Pieniądze na budowie w UK, po polsku
Płatności, waluacje, wariacje, umowy i rozliczenie końcowe. 351 wpisów o tym, gdzie polskie firmy budowlane w UK tracą pieniądze i co z tym zrobić. Bez zakładania konta.
Najnowsze
Wszystkie 351
Klient nie płaci 27
Waluacje 27
Wariacje 27
Pay Less 27
Retencja 27
Kosztorysy 27
Umowy 27
Spory 27
Podatki 27
Prowadzenie budowy 27
QS 27
Zakończenie 27
Contract Administrator 27
W tej grupie nie ma jeszcze wpisów. Dopisujemy kolejne co tydzień, a tymczasem zobacz wszystkie wpisy.
QS
Polski QS w UK: co robi i ile możesz na nim zyskać
Kończysz dobudowę, sprawdzasz konto i coś się nie zgadza. Robota była dobrze wyceniona, ekipa pracowała szybko, a na końcu zostaje mniej, niż zakładałeś. Kilku zmian zrobionych „przy okazji” nikt nie zapłacił,…
Czytaj
QS
Polski QS w Londynie: jak pracujemy z firmami z Londynu
Masz trzy budowy naraz w różnych częściach Londynu: loft, dobudowę z tyłu domu i remont mieszkania dla dewelopera. W dzień jeździsz między nimi, wieczorem siadasz do maili. Klient z loftu pyta o wycenę…
Czytaj
QS
Quantity surveyor dla podwykonawcy: co sprawdza w Twoich rozliczeniach
Robisz tynki albo instalacje dla głównego wykonawcy na osiedlu dewelopera. Co miesiąc wysyłasz aplikację, a co miesiąc wraca kwota niższa, niż prosiłeś. Raz odjęli za sprzątanie, raz za opóźnienie, raz „bo…
Czytaj
QS
Pierwsza rozmowa z QS-em: co przygotować i o co pytać
Umówiłeś się na telefon z QS-em na czwartek po robocie. Siedzisz w vanie, w ręku telefon, a w głowie pół budowy: klient, który nie płaci za zmiany, waluacja obcięta w zeszłym miesiącu, umowa, której nigdy…
Czytaj
QS
Zakres pracy QS-a na budowie: co robi tydzień po tygodniu
Słyszysz, że QS „prowadzi rozliczenia”, ale nie bardzo wiesz, co to znaczy w praktyce. Czy dzwoni codziennie? Czy przyjeżdża na budowę co tydzień? Czy robi tylko waluację raz w miesiącu, a resztę czasu nic?…
Czytaj
QS
QS na jeden projekt czy na stałe: co wybrać
Wygrałeś największą robotę w historii firmy: kilka domów dla dewelopera, umowa na kilkadziesiąt stron, waluacje co miesiąc i QS po stronie klienta. Wiesz, że sam tego nie ogarniesz wieczorami. Z drugiej strony…
Czytaj
QS
QS przy pierwszej budowie dla dewelopera: na co uważać
Do tej pory budowałeś dla ludzi w ich domach: dobudowa tu, loft tam, klient płacił po etapach, a sprawy załatwiało się przy kuchennym stole. Teraz dzwoni deweloper. Kilka domów albo przebudowa budynku na…
Czytaj
QS
Co QS robi przed podpisaniem umowy budowlanej
Klient przysyła umowę w piątek po południu i pisze, że chciałby zacząć w poniedziałek. Dwadzieścia stron po angielsku, kilka załączników, a na końcu miejsce na podpis. Przeglądasz pierwszą stronę, widzisz swoją…
Czytaj
QS
QS w trakcie budowy: miesiąc pracy na przykładzie
Budowa ruszyła, ekipa pracuje, a Ty masz wrażenie, że papiery same się jakoś ułożą. Pierwsza waluacja poszła późno, bo czekałeś na wolny wieczór. Klient poprosił o dwie zmiany, które zrobiliście „przy okazji”.…
Czytaj
QS
QS na koniec budowy: rozliczenie, retencja i spory
Ekipa schodzi z budowy, klient się wprowadza, a Ty już myślisz o następnej robocie. Zostaje „tylko” rozliczenie: kilka zmian, o które się kłóciliście, ostatnia waluacja i retencja, która ma wrócić kiedyś…
Czytaj
QS
Quantity surveyor po polsku: słowniczek pojęć z budowy w UK
Dostajesz maila od QS-a klienta. W trzech zdaniach jest „interim valuation”, „notified sum”, „omission” i „final account”. Rozumiesz co drugie słowo, resztę wrzucasz do tłumacza i dostajesz coś, co brzmi jak…
Czytaj
QS
Jak sprawdzić QS-a przed zatrudnieniem: RICS, ubezpieczenie, referencje
Znalazłeś QS-a w internecie. Ładna strona, logo RICS w stopce, kilka opinii, telefon odbiera od razu. Za tydzień ma dostać Twoją umowę, waluacje i dostęp do maili z klientem. Wiesz o nim tyle, ile sam o sobie…
Czytaj
QS
QS dla małej firmy budowlanej: od czego zacząć współpracę
Masz trzy ekipy, dwie budowy w toku i trzecią w ofercie. Faktury piszesz w niedzielę wieczorem, a na maila od QS-a klienta odpowiadasz z vana. W końcu decydujesz, że czas na kogoś od rozliczeń. Pierwsze pytanie…
Czytaj
QS
Cost consultant, QS, estimator: kto jest kim na brytyjskiej budowie
Na spotkaniu startowym przy nowej budowie dla dewelopera przedstawia się pięć osób. Jedna jest „cost consultant”, druga „employer's agent”, trzecia „contract administrator”, a na końcu pada jeszcze „our…
Czytaj
QS
Polski QS w Manchesterze i Birmingham: praca na odległość w całej UK
Prowadzisz firmę pod Manchesterem albo w okolicach Birmingham. Robisz dobudowy, remonty i trochę podwykonawstwa dla większych firm. Szukasz kogoś, kto ogarnie waluacje i pisma od klienta, i to po polsku.…
Czytaj
QS
QS a księgowa: kto za co odpowiada w firmie budowlanej
Księgowa dzwoni pod koniec miesiąca i pyta, ile wystawić na fakturze dla klienta. Ty nie wiesz, bo klient jeszcze nie odpisał na waluację. Klient z kolei pyta, dlaczego faktura jest na inną kwotę niż jego…
Czytaj
Kosztorysy
Kosztorysy budowlane w UK: rodzaje i kiedy który zamówić
Klient dzwoni i pyta, „ile mniej więcej” będzie kosztować dobudowa, bo idzie z tym do banku. Tydzień później architekt przysyła rysunki i prosi o „tender price”. Miesiąc później deweloper wysyła paczkę z bill…
Czytaj
Kosztorysy
Polski kosztorysant w UK: jak pracuje i czego od Ciebie potrzebuje
Masz zapytanie o dobudowę, rysunki na mailu i trzy dni na odpowiedź. Sam nie zdążysz, bo cały tydzień jesteś na budowie. Szukasz kogoś, kto policzy, i to najlepiej po polsku, bo chcesz rozumieć każdą pozycję, a…
Czytaj
Kosztorysy
Polski kosztorysant w Londynie: wycena z rysunków bez wizyty na budowie
Masz zapytanie o dobudowę z tyłu domu szeregowego w Londynie. Rysunki przyszły w piątek, oferta ma być w środę, a Ty w tym czasie kończysz łazienkę na drugim końcu miasta. Szukasz kogoś, kto policzy po polsku,…
Czytaj
Kosztorysy
Kosztorys z rysunków architekta: co musi być na rysunkach
Klient przysyła PDF od architekta: dwa rzuty, jedna elewacja i ładna wizualizacja. Prosi o cenę do piątku. Liczysz, co się da, a resztę zgadujesz: jakie fundamenty, jaka belka nad otworem, jaka izolacja dachu,…
Czytaj
Kosztorysy
Kosztorys a harmonogram płatności: jak je połączyć
Kosztorys na dobudowę liczyłeś dwa wieczory, pozycja po pozycji. Harmonogram płatności napisałeś w pięć minut: zaliczka, potem „po fundamentach”, „po dachu”, „po wykończeniu”, każda rata po równo. Na budowie…
Czytaj
Kosztorysy
Wycena kuchni w UK: pozycje, o których się zapomina
Klient kupił kuchnię w dużym sklepie i chce, żebyś ją zamontował. Liczysz szafki, blat, zlew i dwa dni na AGD. Cena wychodzi uczciwa. Po zdjęciu starych szafek widać, że ściana za nimi to dziury i odpadający…
Czytaj
Kosztorysy
Wycena dachu w UK: co liczyć osobno
Klient chce nowy dach na domu z lat trzydziestych. Wchodzisz na drabinę, liczysz metry, mnożysz przez stawkę za dachówkę z robocizną i wysyłasz cenę. Po zdjęciu starych dachówek widać, że część łat jest…
Czytaj
Kosztorysy
Ceny materiałów rosną w trakcie budowy: jak się zabezpieczyć w wycenie
Ofertę na dobudowę dałeś w zimie. Klient podpisał wiosną, roboty ruszyły latem. Przy zamawianiu stali, drewna i bloczków dostawca podaje ceny wyższe niż te, które wpisałeś w kosztorys. Klient mówi, że cena jest…
Czytaj
Kosztorysy
Contingency w kosztorysie: ile rezerwy zostawić i jak ją opisać
Remont starego domu. W kosztorysie dopisujesz na końcu jedną linię „contingency” i okrągły procent, bo tak robił poprzedni szef. Klient widzi tę linię i pyta, czemu ma płacić za coś, czego nie ma. Po…
Czytaj
Kosztorysy
Kosztorys po angielsku: słowniczek pozycji dla polskiej firmy
Wycenę masz policzoną w zeszycie po polsku: wykop, ławy, bloczki, strop, więźba, tynki. Klient prosi o kosztorys po angielsku, najlepiej w układzie, który zrozumie jego architekt. Wrzucasz pozycje do tłumacza i…
Czytaj
Kosztorysy
Jak porównać swój kosztorys z wyceną QS-a klienta
Wysyłasz ofertę na przebudowę domu. Po tygodniu odpisuje QS klienta: Twoja cena jest wyraźnie wyższa niż jego wycena i klient prosi o „review”. Do maila dołącza swój kosztorys, ułożony inaczej niż Twój, z…
Czytaj
Kosztorysy
Kosztorys nowego domu w UK: od fundamentów do dachu
Pierwszy raz wyceniasz cały dom, a nie dobudowę. Klient ma działkę, pozwolenie i rysunki od architekta. Liczysz fundamenty, ściany, dach i wykończenie, wychodzi kwota, która wygląda rozsądnie. Dopiero na…
Czytaj
Pay Less
Pay Less Notice: wzór po angielsku z wyjaśnieniem po polsku
Twój podwykonawca od murowania przysłał aplikację o płatność za cały etap, a na budowie widzisz, że ściany szczytowe stoją do połowy. Chcesz zapłacić za to, co jest zrobione, ale nie wiesz, jak to napisać po…
Czytaj
Pay Less
Jak odpowiedzieć na Pay Less Notice: pismo krok po kroku
