Materiały na budowie w waluacji. Czy klient musi za nie zapłacić

Pod koniec miesiąca przyjeżdża dostawa: pustaki na całe piętro, więźba dachowa, okna. Zapłaciłeś dostawcy z góry, bo inaczej nie chciał wydać towaru. Nic z tego jeszcze nie jest wbudowane, więc w waluacji wpisujesz murowanie na 10%, a dach i okna na zero. Pieniądze leżą na placu pod plandeką, a Ty finansujesz klientowi budowę z własnej kieszeni. Tymczasem materiały na budowie w waluacji to temat, który wiele umów wprost przewiduje. Trzeba tylko wiedzieć, kiedy klient płaci za materiał, którego jeszcze nie widać w ścianie, i jak to udokumentować, żeby QS klienta nie wyciął tej linijki jednym ruchem.

Kiedy materiały na budowie wchodzą do waluacji

W umowach JCT

W umowach JCT materiały na budowie zwykle wchodzą do waluacji, jeśli są dostarczone na budowę we właściwym czasie i zabezpieczone. Oba warunki mają znaczenie.

We właściwym czasie znaczy: wtedy, kiedy są potrzebne do robót, a nie pół roku wcześniej. Jeśli przywieziesz płytki do łazienek, zanim stanie dach, QS klienta może uznać, że dostawa jest za wczesna i na razie jej nie uwzględnić.

Zabezpieczone znaczy: przykryte, złożone tak, żeby się nie zniszczyły, chronione przed kradzieżą i pogodą. Okna oparte o płot na deszczu to słaby argument w waluacji.

Materiały poza budową

Materiały poza budową (off-site), na przykład okna gotowe w zakładzie producenta albo konstrukcja stalowa w warsztacie, wchodzą do waluacji tylko wtedy, gdy umowa tak mówi. Jeśli Twoja umowa o tym milczy, nie licz na to, że klient zapłaci za coś, czego nie ma na placu.

W innych umowach i u klientów prywatnych

Poza JCT wszystko zależy od zapisów Twojej umowy. Przeczytaj, czy jest w niej mowa o materiałach na budowie, jakie warunki trzeba spełnić i jakich dowodów chce klient.

Uwaga przy klientach prywatnych. Construction Act zwykle nie obejmuje robót u osoby prywatnej w domu, w którym ona mieszka albo zamierza mieszkać (residential occupier). Wtedy także płatności w trakcie budowy, w tym za materiały, zależą wyłącznie od umowy. Jeśli w umowie nic o tym nie ma, możesz poprosić klienta o zgodę na piśmie przed dużą dostawą.

Jak policzyć materiały na budowie w waluacji

Materiał na budowie to osobna linijka w waluacji. Liczy się ją narastająco, tak jak resztę, i trzeba pilnować, żeby ten sam materiał nie był policzony dwa razy.

Przykład z literami: pozycja „ściany zewnętrzne” w kosztorysie ma kwotę A. Na budowę przyjechały pustaki na całe ściany, wartość materiału M. Ściany nie są jeszcze zaczęte.

• Waluacja 1: ściany 0% z A, materiały na budowie M.
• Waluacja 2: ściany wymurowane w połowie, czyli 50% z A. Połowa pustaków jest już w ścianie, więc w linijce materiałów zostaje tylko to, co leży na placu, czyli około połowy M.
• Waluacja 3: ściany gotowe, 100% z A. Linijka materiałów dla tej pozycji spada do zera.

Pozycja A ma w sobie już i robociznę, i materiał. Dlatego gdy materiał jest wbudowany, przechodzi z linijki „materials on site” do pozycji robót. Jeśli zostawisz go w obu miejscach, QS klienta to wyłapie i może zakwestionować całą linijkę materiałów, a nie tylko podwójną część.

Dobrze prowadzona waluacja na budowie ma materiały w osobnej linijce, z dokumentami i z historią, jak z każdym miesiącem przechodzą do robót. Wtedy łatwo ją obronić. Jeśli umowa jeszcze przed Tobą, sprawdź, co mówi o materiałach, zanim ją podpiszesz: umowa budowlana w UK to najlepsze miejsce, żeby to załatwić raz.

Co zrobić krok po kroku

1. Sprawdź umowę.Czy przewiduje płatność za materiały na budowie? Czy za materiały poza budową? Jakie warunki i jakich dowodów wymaga? To pierwsza rzecz przed każdą większą dostawą.
2. Planuj dostawy pod roboty.Zamawiaj materiał tak, żeby przyjechał wtedy, kiedy będzie potrzebny. Za wczesna dostawa może nie wejść do waluacji, a Ty i tak za nią zapłacisz dostawcy.
3. Zabezpiecz materiał.Przykryj, ułóż na paletach, zamknij w kontenerze, jeśli trzeba. Zrób zdjęcie, na którym widać, jak jest zabezpieczony.
4. Zbierz dokumenty dostawy.Dowód dostawy (delivery note) z datą i adresem budowy, faktura od dostawcy, lista materiałów z ilościami. Sprawdź w umowie, czy klient wymaga też dowodu zapłaty dostawcy.
5. Wpisz materiały osobną linijką.W aplikacji o płatność dodaj pozycję „materials on site” z opisem: co, ile, do jakiej pozycji kosztorysu, data dostawy. Dołącz zdjęcia i dokumenty.
6. Przenoś materiał do robót.W każdej kolejnej waluacji zmniejsz linijkę materiałów o to, co zostało wbudowane, i zwiększ procent wykonania pozycji.
7. Pilnuj odpowiedzi.Jeśli QS klienta wytnie materiały, sprawdź, czy podał podstawę i czy obcięcie przyszło w terminie. W umowach objętych Construction Act obniżenie kwoty z noty wymaga skutecznego pay less notice.

Najczęstsze błędy

• Brak linijki materiałów w ogóle.Wiele małych firm nie wie, że może prosić o zapłatę za materiał przed wbudowaniem, i przez kilka tygodni finansuje klienta.
• Podwójne liczenie.Materiał wbudowany zostaje w linijce materiałów, a jednocześnie jest w procencie wykonania pozycji. To najszybsza droga do utraty zaufania QS-a klienta.
• Brak dowodów.Sama kwota w waluacji bez dowodu dostawy i zdjęć łatwo wypada przy sprawdzaniu.
• Materiał niezabezpieczony.Mokre płyty, porysowane okna, rozkradziona miedź. Klient nie zapłaci za materiał, który może nie nadawać się do użycia.
• Liczenie na materiał poza budową.Bez zapisu w umowie klient nie musi płacić za coś, co leży u producenta.
• Za wczesna dostawa.Cały materiał na budowę w pierwszym tygodniu to problem z miejscem, zabezpieczeniem i z tym, że QS klienta może go nie przyjąć do waluacji.

Pytania

To nie jest porada prawna. Przy sporze sprawdzamy Twoją umowę i mówimy, czy potrzebny jest prawnik.