami ze słowniczka. One mówią, o jakie pieniądze chodzi.

2. Zaznacz daty i kwoty

   Każde pismo o płatności ma datę i kwotę. Sprawdź, czy przyszło przed terminem z umowy.

3. Sprawdź, czy działa ustawa

   Klient prywatny w swoim domu to zwykle tylko umowa. Deweloper i główny wykonawca to zwykle także ustawa.

4. Znajdź zapis w umowie

   Retencja, wariacje, okres wad i kary są w umowie. Szukaj tych samych angielskich słów co w piśmie.

5. Nie odpisuj „ok” w ciemno

   Krótka zgoda na maila może znaczyć zgodę na niższą kwotę. Najpierw zrozum, potem odpowiadaj.

6. Pytaj, gdy nie wiesz

   Jedno pytanie do kogoś, kto zna te pisma, kosztuje mniej niż zgoda na obcięcie, którego nie rozumiesz.

Pojęcia z pism o płatności opisujemy szerzej przy pay less notice. Jeśli chcesz, żeby ktoś czytał te pisma za Ciebie i odpowiadał po angielsku, a Tobie tłumaczył po polsku, tak pracuje polski QS w UK.

Najczęstsze błędy

• Tłumacz zamiast znaczenia

  Tłumacz poda słowo, ale nie powie, że „notified sum” to kwota, którą klient musi zapłacić do terminu.

• Mylenie quote i estimate

  Jedno słowo w ofercie decyduje, czy cena jest stała, czy orientacyjna. Sprawdź je przed wysłaniem.

• Pominięcie residential occupier

  Terminy z ustawy przy kliencie prywatnym w jego domu zwykle nie działają. Liczy się wtedy umowa.

• Zgoda na „omission” bez wyceny

  Pominięcie zmniejsza cenę, ale o ile, wynika z umowy. Nie przyjmuj kwoty klienta bez sprawdzenia.

Pytania

To nie jest porada prawna. Przy sporze sprawdzamy Twoją umowę i mówimy, czy potrzebny jest prawnik.