Główny wykonawca przysłał Pay Less Notice i obciął Ci waluację za tynki o jedną trzecią. Wiesz, że część obcięć jest bez sensu, bo masz zdjęcia skończonych ścian. Siadasz wieczorem do maila i po godzinie masz…
Czytaj
Pay Less
Pay Less Notice bez uzasadnienia: czy jest ważny
Przychodzi mail od QS-a głównego wykonawcy. W załączniku jedna strona z nagłówkiem „Pay Less Notice”, Twoja kwota z aplikacji przekreślona i nowa, niższa o jedną czwartą. Pod spodem jedno zdanie: „Works not to…
Czytaj
Pay Less
Payment Notice dla podwykonawcy: obowiązki głównego wykonawcy
Robisz elektrykę jako podwykonawca na dobudowie. Co miesiąc wysyłasz głównemu wykonawcy aplikację, a w odpowiedzi dostajesz przelew, kiedy jemu pasuje, i w kwocie, którą sam wyliczył. Nikt nie przysyła żadnego…
Czytaj
Pay Less
Notified sum: kwota, którą klient musi zapłacić
Klient mówi przez telefon, że „zapłaci, ile uważa za słuszne”, bo jego zdaniem łazienki na piętrze nie są skończone. Ty masz aplikację wysłaną na czas, a od klienta nie przyszło żadne pismo. Pytanie brzmi: ile…
Czytaj
Pay Less
Jak liczyć terminy z Construction Act: dni, święta, weekendy
Wysłałeś aplikację tuż przed świętami i liczysz na palcach: 17 dni do final date, więc pieniądze powinny być na początku stycznia. Klient płaci kilka dni później i pisze, że zmieścił się w terminie. Kto ma…
Czytaj
Pay Less
Scheme for Construction Contracts po polsku
Dostajesz od dewelopera zlecenie na dwie strony. Jest zakres, cena i zdanie „payment monthly”. Nic o tym, kiedy wysyłasz aplikację, kiedy klient ma odpowiedzieć ani kiedy ostatecznie płaci. Podpisujesz, bo…
Czytaj
Pay Less
Pay when paid: dlaczego ten zapis zwykle nie działa
Kończysz murowanie na budowie domów i czekasz na przelew od głównego wykonawcy. Mija termin, potem drugi. W końcu dzwoni kierownik i mówi spokojnie: „Inwestor nam jeszcze nie zapłacił, a w umowie masz pay when…
Czytaj
Pay Less
Pay Less Notice przy rozliczeniu końcowym
Budowa skończona, klient się wprowadził, Ty wysyłasz final account z wariacjami, retencją i ostatnią ratą. Po kilku tygodniach przychodzi przelew na połowę tej kwoty i mail: „Przy rozliczeniu potrąciliśmy…
Czytaj
Pay Less
Klient zapłacił tylko część faktury: co zrobić z resztą
Sprawdzasz konto w dniu terminu płatności. Przelew jest, ale na dwie trzecie kwoty z faktury. Bez maila, bez wyjaśnienia, w tytule tylko numer faktury. Dzwonisz, a klient mówi, że „resztę dopłaci, jak zobaczy…
Czytaj
Pay Less
Pay Less Notice mailem: czy to skuteczne doręczenie
Piątek wieczorem, siedzisz po budowie z telefonem. W skrzynce mail od QS-a klienta z załącznikiem „PLN” i krótkim tekstem: „Please find attached our pay less notice”. Wysłany o 23:40, w ostatni dzień terminu.…
Czytaj
Pay Less
Default payment notice: wzór pisma po angielsku
Termin na payment notice klienta minął wczoraj. Pisma nie ma, a Ty wiesz już, że w takiej sytuacji możesz wysłać własną notę z kwotą do zapłaty. Problem w tym, że siedzisz nad pustą stroną i nie wiesz, jak to…
Czytaj
Pay Less
Payment Notice za późno: co to zmienia dla Ciebie
Wysłałeś aplikację o płatność na czas. Mija due date, mija pięć dni, potem tydzień, a od klienta cisza. W końcu przychodzi e-mail z napisem „Payment Notice” i kwotą dużo niższą od Twojej. Klient pisze, że to…
Czytaj
Pay Less
Jak wpisać terminy płatności do umowy, żeby nie było sporu
Umowa ma dwie strony, a o płatnościach jest jedno zdanie: „Payment within 30 days of invoice”. Na budowie okazuje się, że klient liczy 30 dni od dnia, w którym sam zatwierdzi fakturę. A zatwierdza, kiedy chce.…
Czytaj
Pay Less
Terminy płatności dla podwykonawcy: co możesz zapisać w umowie
Główny wykonawca przysyła umowę podwykonawczą na dwadzieścia stron. O płatnościach jest akapit: aplikacja do 25. dnia miesiąca, zapłata 60 dni po tym, jak główny wykonawca dostanie pieniądze od inwestora. Na…
Czytaj
Pay Less
Pay Less Notice od głównego wykonawcy: jak się bronić jako podwykonawca
Robisz tynki jako podwykonawca na budowie mieszkań. Wysyłasz aplikację za miesiąc, a kilka dni przed terminem zapłaty przychodzi pismo od głównego wykonawcy. Kwota o jedną trzecią niższa, a w uzasadnieniu trzy…
Czytaj
Pay Less
Wstrzymanie robót: wzór zawiadomienia po angielsku
Final date minęła tydzień temu. Klient nie zapłacił i nie przysłał żadnego pisma, które obniżałoby kwotę. Na telefon odpowiada, że „przelew jest w drodze”. Wiesz, że możesz zejść z budowy, ale nie wiesz, jak to…
Czytaj
Pay Less
Pay Less Notice w umowie JCT: gdzie szukać terminów
Podpisałeś umowę JCT z architektem jako contract administratorem. Umowa ma kilkadziesiąt stron, a Ty chcesz wiedzieć jedno: do kiedy klient może przysłać pismo, że zapłaci mniej. Szukasz słowa „pay less” i…
Czytaj
Podatki
VAT dla polskiej firmy budowlanej w UK: przewodnik po polsku
Robisz remonty od kilku lat. Klienci pytają „z VAT czy bez?”, główny wykonawca chce faktury z dopiskiem „reverse charge”, a deweloper twierdzi, że na nowy dom VAT jest zero. Każdy mówi co innego, a Ty…
Czytaj
Podatki
CIS dla głównego wykonawcy: Twoje obowiązki
Przez lata pracowałeś jako podwykonawca i CIS znałeś z jednej strony: ktoś potrącał Ci 20% z faktury. Teraz bierzesz pierwszą dobudowę jako główny wykonawca. Elektryk, hydraulik i ekipa od dachu wystawiają…
Czytaj
Podatki
Weryfikacja podwykonawcy w CIS: jak to zrobić
Nowy tynkarz ma zacząć w poniedziałek. W piątek przysyła pierwszą fakturę za przygotowanie ścian i pyta, kiedy przelew. Ty wiesz, że jako główny wykonawca masz go sprawdzić w HMRC, ale nie wiesz, jakich danych…
Czytaj
Podatki
CIS monthly return: jak i do kiedy składać
Pierwszy miesiąc jako główny wykonawca za Tobą. Zapłaciłeś trzem podwykonawcom, potrąciłeś 20% i przelałeś potrącenia do HMRC. Myślisz, że sprawa zamknięta. A potem przychodzi list z HMRC o karze za brak…
Czytaj
Podatki
Kary za spóźniony CIS return
Masz trzech podwykonawców, płacisz im co tydzień, potrącasz CIS i wpłacasz potrącenia do HMRC. Miesięczne returny robił znajomy, który „ogarnia papiery”, ale wyjechał na dwa miesiące i nikt tego nie przejął.…
Czytaj
Podatki
Self Assessment dla budowlańca: terminy i co wpisać
Pracujesz jako sole trader od marca. Wykonawca co tydzień potrąca Ci 20% z CIS, więc myślisz, że podatek jest załatwiony. W styczniu kolega z budowy pyta, czy złożyłeś już zeznanie, bo jutro mija termin. Ty…
Czytaj
Podatki
Koszty, które firma budowlana może odliczyć według HMRC
Koniec roku podatkowego. Na siedzeniu vana leży reklamówka paragonów z hurtowni, ze stacji i z parkingów. Część jest wyblakła, część to zakupy do domu, a jeden to mandat za parkowanie pod budową. Księgowa pyta:…
Czytaj
Podatki
Van firmowy a podatki: co mówi gov.uk
Kupujesz drugiego vana, bo ekipa urosła i jeden samochód nie wystarcza. Sprzedawca mówi: „Wrzucisz w koszty i nic nie zapłacisz”. Kolega z budowy twierdzi, że lepiej liczyć mile. Księgowa pyta, czy van będzie…
Czytaj
Podatki
Making Tax Digital dla firmy budowlanej
Robisz dobudowy jako sole trader od kilku lat. Zeznanie Self Assessment składała zawsze księgowa w styczniu, z reklamówki paragonów i wyciągów, które jej przynosiłeś raz w roku. Teraz księgowa mówi, że tak już…
Czytaj
Podatki
Flat Rate Scheme VAT dla budowlańca: kiedy się opłaca
Właśnie zarejestrowałeś firmę do VAT. Robisz głównie łazienki i kuchnie dla klientów prywatnych, a kolega z branży mówi: „Weź flat rate, płacisz stały procent i nie bawisz się w odliczanie VAT od każdego…
Czytaj
Podatki
Cash accounting VAT: płacisz VAT, gdy klient zapłaci
Wystawiłeś fakturę za etap dobudowy z VAT. Klient płaci z opóźnieniem, potem obiecuje resztę „w przyszłym tygodniu”, a termin deklaracji VAT nadchodzi. W zwykłym rozliczeniu VAT od tej faktury oddajesz HMRC w…
Czytaj
Podatki
VAT od zaliczki na budowie: kiedy go naliczyć
Klient prywatny podpisuje umowę na dobudowę i przelewa zaliczkę na materiały. Roboty ruszą za dwa miesiące, faktury za etapy przyjdą później. Wydaje Ci się, że VAT rozliczysz dopiero przy pierwszej fakturze.…
Czytaj
Podatki
VAT od retencji: kiedy go naliczyć
Kończysz kontrakt u dewelopera. Przez cały czas klient zatrzymywał procent z każdej płatności jako retencję, zgodnie z umową. Połowa ma wrócić po odbiorze, druga połowa po okresie usuwania wad. Księgowa…
Czytaj
Podatki
VAT przy przebudowie na mieszkania
Deweloper kupił stary budynek biurowy i chce z niego zrobić kilka mieszkań. Pyta Cię o cenę i od razu dodaje: „Tylko policz VAT 5%, bo to przebudowa na mieszkania”. Ty zawsze fakturowałeś 20%, a w ofercie dla…
Czytaj
Podatki
Pierwszy pracownik w firmie budowlanej: PAYE w skrócie
Przez trzy lata pracowałeś z ludźmi na CIS. Każdy wystawiał Ci fakturę, Ty potrącałeś podatek i wysyłałeś miesięczny return. Teraz chcesz zatrudnić pomocnika na stałe: pięć dni w tygodniu, Twoje narzędzia,…
Czytaj
Podatki
Self-employed czy employee: status pracownika na budowie
Masz na budowie trzech chłopaków. Dwóch przychodzi z własnymi narzędziami, wycenia robotę na metry i wystawia Ci faktury. Trzeci od roku pracuje tylko u Ciebie, od siódmej do piętnastej, Twoim sprzętem, i robi…
Czytaj
Podatki
CIS a VAT reverse charge: jak to się łączy
Dostajesz od głównego wykonawcy payment and deduction statement i przelew. Kwota na koncie nie zgadza się z Twoją fakturą. Brakuje potrącenia CIS, to wiesz. Ale brakuje też VAT, bo faktura poszła z reverse…
Czytaj
Prowadzenie budowy
Raport kosztów (cost report) dla małej budowy
Dobudowa w Kent idzie do przodu. Klient płaci, ekipa pracuje, faktury od dostawców przychodzą. Po czterech miesiącach robisz podsumowanie i wychodzi, że na fundamentach i stanie surowym wydałeś więcej, niż było…
Czytaj
Prowadzenie budowy
CVR po polsku: czy na tej budowie zarabiasz
Na koncie firmy jest więcej pieniędzy niż miesiąc temu. Klient zapłacił za trzecią waluację, faktury od dostawców jeszcze nie przyszły. Wydaje się, że budowa idzie dobrze. Dwa miesiące później przychodzą…
Czytaj
Prowadzenie budowy
Cash flow na budowie: jak nie zabraknąć pieniędzy w trakcie
Masz podpisaną dobudowę z dobrą marżą. Pierwszy miesiąc: koparka, beton, stal, bloczki, czterech ludzi na wypłatach co tydzień. Aplikację o płatność wysyłasz na koniec miesiąca, a pieniądze od klienta…
Czytaj
Prowadzenie budowy
Rejestr ryzyk na małej budowie
Wykop pod dobudowę w Leeds. Po dwóch dniach koparka trafia na stary fundament, którego nie ma na żadnym rysunku. Trzeba go skuć, wywieźć gruz, a inżynier chce zmienić projekt ław. Tydzień przestoju, ludzie…
Czytaj
Prowadzenie budowy
Ubezpieczenia na budowie w UK: jakie polisy ma wykonawca
Główny wykonawca przysyła Ci formularz przed startem. Prosi o kopię polisy employers' liability, public liability i „contract works”, z sumami ubezpieczenia. Masz jedną polisę od lat, kupioną przez znajomego, i…
Czytaj
Prowadzenie budowy
Employers' liability: obowiązkowe ubezpieczenie pracodawcy
Pomocnik spada z drabiny na budowie w Nottingham i łamie rękę. Pracuje u Ciebie od pół roku, rozliczasz go na CIS, bo „tak wszyscy robią”. Po kilku miesiącach przychodzi pismo od jego prawnika z roszczeniem o…
Czytaj
Prowadzenie budowy
Zebranie na budowie: notatka, która chroni pieniądze
Środa, dziewiąta rano, zebranie na budowie domu w Surrey. Jest klient, jego architekt i Ty. Klient mówi, że chce przesunąć ścianę w kuchni o pół metra i dołożyć dwa okna dachowe. Architekt obiecuje rysunek „do…
Czytaj
Prowadzenie budowy
Zamówienia materiałów: jak pilnować, żeby nie przepłacić
Pod koniec miesiąca przychodzą faktury z hurtowni i nikt nie wie, ile z tego poszło na którą budowę. Płyty zamówione dwa razy, bo brygadzista nie wiedział, że szef już dzwonił. Bloczki kupione drożej, bo były…
Czytaj
Prowadzenie budowy
Podwykonawca się spóźnia: jak to udokumentować
Tynkarz miał wejść w poniedziałek. Przyszedł w czwartek, zrobił pół dnia i zniknął na tydzień, bo miał „awaryjną robotę”. Elektryk czeka, malarz czeka, a klient pyta, dlaczego nic się nie dzieje. Na koniec…
Czytaj
Prowadzenie budowy
Zakres prac podwykonawcy na piśmie: jak go przekazać
Dałeś ekipie od wykończeń rysunki, pokazałeś dom i powiedziałeś: „robicie całe piętro”. Po trzech tygodniach przychodzi faktura z dodatkowymi pozycjami za szpachlowanie bruzd po elektryku, wywóz odpadów i…
Czytaj
Prowadzenie budowy
Dzienny raport z budowy po angielsku: wzór
Główny wykonawca wymaga, żebyś codziennie wysyłał daily report. Albo klient na czas budowy wyjechał i chce wiedzieć, co się dzieje w jego domu. Siadasz wieczorem w samochodzie, nie wiesz, jak to napisać po…
Czytaj
Prowadzenie budowy
Rejestr instrukcji na budowie krok po kroku
Architekt na wizycie mówi, żeby przesunąć okno o pół metra. Klient w SMS-ie prosi o inne płytki w łazience. Inspektor każe dołożyć izolację przy stropie. Każda z tych rzeczy coś kosztuje, ale po trzech…
Czytaj
Prowadzenie budowy
Party wall: co musi wiedzieć wykonawca
Robisz loft w szeregowcu. Stalowa belka pod nowy strop ma wejść w ścianę wspólną z sąsiadem. Klient mówi, że „sąsiad się zgodził”, i chce, żebyś zaczął w poniedziałek. Po tygodniu sąsiad przychodzi z pismem od…
Czytaj
Prowadzenie budowy
Building regulations dla wykonawcy: kto za co odpowiada
Klient załatwił rysunki u architekta i mówi, że building regulations są „ogarnięte”. Ty budujesz według rysunków, inspektor przychodzi raz, potem znika. Na koniec okazuje się, że nikt nie zgłosił końcowej…
Czytaj
Prowadzenie budowy
Planning permission a wykonawca: czego pilnować
Klient pokazuje rysunki z pieczątką i mówi, że planning permission jest. Budujesz dobudowę, a w połowie robót klient prosi, żeby dach był trochę wyższy, a okno od strony sąsiada szersze, bo „i tak nikt nie…
Czytaj
Prowadzenie budowy
Gwarancja dla klienta prywatnego: co obiecać na piśmie
Klient przy podpisaniu pyta: „A jaka jest gwarancja?”. Mówisz, że „na wszystko i na długo”, bo chcesz dostać robotę. Dwa lata później klient dzwoni w sprawie rysy w tynku, cieknącego silikonu i pękniętej…
Czytaj
Prowadzenie budowy
Kilka budów naraz: jak nie zgubić pieniędzy
Masz dobudowę w jednym mieście, loft w drugim i łazienkę u klienta, który zawsze płaci z opóźnieniem. Ekipa jeździ między budowami, materiał przerzucasz z jednej na drugą, a faktury z hurtowni przychodzą na…
Czytaj
Prowadzenie budowy
Rozmowa z klientem po angielsku: zwroty na budowę
Klient wychodzi rano do ogrodu z kubkiem kawy i mówi szybko: „Could we just move that door a bit and maybe add a window here, it shouldn't be a big deal, right?”. Kiwasz głową, bo zrozumiałeś połowę, a nie…
Czytaj
Retencja
Retencja w umowie JCT: jak działa
Architekt przysyła certyfikat okresowy do dobudowy. Na dole jest linijka „Retention” i kwota, o której nikt z Tobą nie rozmawiał. Pytasz, skąd ten procent, a słyszysz krótko: „It's in the Contract Particulars”.…
Czytaj
Retencja
Zwrot retencji: wzór pisma po angielsku
Okres usuwania wad minął trzy tygodnie temu. Ostatnie poprawki zrobione, klient zadowolony, ekipa dawno na innej budowie. Retencja dalej siedzi u klienta, bo nikt o nią nie poprosił. Wiesz, że trzeba napisać,…
Czytaj
Retencja
Retencja u klienta prywatnego: czy w ogóle ją stosować
Klient prywatny czyta Twoją ofertę na dobudowę i odpisuje: „My friend said we should hold back some money until the end, just in case”. Znajomy klienta słyszał o retencji na dużych budowach i teraz klient chce…
Czytaj
Retencja
Retencja potrącona dwa razy: jak wyłapać błąd w waluacji
Trzecia waluacja na budowie dla głównego wykonawcy. Robota idzie dobrze, wartość brutto rośnie, a przelew jest dziwnie niski. Liczysz w głowie: retencja się zgadza, poprzednie płatności się zgadzają, a jednak…
Czytaj
Retencja
Retencja a wady ukryte: co po okresie usuwania wad
Rok po zakończeniu dobudowy klient dzwoni: na suficie w nowej kuchni pojawiła się plama, a za płytą gipsową coś cieknie. Okres usuwania wad skończył się dawno, retencja wróciła, a Ty myślałeś, że budowa jest…
Czytaj
Retencja
Termin zwrotu retencji w umowie: jak go zapisać
W umowie jest jedno zdanie: „Retention will be released after completion”. Na etapie podpisywania brzmi to rozsądnie. Rok później okazuje się, że klient rozumie „completion” jako zakończenie całego osiedla, a…
Czytaj
Retencja
Retencja w rozliczeniu końcowym (final account)
Final account uzgodniony. Klient podpisał zestawienie, wariacje rozliczone, nawet spór o dwie pozycje udało się zamknąć. Przychodzi ostatnia płatność i jest niższa, niż myślałeś. Okazuje się, że w zestawieniu…
Czytaj
Retencja
Retencja przy odbiorze częściami (sekcje robót)
Budujesz dla dewelopera trzy domy w jednym kontrakcie. Pierwszy dom gotowy, odebrany, deweloper już go sprzedaje. Drugi w tynkach, trzeci w fundamentach. Retencja z pierwszego domu dalej leży u dewelopera razem…
Czytaj
Retencja
Performance bond po polsku: gwarancja zamiast pieniędzy
Wygrywasz pierwszy większy przetarg u dewelopera. Gratulacje, umowa przychodzi mailem, a w niej linijka: „Performance Bond: required”. Dzwonisz do banku, a bank pyta o kwotę, datę wygaśnięcia, treść gwarancji i…
Czytaj
Retencja
Retencja w umowie podwykonawczej z głównym wykonawcą
Główny wykonawca przysyła Ci umowę na tynki w bloku. Kilkadziesiąt stron po angielsku, termin na podpis do piątku, bo w poniedziałek wchodzisz na budowę. Cenę ustaliliście wcześniej, więc podpisujesz. Po…
Czytaj
Retencja
Retencja w łańcuchu: klient, główny wykonawca, podwykonawca
Klient trzyma retencję głównemu wykonawcy. Główny wykonawca trzyma ją Tobie. Ty trzymasz ją swojemu elektrykowi i ekipie od płytek. Na każdym szczeblu ktoś czeka na swoje pieniądze i każdy patrzy w górę:…
Czytaj
Retencja
Retencja w ostatniej waluacji: ostatnie potrącenie
Ostatnia waluacja przed oddaniem budowy. Ekipa kończy malowanie, klient chodzi z listą drobnych poprawek, a Ty siadasz do tabeli. Wszystko, co zrobione, jest w waluacji, wariacje też. Na dole linijka „less…
Czytaj
Retencja
Retencja a usterki: kto ocenia, że wady usunięto
Poprawiłeś wszystko z listy. Fuga w łazience wymieniona, drzwi wyregulowane, silikon przy oknach nowy. Wysyłasz zdjęcia i prosisz o zwrot retencji. Klient odpisuje, że „nie jest jeszcze zadowolony” i że ściana…
Czytaj
Retencja
Retencja w rozliczeniu z deweloperem: na co uważać
Deweloper buduje sześć domów na skraju miasta i proponuje Ci całość robót: fundamenty, mury, dach. Robota na rok, płatności co miesiąc, wreszcie stały klient. Umowę przysyła jego prawnik, gotową, „standardową”.…
Czytaj
Retencja
Klient trzyma retencję bez powodu: pierwsze kroki
Okres usuwania wad minął. Wady poprawione, zdjęcia wysłane, klient od miesięcy mieszka albo sprzedaje. Piszesz o retencję i dostajesz ciszę. Po drugim mailu odpowiedź: „sprawdzimy”, „księgowa jest na urlopie”,…
Czytaj
Retencja
Retencja w trust: co to znaczy i czy ma sens
Czytasz umowę od głównego wykonawcy i w części o retencji trafiasz na zdanie, że zatrzymane pieniądze są trzymane „in trust for the Sub-Contractor”. Brzmi dobrze, ale co to właściwie znaczy? Czy ktoś odkłada…
Czytaj
Retencja
Retencja w kalendarzu: jak nie dopuścić, żeby przepadła
Porządkujesz papiery na koniec roku i trafiasz na waluację sprzed dwóch lat. Na dole linijka z retencją, kwota, której już nie pamiętałeś. Budowa skończona, klient się wprowadził, kierownik po stronie głównego…
Czytaj
Spory
Adjudication krok po kroku: od zawiadomienia do decyzji
Główny wykonawca nie zapłacił dwóch ostatnich aplikacji. Rozmowy nic nie dały, a Ty wiesz już, że chcesz iść do adjudication. Tylko co dalej? Kto pierwszy dostaje pismo, ile masz dni na kolejny ruch, kiedy…
Czytaj
Spory
Koszty adjudication: kto płaci adjudicatorowi
Masz mocną sprawę o niezapłaconą aplikację i chcesz iść do adjudication. Wtedy pojawia się pytanie, które zatrzymuje wiele małych firm: a kto za to zapłaci? Adjudicator to zwykle doświadczony fachowiec, który…
Czytaj
Spory
Notice of adjudication: wzór po angielsku
Postanowiłeś iść do adjudication. Główny wykonawca od miesięcy nie płaci, a Ty masz dokumenty. Siadasz do pierwszego pisma i nie wiesz, jak zacząć. Po angielsku, formalnie, a do tego to pismo ustala, o czym…
Czytaj
Spory
Decyzja adjudicatora a druga strona nie płaci
Wygrałeś. Adjudicator przyznał Ci większość kwoty z niezapłaconych aplikacji i wyznaczył termin zapłaty. Termin mija, a na koncie pusto. Główny wykonawca pisze, że „decyzja jest błędna” i że „spotkacie się w…
Czytaj
Spory
Spór o wariacje: jak przygotować dowody
Budowa skończona, rozliczenie końcowe na stole. Klient akceptuje kwotę z umowy, ale z listy dwunastu wariacji uznaje trzy. O reszcie mówi: „to było w zakresie”, „nikt tego nie zamawiał” albo „za drogo”. Ty…
Czytaj
Spory
Spór o opóźnienie: kary umowne a przedłużenie terminu
Budowa skończyła się sześć tygodni po terminie z umowy. Klient wylicza kary umowne za każdy tydzień i potrąca je z ostatniej płatności. Ty wiesz swoje: dwa tygodnie czekałeś na decyzję o płytkach, trzy tygodnie…
Czytaj
Spory
Klient zarzuca złą jakość robót: jak się bronić
Ostatnia płatność miała przyjść w piątek. Zamiast przelewu przychodzi mail z dwunastoma zdjęciami: pęknięcie przy suficie, nierówna fuga, drzwi, które ocierają o próg. Klient pisze, że „roboty są złej jakości”,…
Czytaj
Spory
County Court Judgment (CCJ) po polsku: co to i co daje
Klient nie zapłacił za kuchnię i łazienkę. List przedsądowy przeszedł bez echa, więc złożyłeś pozew. Klient nie odpowiedział i po kilku tygodniach przychodzi pismo z sądu: judgment, kwota, termin zapłaty.…
Czytaj
Spory
Egzekucja wyroku w UK: High Court Enforcement Officer
Masz wyrok. Sąd hrabstwa przyznał Ci zapłatę za ostatnie etapy dobudowy, termin minął, a klient nie zapłacił ani funta. Na grupie dla polskich budowlańców ktoś pisze: „Daj to High Court Enforcement Officer, oni…
Czytaj
Spory
Ugoda z klientem: jak ją zapisać po angielsku
Po dwóch miesiącach kłótni o ostatnią płatność i listę usterek wreszcie się dogadaliście. Klient zapłaci większość kwoty w dwóch ratach, Ty poprawisz trzy rzeczy w łazience. Uścisk dłoni, ulga. Tydzień później…
Czytaj
Spory
Biegły (expert witness) w sporze budowlanym: kiedy potrzebny
Klient nie zapłacił ostatniej raty za dobudowę i twierdzi, że dach jest źle zrobiony. Po miesiącu przysyła raport od surveyora na dwadzieścia stron, z wyceną poprawek wyższą niż kwota, którą Ci wisi. Pytasz…
Czytaj
Spory
Spór z podwykonawcą: jak go zamknąć bez sądu
Elektryk zszedł z budowy dwa tygodnie przed końcem. Mówi, że nie zapłaciłeś mu za ostatni etap i za dodatkowe punkty, o które prosił klient. Ty mówisz, że połowa jego roboty jest do poprawki, a druga ekipa…
Czytaj
Spory
Spór o rozliczenie końcowe: od czego zacząć
Budowa skończona, klient mieszka w nowej części domu, a Ty wysyłasz rozliczenie końcowe. Po trzech tygodniach przychodzi odpowiedź od QS-a klienta: wariacje obcięte o połowę, dwie pozycje „w cenie umowy”,…
Czytaj
Spory
Arbitraż w budownictwie: kiedy jest w umowie
Podpisujesz umowę z deweloperem. Na jednej z ostatnich stron jest zdanie, że spory rozstrzyga arbitraż, a nie sąd. Nikt o tym nie mówił przy negocjacjach, a Ty nie wiesz, czy to dobrze, czy źle. Po roku, przy…
Czytaj
Spory
Statutory demand: wezwanie do zapłaty dla firmy
Główny wykonawca jest Ci winien za trzy waluacje. Nie kwestionuje kwoty, nie wysłał żadnego pay less notice, po prostu nie płaci. Na maile odpisuje „w przyszłym tygodniu”, a w przyszłym tygodniu nie odbiera.…
Czytaj
Spory
Przedawnienie roszczeń za roboty budowlane w UK
Trzy lata temu skończyłeś remont domu dla klienta, który zapłacił wszystko poza ostatnią ratą i dwiema wariacjami. Było trochę kłótni, potem cisza, a Ty miałeś inne budowy na głowie. Dziś znajomy pyta, czy…
Czytaj
Spory
Negocjacje z klientem o pieniądze: jak się przygotować
Klient dzwoni i proponuje spotkanie „żeby to wszystko wyjaśnić”. Wisi Ci ostatnia rata i kilka wariacji, a on ma listę uwag do wykończenia. Wiesz, że jeśli pójdziesz na to spotkanie z głową pełną emocji i bez…
Czytaj
Spory
Dowody w sporze budowlanym: co trzymać i jak długo
Dwa lata po zakończeniu budowy dostajesz list od klienta. Pisze o wadach, żąda zwrotu części ceny i grozi sądem. Pamiętasz, że zmiany w łazience były na jego prośbę, a opóźnienie wynikło z późnej dostawy okien,…
Czytaj
Umowy
JCT Intermediate po polsku
Dostajesz zapytanie ofertowe na przebudowę małego budynku biurowego na mieszkania. W dokumentach jest przedmiar, specyfikacja, rysunki i zdanie, że umowa będzie na JCT Intermediate. Do tej pory robiłeś głównie…
Czytaj
Umowy
JCT Standard Building Contract po polsku
Główny wykonawca zaprasza Cię do oferty na pakiet tynków i suchej zabudowy w nowym budynku mieszkalnym. W dokumentach widzisz, że umowa główna to JCT Standard Building Contract With Quantities, a Twoja umowa ma…
Czytaj
Umowy
Umowa z deweloperem: na co uważać przed podpisaniem
Do tej pory robiłeś dobudowy i lofty dla właścicieli domów. Teraz dzwoni deweloper: cztery domy szeregowe, praca na rok, stały przypływ pieniędzy. Po tygodniu przychodzi mail z umową na kilkadziesiąt stron i…
Czytaj
Umowy
Prawo odstąpienia od umowy budowlanej: 14 dni klienta prywatnego
Wycena remontu kuchni u klienta w salonie, uścisk dłoni, podpis na ofercie przy stole. Klient prosi, żebyś zaczął od razu, bo w przyszłym tygodniu przyjeżdżają teściowie. Po dziesięciu dniach skuwanie płytek…
Czytaj
Umowy
Zakres prac (scope of works) w umowie: jak go napisać
W ofercie na loft napisałeś jedno zdanie: „Loft conversion as per drawings”. Klient podpisał, zapłacił zaliczkę, roboty ruszyły. W połowie budowy pyta, kiedy zamontujesz rolety w oknach dachowych, przeniesiesz…
Czytaj
Umowy
Specyfikacja sprzeczna z rysunkami: co wtedy obowiązuje
Na rysunku architekta ściana działowa w łazience jest z bloczków. W specyfikacji stoi, że ma być ze stelaża i płyt wodoodpornych. Wyceniłeś stelaż, bo był tańszy i szybszy, a klient po tygodniu mówi, że chce…
Czytaj
Umowy
Zapisy o płatnościach w umowie: wzór po angielsku
Umowa ma dwie strony, a o pieniądzach jest jedno zdanie: „Payment within 30 days of invoice”. Wysyłasz fakturę za pierwszy etap, klient płaci po sześciu tygodniach i odejmuje część za „niedokończone rzeczy”.…
Czytaj
Umowy
Umowa ramowa z głównym wykonawcą: co sprawdzić
Główny wykonawca, dla którego robiłeś już dwie budowy, proponuje stałą współpracę. Przysyła umowę ramową: stawki na dwa lata, zlecenia na kolejne projekty „według potrzeb”, jeden komplet warunków dla wszystkich…
Czytaj
Umowy
Letter of intent: zaczynać budowę przed umową?
Deweloper dzwoni w czwartek: umowa jest u prawników, potrwa jeszcze kilka tygodni, ale fundamenty trzeba zacząć od poniedziałku, bo inaczej przepadnie okno pogodowe. Przysyła jednostronicowe pismo, w którym…
Czytaj
Umowy
Warunki umowy od klienta: zapisy, które szkodzą wykonawcy
Klient ma swojego prawnika i swoje „standard terms and conditions”. Przysyła je razem z zamówieniem i pisze, że to tylko formalność, wszyscy wykonawcy to podpisują. Czytasz pierwszą stronę, druga jest drobnym…
Czytaj
Umowy
Zmiana umowy w trakcie budowy: jak ją zapisać
Budowa idzie od trzech miesięcy. Klient prosi, żeby zamiast rat miesięcznych płacić po etapach, bo tak mu wygodniej z kredytem. Potem chce przesunąć datę zakończenia o miesiąc, bo kuchnia przyjedzie później.…
Czytaj
Umowy
Rozwiązanie umowy budowlanej: kiedy możesz zejść z budowy
Klient nie zapłacił dwóch ostatnich rat. Obiecuje, że „w przyszłym tygodniu”, a w przyszłym tygodniu prosi o jeszcze jedną zmianę. Ekipa pyta, czy w ogóle jest sens przychodzić, a dostawca chce zapłaty za…
Czytaj
Umowy
Odpowiedzialność za projekt w umowie: design responsibility
Architekt klienta daje rysunki dobudowy, ale bez detalu stropu nad nowym otworem i bez rozmiaru belki. W specyfikacji stoi jedno zdanie: „steel beam to structural engineer's design, by contractor”. Zamawiasz…
Czytaj
Umowy
Umowa z dostawcą materiałów: na co uważać
Zamawiasz okna do dobudowy na podstawie wyceny z mailem „price valid 30 days”. Klient zwleka z decyzją o kolorze ram, więc zamówienie idzie po sześciu tygodniach. Dostawca przysyła nową cenę, wyższą o kilka…
Czytaj
Umowy
Klauzula o zmianie cen (fluctuations) w umowie
Wyceniłeś dom jednorodzinny na wiosnę. Klient długo czekał na pozwolenie i umowę podpisał dopiero jesienią, po starej cenie. Budowa trwa rok. W połowie stal, beton i drewno są wyraźnie droższe niż w Twoim…
Czytaj
Umowy
Umowa po angielsku: słowniczek zapisów dla polskiej firmy
Dostajesz od architekta umowę na czterdzieści stron. Angielski z budowy znasz dobrze, ale tu są słowa, których nikt nie używa przy betonowaniu: Contract Particulars, Relevant Event, Rectification Period,…
Czytaj
Waluacje
Waluacja dla klienta prywatnego: jak ją przygotować
Robisz dobudowę dla pary z domem pod Manchesterem. Po miesiącu wysyłasz arkusz z czterdziestoma pozycjami, procentami i skrótami po angielsku, takimi jak „prelims”, „PC sum” i „retention”. Klient dzwoni…
Czytaj
Waluacje
Waluacja w JCT Minor Works: jak to działa
Pracujesz na JCT Minor Works przy przebudowie domu z architektem po stronie klienta. Pod koniec miesiąca wysyłasz klientowi fakturę, tak jak przy poprzednich robotach. Klient przekazuje ją architektowi,…
Czytaj
Waluacje
Waluacja z wariacjami: jak je pokazać, żeby klient zapłacił
Na dobudowie klient poprosił o pięć zmian: większe okno dachowe, dodatkowe gniazdka, inną posadzkę, przesunięcie ściany i rezygnację z jednego grzejnika. Wszystko zrobiłeś. W waluacji dopisałeś na dole jedną…
Czytaj
Waluacje
Waluacja a faktura VAT: kiedy wystawić fakturę
Co miesiąc wysyłasz klientowi waluację i od razu fakturę VAT na tę samą kwotę. Jego QS obcina waluację o kilka pozycji i certyfikuje mniej. Klient płaci kwotę z certyfikatu, a Ty masz w systemie fakturę na…
Czytaj
Waluacje
Zdjęcia do waluacji: jakie robić, żeby klient nie obciął
Wpisujesz w waluacji, że instalacja elektryczna na piętrze jest zrobiona w 80%. QS klienta przyjeżdża po tynkach, widzi gładkie ściany i kilka puszek, więc wpisuje 40%. Kable są w ścianach, ale nikt tego już…
Czytaj
Waluacje
Płatności etapowe (milestones): waluacja po etapie
Umowa na dobudowę ma pięć płatności etapowych. Druga rata jest „po stanie surowym z dachem”. Dach jest pokryty, ale brakuje obróbek przy kominie, bo blacharz przyjdzie dopiero w przyszłym tygodniu. Wysyłasz…
Czytaj
Waluacje
Pierwsza waluacja na nowej budowie: od czego zacząć
Nowa budowa, nowy klient, ekipa weszła w poniedziałek. Po trzech tygodniach kontener stoi, wykopy zrobione, beton zamówiony, a Ty dopiero teraz otwierasz umowę, żeby sprawdzić, kiedy masz wysłać pierwszą…
Czytaj
Waluacje
Waluacja w Excelu: kolumny i najczęstsze błędy
Arkusz z poprzedniej budowy, skopiowany i przerobiony. Ktoś dopisał wiersz w środku, suma na dole nie objęła nowej pozycji i przez trzy miesiące nikt tego nie zauważył. Wyszło dopiero przy rozliczeniu, kiedy QS…
Czytaj
Waluacje
Waluacja z potrąceniem zaliczki
Klient dał zaliczkę na start, Ty kupiłeś za nią stal i okna, ekipa ruszyła. Przy pierwszej waluacji QS klienta odjął od kwoty połowę zaliczki naraz, przy drugiej resztę. Na papierze wszystko się zgadza, bo…
Czytaj
Waluacje
Ostatnia waluacja przed odbiorem
Budowa prawie skończona. Zostały poprawki, malowanie jednej ściany i montaż kilku gniazdek. Klient już planuje przeprowadzkę, a Ty myślisz o następnej robocie. Wysyłasz ostatnią waluację na szybko, z tymi…
Czytaj
Waluacje
Waluacja a opóźnienie w harmonogramie
Harmonogram z umowy mówił, że po trzecim miesiącu dach będzie zamknięty. Jest koniec trzeciego miesiąca, a dach dopiero się zaczyna, bo przez dwa tygodnie czekałeś na decyzję klienta w sprawie okna dachowego, a…
Czytaj
Waluacje
Klient odrzucił waluację: co dalej
Wysyłasz waluację jak co miesiąc. Po dwóch dniach przychodzi krótki e-mail od klienta: „We do not accept this valuation”. Bez kwoty, bez wyjaśnienia, czasem z dopiskiem, że „porozmawiamy na budowie”. Na budowie…
Czytaj
Waluacje
Roboty w toku w waluacji: jak je wycenić
Łazienka na piętrze: rury rozprowadzone, ściany wyrównane, połowa płytek położona. Dzień waluacji. Ile wpisać? Jeśli wpiszesz 50%, bo „połowa płytek”, zaniżasz, bo rury i ściany to dużo roboty. Jeśli wpiszesz…
Czytaj
Waluacje
Waluacja po angielsku: słowniczek pojęć
QS klienta odpisuje na Twoją waluację: „Gross valuation agreed, less retention and previously certified, contra charge applied for skip hire”. Rozumiesz co drugie słowo i nie wiesz, czy to dobra wiadomość, czy…
Czytaj
Waluacje
Jak często wysyłać waluacje: co tydzień, co miesiąc czy etapami
Klient pyta przy podpisaniu umowy, jak chcesz być rozliczany. Kolega z innej ekipy mówi, że on bierze co tydzień, bo „pieniądz musi się kręcić”. Inny ma płatności po etapach i czeka sześć tygodni na koniec…
Czytaj
Waluacje
Waluacja dla dewelopera: wymagania i dokumenty
Do tej pory budowałeś dla klientów prywatnych: waluacja w jednym arkuszu, zdjęcia na WhatsAppie, klient płacił przelewem. Teraz pierwsza robota dla dewelopera, kilka domów w szeregu. Po pierwszej waluacji…
Czytaj
Wariacje
Wariacja wyceniona po robocie: jak obronić cenę
Klient poprosił o przesunięcie ścianki działowej i dodatkowe nadproże. Ekipa zrobiła to w dwa dni, bo stała na budowie i nie było sensu czekać. Cenę miałeś „podesłać później”. Minęły trzy tygodnie, wysyłasz…
Czytaj
Wariacje
Wariacja a termin zakończenia: jak policzyć dni
Klient dołożył świetlik w dachu i drugą łazienkę na piętrze. Wyceniłeś obie zmiany, klient zaakceptował, pieniądze wejdą w waluacji. O terminie nikt nie wspomniał. Dwa miesiące później budowa kończy się trzy…
Czytaj
Wariacje
Rejestr wariacji: wzór i jak go prowadzić
Budowa trwa piąty miesiąc. Klient prosił o zmiany w SMS-ach, architekt w e-mailach, a kierownik zapisał kilka na kartce w busie. Przy waluacji próbujesz sobie przypomnieć, co jest zatwierdzone, co wycenione, a…
Czytaj
Wariacje
Klient zmienia materiały: jak wycenić zamianę
W kosztorysie były płytki w standardzie, który klient wybrał z Tobą na początku. Tydzień przed kładzeniem klient wraca z salonu z innymi: większe, cięższe, z innym klejem i fugą. Mówi, że różnicę dopłaci, i…
Czytaj
Wariacje
Wariacja ujemna: kiedy klient płaci mniej
Klient rezygnuje z kominka w salonie i zamienia drewnianą podłogę na tańsze panele. Pisze, że skoro robi się mniej, to cena spadnie, i od razu odejmuje od kolejnej raty kwotę, którą sam policzył z Twojego…
Czytaj
Wariacje
Wariacje w umowie JCT: kto może je zlecić
Dobudowa na umowie JCT Minor Works. Klientka przychodzi na budowę i prosi, żeby dołożyć okno dachowe nad schodami. Mówi, że architekt jest na urlopie, a ona przecież płaci. Robisz, bo nie chcesz psuć relacji.…
Czytaj
Wariacje
Wariacja u podwykonawcy: jak przenieść ją dalej
Klient prosi o przeniesienie kuchni na drugą stronę dobudowy. Elektryk i hydraulik, Twoi podwykonawcy, muszą przerobić instalacje. Klientowi wysyłasz cenę od ręki, bo się spieszy. Tydzień później elektryk…
Czytaj
Wariacje
Wariacje przy remoncie: niespodzianki za ścianą
Skuwasz tynk w starym szeregowcu, żeby poszerzyć przejście między kuchnią a salonem. Za tynkiem nie ma nadproża, tylko stara belka, przegniła na końcu. Kawałek dalej wychodzi instalacja elektryczna, która…
Czytaj
Wariacje
Wariacja a preliminaria: koszty, o których się zapomina
Klient dokłada lukarnę od tyłu domu. Wyceniasz ją porządnie: konstrukcja, pokrycie, okno, obróbki, ocieplenie, wykończenie w środku. Klient akceptuje. Tylko że przez lukarnę rusztowanie stoi trzy tygodnie…
Czytaj
Wariacje
Jak rozmawiać z klientem o wariacjach po angielsku
Klient na budowie mówi szybko, z uśmiechem: „Could you just move that socket over there while you're at it?”. Rozumiesz, o co prosi, ale nie wiesz, jak grzecznie powiedzieć, że to kosztuje. Mówisz „okay, no…
Czytaj
Wariacje
Wariacje w rozliczeniu końcowym
Remont z dobudową u klienta prywatnego, osiem miesięcy pracy. W trakcie było ponad dwadzieścia zmian: inne okna, dodatkowe gniazdka, przesunięta ścianka, droższe płytki wybrane przez klienta. Część weszła do…
Czytaj
Wariacje
Stawki z kosztorysu do wariacji: kiedy pasują, a kiedy nie
Klient prosi o dodatkowe dwa metry ścianki działowej w łazience na piętrze. W kosztorysie masz stawkę za metr takiej ścianki, więc mnożysz i wysyłasz cenę. Dopiero na budowie wychodzi, że materiał trzeba wnosić…
Czytaj
Wariacje
Wariacja zatwierdzona, a klient nie płaci
Klient zatwierdził zmianę mailem: „OK, go ahead”. Zrobiłeś ją, dopisałeś do waluacji, wysłałeś fakturę. Mija termin płatności, a na koncie jest kwota bez tej pozycji. Klient nie odpisuje, a gdy w końcu odbiera…
Czytaj
Wariacje
Confirmation of verbal instruction: potwierdzenie ustnego polecenia
Architekt klienta przyjeżdża na budowę, ogląda strop i mówi kierownikowi: „Dajcie tu dodatkową belkę, rysunek doślę”. Rysunek nie przychodzi. Belka jest zamontowana, a po dwóch miesiącach QS klienta wycina ją z…
Czytaj
Wariacje
Za dużo wariacji: kiedy renegocjować umowę
Miała być dobudowa kuchni z otwarciem na salon. Po trzech miesiącach klient dołożył łazienkę na piętrze, zmienił okna, przesunął schody i chce jeszcze garaż przerobić na gabinet. Każda zmiana z osobna to mała…
Czytaj
Zakończenie
Lista kontrolna przed odbiorem budowy
Piątek, ostatni dzień na budowie. Klient przychodzi na odbiór, a w łazience brakuje silikonu, w kuchni nie ma instrukcji do piekarnika, a certyfikatu od elektryka nikt nie widział, bo leży w samochodzie…
Czytaj
Zakończenie
Odbiór z klientem prywatnym: jak go przeprowadzić
Przy kontrakcie z architektem odbiór zwykle potwierdza architekt albo contract administrator, na piśmie i z datą. Przy dobudowie dla rodziny z przedmieść nie ma nikogo takiego. Jest klient, jego partner i…
Czytaj
Zakończenie
Practical completion certificate: co zawiera
Architekt przysyła mail z załącznikiem: jedna strona, nazwa budowy, nazwiska stron, data i podpis. Odkładasz go do folderu, bo przecież „to tylko papier na koniec”. Po pół roku okazuje się, że data na tym…
Czytaj
Zakończenie
Usterki zgłoszone po odbiorze: co musisz naprawić
Trzy miesiące po odbiorze dzwoni klient. Pęka fuga w łazience, drzwi na taras się zacinają, na suficie w kuchni pojawiła się rysa, a kran kapie. Do tego klient pyta, czy można jeszcze przemalować sypialnię, bo…
Czytaj
Zakończenie
Final account z podwykonawcą: jak go zamknąć
Główna budowa jest już rozliczona z klientem, a Ty dalej nie zamknąłeś rachunków z firmą od tynków i z elektrykiem. Tynkarz przysyła zestawienie, w którym jest więcej dodatkowych robót, niż pamiętasz. Ty masz z…
Czytaj
Zakończenie
Dokumenty gwarancyjne i instrukcje dla klienta
Pół roku po odbiorze dzwoni klient z dobudowy. Piec pokazuje błąd, serwis producenta pyta o kartę gwarancyjną i datę rejestracji, a klient twierdzi, że nic takiego od Ciebie nie dostał. Karta leży w kartonie po…
Czytaj
Zakończenie
Ostatnia faktura na budowie: co musi zawierać
Budowa skończona, klient zadowolony, więc wysyłasz ostatnią fakturę: jedna linijka „Final payment” i kwota. Po tygodniu przychodzi mail od księgowej klienta: nie zgadza się z ich wyliczeniem, brakuje numeru,…
Czytaj
Zakończenie
LADs po odbiorze: jak sprawdzić wyliczenie klienta
Odbiór podpisany, ostatnia płatność miała zamknąć budowę, a przychodzi certyfikat z dużą kwotą na minusie. Klient potrącił kary za opóźnienie: „osiem tygodni po terminie, razy stawka z umowy”. Ty pamiętasz, że…
Czytaj
Zakończenie
Zamknięcie budowy krok po kroku: od odbioru do retencji
Ostatni dzień na budowie zwykle wygląda tak: brygada pakuje narzędzia, klient wnosi meble, a Ty już myślisz o następnej robocie. Pół roku później okazuje się, że nikt nie wysłał rozliczenia końcowego, retencja…
Czytaj
Zakończenie
Health and safety file na koniec budowy
Koniec budowy u dewelopera. Kierownik projektu po stronie klienta przysyła maila: „Prosimy o informacje do health and safety file przed odbiorem”. Brygadzista pyta, co to za plik, bo przecież wszystkie…
Czytaj
Zakończenie
Sprzątanie i zwrot terenu budowy: co mówi umowa
Roboty skończone, kontener odjechał, brygada zamiotła i pojechała na następną budowę. Dwa dni później klient przysyła zdjęcia: pył na parapetach w całym domu, zniszczony trawnik po rusztowaniu, pęknięta płytka…
Czytaj
Zakończenie
Opinia klienta po budowie: jak o nią poprosić
Klient na odbiorze ściska Ci rękę, mówi, że dobudowa wyszła lepiej, niż się spodziewał, i że na pewno poleci Cię znajomym. Mija miesiąc, potem trzy. W internecie nadal masz cztery opinie sprzed dwóch lat, a…
Czytaj
Zakończenie
Rozliczenie materiałów na koniec budowy
Koniec budowy, a w garażu klienta zostały trzy palety bloczków, kilka paczek płytek i rolki membrany. Klient twierdzi, że zapłacił za nie w waluacjach, więc są jego. Brygadzista chce je zabrać na następną…
Czytaj
Zakończenie
Domknięcie rozliczenia: ostatnia rozmowa z klientem
Rozliczenie końcowe wysłane dwa tygodnie temu. Klient odpisał krótko: „Zadzwońmy, kilka rzeczy mi się nie zgadza”. Wiesz, że rozmowa zdecyduje o ostatnich pieniądzach z tej budowy, a Ty nie masz pod ręką ani…
Czytaj
Zakończenie
Odbiór robót od podwykonawcy
Elektryk kończy swoją część na dobudowie, wystawia ostatnią fakturę i chce pieniędzy w tym tygodniu, bo już jest na innej budowie. Ty jeszcze nie sprawdziłeś, czy wszystkie gniazdka są tam, gdzie miały być,…
Czytaj
Zakończenie
Klient nie płaci ostatniej raty: co dalej
Budowa skończona, klient się wprowadził, dziękuje i pokazuje znajomym nową kuchnię. Ostatnia rata miała przyjść po odbiorze, ale nie przychodzi. Najpierw klient mówi, że czeka na przelew, potem że trzeba…
Czytaj
Zakończenie
Wnioski po budowie: co zapisać do następnej wyceny
Budowa się skończyła, pieniądze w większości wpłynęły, ekipa jest już na następnej robocie. Na koncie zostało mniej, niż wychodziło z wyceny, ale nikt nie wie dokładnie dlaczego. Może za długo trwały…
Czytaj
Klient nie płaci
Klient nie płaci za dobudowę: plan działania
Dobudowa z tyłu domu, fundamenty zalane, ściany stoją, dach prawie zamknięty. Klient zapłacił za pierwszy etap, a płatność za stan surowy się spóźnia. Najpierw tydzień, potem dwa. Klient mówi, że „pieniądze są…
Czytaj
Klient nie płaci
Klient płaci gotówką i znika: jak się zabezpieczyć
Klient od początku płaci gotówką. Przy zaliczce przynosi kopertę, przy pierwszym etapie też, wszystko idzie gładko i nikt nic nie podpisuje. Potem przychodzi ostatnia płatność, a klient mówi, że już zapłacił…
Czytaj
Klient nie płaci
Przypomnienie o płatności po angielsku: wzór maila
Termin płatności minął trzy dni temu. Chcesz napisać do klienta, ale nie wiesz jak. Po polsku napisałbyś krótko i stanowczo, a po angielsku boisz się, że wyjdzie albo za ostro, albo tak miękko, że klient…
Czytaj
Klient nie płaci
Klient czeka na kredyt i nie płaci: co możesz zrobić
Płatność za etap miała wpłynąć w piątek. W poniedziałek klient dzwoni pierwszy i mówi, że wszystko jest w porządku, tylko bank jeszcze nie wypłacił pieniędzy. Za tydzień ta sama rozmowa, za dwa tygodnie znowu.…
Czytaj
Klient nie płaci
Deweloper nie płaci: czym to się różni od klienta prywatnego
Budujesz cztery domy dla małego dewelopera. Waluacje szły co miesiąc, ale od dwóch okresów płatności są niższe, niż prosiłeś, i przychodzą coraz później. QS dewelopera obcina pozycje bez wyjaśnienia, a…
Czytaj
Klient nie płaci
Klient kwestionuje fakturę: jak odpowiedzieć
Wysyłasz fakturę za kolejny etap, a po dwóch dniach przychodzi mail: „This is much more than I expected”. Klient nie pisze, co dokładnie mu się nie zgadza. Pisze tylko, że „musi to przemyśleć” i że „to nie było…
Czytaj
Klient nie płaci
Płatność w ratach od klienta: jak ją zapisać
Budowa skończona, zostało do zapłaty kilka faktur. Klient dzwoni i mówi szczerze, że nie ma teraz całej kwoty, ale chce zapłacić, tylko w częściach, przez kilka miesięcy. Brzmi rozsądnie. Lepsze raty niż sąd.…
Czytaj
Klient nie płaci
Klient sprzedaje dom w trakcie budowy: kto zapłaci
W połowie remontu klient mówi, że dostał dobrą ofertę i sprzedaje dom. Ma wyprowadzić się za kilka tygodni, a nowy właściciel „pewnie będzie chciał, żebyś skończył”. Ty masz w domu rozgrzebaną kuchnię,…
Czytaj
Klient nie płaci
Rozmowa z klientem, który nie płaci: co powiedzieć
Przelew miał przyjść w piątek. Jest środa, a na koncie dalej nic. Dzwonisz, klient mówi „jutro”, Ty mówisz „okej” i rozłączasz się z niczym. Rozmowa z klientem o zapłatę to dla wielu szefów małych firm…
Czytaj
Klient nie płaci
Wstrzymanie robót u klienta prywatnego: co wolno
Remont domu, klient mieszka na miejscu, a druga faktura etapowa wisi od trzech tygodni. Słyszałeś, że w UK wykonawca może zejść z budowy, gdy mu nie płacą. Tylko że to prawo ma warunki, a przy kliencie…
Czytaj
Klient nie płaci
Faktura przeterminowana: kroki od pierwszego do trzydziestego dnia
Termin zapłaty minął wczoraj. Klient nic nie napisał, przelewu nie ma, a Ty masz w głowie dziesięć innych spraw: dostawa, ekipa, następna wycena. Mówisz sobie, że poczekasz tydzień, bo „może przelew idzie”.…
Czytaj
Klient nie płaci
Credit control w małej firmie budowlanej
Szef małej firmy budowlanej wie, ile kosztuje bloczek, ile bierze tynkarz i kiedy przychodzi dostawa stali. Gorzej z pytaniem, ile pieniędzy jest mu winnych w tej chwili, kto i od kiedy. Odpowiedź siedzi w…
Czytaj
Klient nie płaci
Sprawdzenie klienta przed budową: Companies House i nie tylko
Nowy klient dzwoni z poważną robotą: dwa domy, spółka deweloperska, płatności co miesiąc. Brzmi dobrze, ekipa ma pracę na pół roku. Tylko że nie wiesz o tej spółce nic poza tym, co powiedział Ci jej dyrektor…
Czytaj
Klient nie płaci
Zabezpieczenie płatności: zaliczka, etapy, konto escrow
Klient podpisuje umowę, uśmiecha się i mówi, że zapłaci „po wszystkim, jak będzie gotowe”. Ty przez dwa miesiące kupujesz materiał, płacisz ludziom i wynajmujesz rusztowanie. Jeśli coś pójdzie nie tak, cała…
Czytaj
Klient nie płaci
Materiały zamówione na wymiar, a klient nie płaci
Okna dachowe na wymiar, schody dębowe, kuchnia robiona pod konkretną ścianę, belki stalowe przycięte według rysunku konstruktora. Zamówiłeś, bo klient się zgodził, a producent potrzebuje kilku tygodni. Dostawca…
Czytaj
Klient nie płaci
Kiedy oddać sprawę do windykacji, a kiedy jeszcze czekać
Klient wisi Ci pieniądze od dwóch miesięcy. Raz obiecuje, raz przeprasza, raz przelewa małą część. Wspólnik mówi: „oddaj to do windykacji i miej spokój”. Ty myślisz: „może jeszcze tydzień, przecież zawsze…
Czytaj
Contract Administrator
Kim jest contract administrator i co robi na budowie
Podpisujesz z wykonawcą umowę JCT na dobudowę albo dom i na pierwszych stronach widzisz miejsce na nazwę osoby, która ma tę umowę prowadzić. Wykonawca pyta, komu wysyłać wnioski o płatność. Architekt mówi, że…
Czytaj
Contract Administrator
Polski contract administrator w UK: kiedy się przydaje
Kupiłeś działkę albo dom w Anglii i budujesz. Architekt jest Brytyjczykiem, wykonawca też, a umowa JCT ma kilkadziesiąt stron po angielsku. Co miesiąc przychodzi wniosek o płatność, co kilka tygodni mail o…
Czytaj
Contract Administrator
Obowiązki contract administratora w umowie JCT
Inwestor wyznacza contract administratora, podpisuje umowę z wykonawcą i zakłada, że od teraz wszystko dzieje się samo. Po trzech miesiącach okazuje się, że jeden certyfikat płatności wyszedł po terminie,…
Czytaj
Contract Administrator
Contract administrator a architekt: czy to ta sama osoba
Architekt zrobił Ci projekt dobudowy, załatwił pozwolenie i przygotował rysunki do przetargu. Teraz wysyła ofertę na dalszą pracę, a w niej pozycję „contract administration”. Drugi doradca, którego poleciła Ci…
Czytaj
Contract Administrator
Contract administrator a quantity surveyor: kto za co odpowiada
Wykonawca wysyła wniosek o płatność do QS-a, QS po tygodniu odsyła wycenę, a wykonawca dzwoni do Ciebie z pytaniem, dlaczego jeszcze nie ma certyfikatu. Okazuje się, że QS myślał, że certyfikat wystawi…
Czytaj
Contract Administrator
QS i contract administrator na jednym projekcie
Masz budżet na dobudowę i loft, rysunki od architekta i trzy oferty od wykonawców, które bardzo różnią się ceną. Jeden doradca proponuje, że porówna oferty i policzy budżet, drugi, że poprowadzi umowę na…
Czytaj
Contract Administrator
Kto wyznacza contract administratora i czy można go zmienić
Budowa trwa od kilku miesięcy. Architekt, który prowadził umowę, zamyka biuro albo po prostu przestaje odpisywać. Wykonawca wysłał wniosek o płatność i czeka na certyfikat, a w skrzynce leży jego zgłoszenie…
Czytaj
Contract Administrator
Ile kosztuje contract administrator w UK i od czego zależy cena
Masz rysunki, pozwolenie i trzy oferty od wykonawców. Architekt mówi, że przy umowie JCT potrzebny jest contract administrator, i pyta, czy ma to robić on, czy ktoś inny. Pierwsze, co chcesz wiedzieć, to ile…
Czytaj
Contract Administrator
Bezstronność contract administratora: co to znaczy w praktyce
Wykonawca przysłał wniosek o płatność i prośbę o dwa tygodnie więcej na skończenie robót. Płacisz contract administratorowi, więc liczysz, że obetnie jedno i odrzuci drugie. Tymczasem CA certyfikuje kwotę…
Czytaj
Contract Administrator
Contract administrator dla inwestora prywatnego: dom i dobudowa
Budujesz dobudowę albo przebudowujesz dom, w którym mieszkasz z rodziną. Architekt skończył rysunki, wykonawca przysłał ofertę i swój wzór umowy na dwie strony. Płatności co tydzień „za postęp”, zmiany „do…
Czytaj
Contract Administrator
Contract administrator dla dewelopera: mieszkania i małe osiedla
Kupiłeś stary budynek do przerobienia na mieszkania albo działkę pod kilka domów. Masz pozwolenie, rysunki i dwie oferty od wykonawców, a plan sprzedaży zakłada, że pierwsze lokale oddasz wcześniej niż resztę.…
Czytaj
Contract Administrator
Wybór wykonawcy przez inwestora: przetarg krok po kroku
Wysłałeś rysunki trzem firmom polecanym przez znajomych. Jedna odpisała ceną na pół strony, druga wyceną rozpisaną na pozycje, trzecia po trzech tygodniach przysłała kwotę z dopiskiem „bez instalacji”. Każda…
Czytaj
Contract Administrator
Contract particulars w JCT: co wpisać przed podpisaniem
Wykonawca przysłał umowę JCT do podpisu. Większość to drukowany tekst, który wygląda tak samo jak w każdej innej umowie. Na początku jest jednak kilka stron z pustymi polami: daty, procenty, stawki i wybory…
Czytaj
Contract Administrator
Interim certificate: jak contract administrator liczy kwotę
Co miesiąc wykonawca przysyła wniosek o płatność z kwotą, która rośnie szybciej niż budowa za oknem. Kilka dni później dostajesz od contract administratora interim certificate, czyli certyfikat płatności…
Czytaj
Contract Administrator
Instrukcje contract administratora: rodzaje, forma i terminy
Stoisz na budowie swojej dobudowy i widzisz, że okno w kuchni lepiej wyglądałoby pół metra dalej. Mówisz to brygadziście, on kiwa głową, a miesiąc później we wniosku o płatność pojawia się pozycja za nowe…
Czytaj
Contract Administrator
Decyzja o przedłużeniu terminu: jak ocenia ją contract administrator
Wykonawca przysyła pismo: okna przyszły później, bo zmieniłeś ich rozmiar, a do tego przez dwa tygodnie lało i nie dało się zamknąć dachu. Prosi o przesunięcie daty zakończenia. Ty masz wynajęte mieszkanie do…
Czytaj
Contract Administrator
Loss and expense: jak contract administrator ocenia roszczenie
Budowa przedłużyła się, bo konstruktor spóźnił się z rysunkami stropu, a Ty w trakcie zmieniłeś układ kuchni i łazienki. Contract administrator dał wykonawcy więcej czasu. Miesiąc później przychodzi kolejne…
Czytaj
Contract Administrator
Non-completion certificate: kiedy CA go wystawia i co z niego wynika
Data zakończenia z umowy minęła tydzień temu. Ekipa wciąż kładzie podłogi i montuje kuchnię, a Ty płacisz za wynajem mieszkania i przechowanie mebli. Chcesz potrącić kary za opóźnienie, które wpisaliście do…
Czytaj
Contract Administrator
Wizyty contract administratora na budowie i raport z wizyty
Mieszkasz daleko od budowy albo pracujesz cały dzień i wpadasz na miejsce raz w tygodniu, wieczorem. Widzisz nowe ściany, ale nie wiesz, czy to dużo, czy mało jak na ten etap, i czy izolacja pod płytą jest…
Czytaj
Contract Administrator
Wadliwe roboty: co może zrobić contract administrator
Na budowie widzisz, że płytki w łazience mają krzywe fugi, a w ścianie, która według opisu robót miała mieć płytę ognioodporną, ktoś dał zwykłą. Masz ochotę wstrzymać całą płatność i kazać skuć wszystko od…
Czytaj
Contract Administrator
Employer's agent a contract administrator w JCT Design and Build
Architekt przygotował Ci projekt do pozwolenia na budowę, a wykonawca proponuje, że sam dokończy projekt i zbuduje dom w jednej umowie: JCT Design and Build. Brzmi prosto, jeden podpis i jedna firma od…
Czytaj
Contract Administrator
Project manager w NEC a contract administrator w JCT
Wykonawca przysyła ofertę i pisze, że woli umowę NEC, bo zna ją z wcześniejszych budów. Twój architekt zawsze pracował na JCT. Jeden mówi o „project managerze”, drugi o „contract administratorze”, a Ty nie…
Czytaj
Contract Administrator
Contract administrator przy remoncie domu: czy go potrzebujesz
Planujesz remont domu z dobudową z tyłu i nowym poddaszem. Masz rysunki od architekta, trzy oferty i pytanie, które słyszysz od znajomych: czy potrzebny jest ktoś, kto poprowadzi umowę. Jeden wykonawca mówi, że…
Czytaj
Contract Administrator
Contract administrator w trakcie budowy: przejęcie umowy
Budowa trwa od kilku miesięcy. Architekt, który prowadził umowę, rezygnuje albo nie ma już czasu na Twoją budowę. Wykonawca przysyła kolejny wniosek o płatność, a certyfikatu nie ma kto wystawić. Albo od…
Czytaj
Contract Administrator
Jak wykonawca ma rozmawiać z contract administratorem klienta
Klient wyznaczył contract administratora. Przychodzi raz w miesiącu, chodzi po budowie z notesem, a potem wysyła długie maile po angielsku z numerami zapisów z umowy. Ty odpisujesz krótko albo dzwonisz do…
Czytaj
Contract Administrator
Administracja umowy po stronie wykonawcy: co obejmuje
Wygrałeś robotę dla dewelopera. Umowa JCT ma kilkadziesiąt stron, a po stronie klienta jest contract administrator i QS. Oni mają czas, wzory pism i kalendarz terminów. Ty masz ekipę, dostawy i telefon, który…
Czytaj
Contract Administrator
Pisma wykonawcy do contract administratora: lista na całą budowę
Budowa idzie dobrze, ekipa robi swoje, a klient jest zadowolony. Po pół roku contract administrator klienta odrzuca wniosek o dodatkowe koszty, bo „wykonawca nie zawiadomił o tym w trakcie robót”. Przedłużenie…
Czytaj
Klient nie płaci
Klient nie płaci za remont w Anglii. Co zrobić krok po kroku
Remont prawie skończony. Klient był miły, chwalił płytki, częstował herbatą. Faktura poszła, termin minął, a teraz klient nie odbiera telefonu albo mówi, że „musi się zastanowić”, bo coś mu się nie podoba. Ty…
Czytaj
Klient nie płaci
Jak odzyskać pieniądze od klienta w UK bez sądu
Robota zrobiona, faktury wysłane, a na koncie pusto. Klient obiecuje, że „w przyszłym tygodniu”, potem znowu. Sąd kojarzy Ci się z angielskimi formularzami, opłatami i miesiącami czekania, więc odkładasz temat.…
Czytaj
Klient nie płaci
Główny wykonawca nie płaci podwykonawcy. Twoje prawa w UK
Pracujesz jako podwykonawca dla większej firmy. Co miesiąc wysyłasz aplikację, a pieniądze przychodzą późno, w częściach albo wcale. Kierownik budowy rozkłada ręce: „klient nam nie zapłacił, to my nie zapłacimy…
Czytaj
Klient nie płaci
Zaliczka na budowę w UK: ile brać i jak ją zapisać w umowie
Klient chce, żebyś zaczął w poniedziałek. Okna na wymiar, stal, kontener, rusztowanie: to wszystko trzeba zamówić i zapłacić, zanim klient zobaczy pierwszą ścianę. Jeśli bierzesz to na siebie, kredytujesz…
Czytaj
Klient nie płaci
7 sposobów, żeby klient nie mógł Ci nie zapłacić
Większość historii o klientach, którzy nie płacą, zaczyna się tak samo: „dogadaliśmy się na słowo”, „był polecony przez znajomego”, „wszystko miało być rozliczone na końcu”. Potem robota jest zrobiona, a…
Czytaj
Klient nie płaci
Klient potrąca pieniądze za wady. Kiedy może, a kiedy nie
Wysyłasz waluację albo fakturę na kwotę A. Klient płaci A minus spory kawałek i dopisuje w e-mailu jedno zdanie: „potrąciłem za krzywe płytki i drzwi, które się nie domykają”. Bez listy, bez zdjęć, bez…
Czytaj
Klient nie płaci
Czy można zejść z budowy, gdy klient nie płaci? Prawo do wstrzymania robót
Klient zalega z płatnością, a Ty dalej codziennie wysyłasz ludzi na budowę. Każdy dzień to wypłaty, paliwo i materiały, za które nikt Ci nie oddał. Chcesz zejść z budowy, ale się boisz: klient powie, że…
Czytaj
Klient nie płaci
Odsetki za spóźnioną płatność w UK. Ile możesz doliczyć
Faktura za kolejny etap poszła do generalnego wykonawcy na czas. Termin płatności minął, potem jeszcze tydzień, a na koncie dalej nic. Dzwonisz i słyszysz „w przyszłym tygodniu”. W tym czasie płacisz ludziom,…
Czytaj
Klient nie płaci
List przedsądowy po angielsku: wzór i wyjaśnienie po polsku
Wysłałeś fakturę, potem dwa przypomnienia SMS-em i jednego maila. Klient raz odpisał, że „sprawdzi”, potem przestał odpowiadać. Robota stoi skończona, a pieniędzy nie ma. Następny krok to pismo, które pokazuje,…
Czytaj
Klient nie płaci
Klient zniknął i nie zapłacił. Co możesz jeszcze zrobić
Dobudowa prawie skończona. Klient przez dwa miesiące płacił, potem zaczął przesuwać przelewy, a w końcu przestał odbierać telefon. Na WhatsAppie jedna szara kreska. Sąsiad mówi, że widział samochód z…
Czytaj
Klient nie płaci
Ile pieniędzy tracą małe firmy budowlane na niezapłaconych robotach
Kończysz miesiąc i patrzysz na konto. Robota idzie, ludzie pracują, faktury wysłane, a pieniędzy mniej, niż powinno być. Tu brakuje ostatniej raty za loft, tam retencji z zeszłorocznej dobudowy, a jeszcze gdzie…
Czytaj
Waluacje
Co to jest waluacja na budowie? Przewodnik po polsku
Pierwsza większa robota w Anglii. W umowie stoi „monthly valuations”, a QS klienta pyta, kiedy wyślesz „your first valuation”. W Polsce wystawiłbyś fakturę za etap i po sprawie. Tu okazuje się, że faktura to za…
Czytaj
Waluacje
Application for payment: jak napisać, żeby klient zapłacił
Wysyłasz klientowi maila: „Hi, please pay for this month, thanks”. Klient odpisuje po dwóch tygodniach, że jego QS „nie widzi podstawy” i zapłaci, jak dostanie rozbicie. Tymczasem Ty masz ludzi do opłacenia.…
Czytaj
Waluacje
Waluacja miesięczna krok po kroku na przykładzie dobudowy
Umowa podpisana, w niej zapis o waluacjach co miesiąc. Pierwszy miesiąc minął, fundamenty zrobione, ściany idą w górę i trzeba wysłać pierwszą waluację. Siadasz wieczorem do laptopa i nie wiesz, od czego…
Czytaj
Waluacje
QS klienta obciął Ci waluację. Jak odpowiedzieć
Wysłałeś aplikację o płatność za miesiąc roboty. Fundamenty zrobione, ściany do pierwszego stropu stoją, zdjęcia dołączone. Po kilku dniach przychodzi mail i okazuje się, że QS klienta obciął waluację o jedną…
Czytaj
Waluacje
Dlaczego Twoja waluacja się spóźnia i jak to naprawić
Koniec miesiąca, a Ty jeszcze na dachu. Waluacja miała pójść w piątek. Poszła w środę następnego tygodnia, bo wieczorami nie było siły siadać do laptopa, a podwykonawca od elektryki nie przysłał, co zrobił.…
Czytaj
Waluacje
Payment certificate, czyli co QS klienta wysyła po Twojej waluacji
Wysłałeś waluację za miesiąc pracy. Tydzień później przychodzi PDF po angielsku: tabelka, kilka kwot, słowo „certificate” w nagłówku, podpis architekta. Kwota na dole jest niższa niż w Twojej aplikacji, a obok…
Czytaj
Waluacje
Materiały na budowie w waluacji. Czy klient musi za nie zapłacić
Pod koniec miesiąca przyjeżdża dostawa: pustaki na całe piętro, więźba dachowa, okna. Zapłaciłeś dostawcy z góry, bo inaczej nie chciał wydać towaru. Nic z tego jeszcze nie jest wbudowane, więc w waluacji…
Czytaj
Waluacje
Jak liczyć procent wykonania, żeby nie zaniżać sobie waluacji
Stoisz na budowie z telefonem i wpisujesz do waluacji: fundamenty 100%, ściany „gdzieś 50%”, dach „może 20%”. Wolisz dać mniej, żeby QS klienta się nie czepiał. Tyle że ściany są w 70%, a na dachu stoi już cała…
Czytaj
Waluacje
Harmonogram płatności na budowie: etapami czy co miesiąc
Klient pyta przed podpisaniem: „Jak chcesz dostawać pieniądze?”. Mówisz pierwsze, co przychodzi do głowy: „Trochę na start, potem po fundamentach, po dachu i na koniec”. Trzy miesiące później stoisz z gotowymi…
Czytaj
Waluacje
Waluacje podwykonawców: jak nie płacić więcej, niż dostajesz
Prowadzisz dobudowę. Masz swoich ludzi, ale elektryka, dach i tynki oddałeś podwykonawcom. Co miesiąc każdy z nich przysyła aplikację, a Ty płacisz, bo chłopaki muszą mieć na wypłaty. Klient albo jego QS w tym…
Czytaj
Waluacje
Excel czy program do waluacji? Uczciwe porównanie
Masz arkusz w Excelu, który kiedyś zrobił kolega. Działa, mniej więcej. Co miesiąc kopiujesz zakładkę, zmieniasz procenty, poprawiasz formułę, która znowu pokazuje błąd, i wysyłasz klientowi PDF. Czasem…
Czytaj
Wariacje
Co to jest wariacja na budowie i dlaczego tracisz na niej pieniądze
Klient przychodzi na budowę w sobotę. „Skoro już tu jesteście, przesuńcie to okno o metr. I dajcie gniazdka w kuchni z drugiej strony.” Robisz, bo to drobiazg i nie chcesz psuć atmosfery. Potem jeszcze inne…
Czytaj
Wariacje
„Tego nie było w zakresie”. Jak wygrać tę rozmowę z klientem
Stoisz z klientem w nowej kuchni. On pokazuje na sufit: „A podwieszany sufit z oświetleniem? Przecież to oczywiste, że jest w cenie.” Ty wiesz, że tego nie wyceniałeś. Mówisz „tego nie było w zakresie”, a…
Czytaj
Wariacje
Jak wycenić roboty dodatkowe, żeby klient nie podważył ceny
Klient prosi o dodatkową ściankę działową z drzwiami. Liczysz w głowie: dwa dni dla dwóch ludzi, płyty, profile, drzwi, malowanie. Rzucasz kwotę przez telefon. Klient się zgadza, a przy płatności nagle mówi, że…
Czytaj
Wariacje
Variation order: wzór po angielsku z wyjaśnieniem po polsku
Klient prosi o dodatkowy świetlik w dachu. Zgadzasz się, ustalacie cenę przy kawie, robota idzie dalej. Dwa miesiące później klient pamięta inną kwotę, a Ty nie masz nic na piśmie. Mógłbyś wysłać e-mail, ale…
Czytaj
Wariacje
Wariacja ustalona ustnie. Czy klient musi za nią zapłacić
Klient wychodzi rano do pracy i rzuca w drzwiach: „Dajcie jednak drewnianą podłogę zamiast paneli, dopłacę”. Kiwasz głową, zamawiasz deski, kładziesz. Przy płatności klient mówi, że różnica w cenie jest za…
Czytaj
Wariacje
Wariacja przez SMS i WhatsApp: czy to wystarczy jako dowód
Cała budowa toczy się na WhatsAppie. Klient wysyła zdjęcie z internetu i pisze „zróbcie taki sufit w salonie”. Ty odpisujesz „ok, będzie dopłata”, on wysyła kciuk w górę. Po dwóch miesiącach klient twierdzi, że…
Czytaj
Wariacje
Jak dokumentować roboty dodatkowe na budowie: 5 nawyków
Koniec budowy. Siadasz do rozliczenia i próbujesz sobie przypomnieć wszystkie zmiany. Dodatkowe gniazdka były w marcu, chyba. Ścianka w łazience w kwietniu. Zmiana płytek, ale czy klient wtedy dopłacił? Szukasz…
Czytaj
Wariacje
Zrobiłeś roboty dodatkowe bez wyceny. Jak je teraz odzyskać
Budowa skończona. Po drodze zrobiłeś kilkanaście rzeczy, o które klient prosił „przy okazji”: dodatkowe gniazdka, przesunięte drzwi, wyższy cokół, drugi kran w ogrodzie. Nikt nie ustalał cen, bo było miło i…
Czytaj
Wariacje
Instrukcja architekta: kiedy to wariacja, a kiedy nie
Dobudowa, środek tygodnia. Architekt przychodzi na wizytę, ogląda ścianę i mówi: „Proszę dać tu inne nadproże i przesunąć okno trochę w lewo”. Następnego dnia przychodzi e-mail z nagłówkiem „Architect's…
Czytaj
Wariacje
Omission, czyli klient wykreśla robotę. Co z Twoją marżą
Remont domu, umowa podpisana, materiał zamówiony. Po miesiącu klient pisze: „Kuchni jednak nie robimy, zrobi ją firma od mebli. Proszę odjąć ją z ceny”. Na pierwszy rzut oka sprawa jest prosta: mniej roboty,…
Czytaj
Wariacje
Dayworks: kiedy liczyć roboty po godzinach i jakie stawki
Przy rozbiórce starej przybudówki wychodzi stary fundament, którego nie było na żadnym rysunku. Nie da się go zmierzyć ani wycenić z góry, bo nikt nie wie, ile go jest pod ziemią. Kierownik klienta mówi:…
Czytaj
Wariacje
Prime cost sum i provisional sum. Różnica, która kosztuje
W ofercie na remont domu wpisałeś „płytki: PC sum” i „odwodnienie: provisional sum”, bo klient jeszcze nie wybrał płytek, a nikt nie wiedział, co jest pod starym podjazdem. Na końcu budowy klient mówi, że kwota…
Czytaj
Pay Less
Pay Less Notice po polsku: co to jest i co z nim zrobić
Wysłałeś waluację na czas, klient nie zgłosił uwag, a dwa dni przed terminem zapłaty przychodzi e-mail z załącznikiem „Pay Less Notice”. W środku kwota o jedną trzecią niższa i kilka linijek po angielsku o…
Czytaj
Pay Less
Dostałem Pay Less Notice. Pierwsze 48 godzin
Piątek po południu, telefon wibruje. E-mail od QS-a klienta, w załączniku „Pay Less Notice”, a w nim kwota o połowę niższa niż w Twojej waluacji. Pierwsza myśl: dzwonić i krzyczeć. Druga: zejść z budowy w…
Czytaj
Pay Less
Payment Notice: kto, kiedy i co musi w nim napisać
Wysyłasz waluację, a po tygodniu przychodzi od klienta krótki e-mail: „Payment Notice No. 4”, kwota i tabelka. Nie wiesz, czy to faktura, potwierdzenie, czy zapowiedź obcięcia. Przy innej budowie klient nie…
Czytaj
Pay Less
Pay Less Notice wysłany za późno. Czy klient i tak może zapłacić mniej
Główny wykonawca dostał Twoją aplikację, nie wysłał żadnego pisma, a dzień przed terminem zapłaty przychodzi Pay Less Notice z kwotą o połowę niższą. Kierownik mówi przez telefon: „Taki mamy system, dostaniesz…
Czytaj
Pay Less
Construction Act po polsku: terminy płatności w budownictwie w UK
Pracujesz w Anglii od kilku lat, ale terminy płatności znasz głównie z doświadczenia: „klient zwykle płaci po miesiącu”. Aż przychodzi główny wykonawca, który płaci po dwóch miesiącach i mówi, że „taki ma…
Czytaj
Pay Less
Czy Construction Act dotyczy remontu u osoby prywatnej
Robisz dobudowę dla pary z dziećmi. Klient płaci coraz wolniej, a przy ostatniej racie wysyła e-mail, że „zatrzymuje część za usterki”. Kolega z innej firmy mówi: „Wyślij mu, że nie dostałeś pay less notice, i…
Czytaj
Pay Less
Default payment notice: gdy klient milczy, Twoja aplikacja wygrywa
Wysłałeś aplikację o płatność na koniec miesiąca. Mija tydzień, potem drugi. Od klienta nie ma ani payment notice, ani pay less notice, ani nawet maila „sprawdzamy”. Kusi, żeby czekać dalej i nie psuć relacji.…
Czytaj
Pay Less
Due date i final date for payment. Dwa terminy, które musisz znać
W umowie od głównego wykonawcy stoją dwa terminy: „due date” i „final date for payment”. Wiele polskich firm czyta je jako jedno: termin zapłaty. Potem jest zdziwienie, że pieniądze nie przyszły w due date, a…
Czytaj
Pay Less
Kalendarz płatności na budowie: przykład z prawdziwymi datami
Każdy wie, że klient ma zapłacić „w terminie”. Mało kto potrafi powiedzieć, który to dokładnie dzień, gdy waluację wysłał w piątek, a w umowie jest tylko „payment in accordance with the Scheme”. Bez kalendarza…
Czytaj
Retencja
Retencja na budowie: co to jest i kiedy wraca
Pierwsza waluacja dla głównego wykonawcy wraca z certyfikatem. Kwota jest niższa, niż się spodziewałeś. W tabeli jest linijka „less retention” i kilka procent mniej. Pytasz, za co Ci obcięli, a słyszysz, że nic…
Czytaj
Retencja
Jak odzyskać retencję po zakończeniu budowy
Budowa skończona, ekipa dawno na innej robocie, klient się wprowadził. W papierach została jeszcze retencja, kilka procent z każdej waluacji, razem kwota, której szkoda zostawić. Dzwonisz do kierownika budowy…
Czytaj
Retencja
Retencja nie oddana od dwóch lat. Co możesz zrobić
Budowa skończyła się dwa lata temu. Wszystko było odebrane, klient mieszka albo najemcy dawno się wprowadzili. Retencji jak nie było, tak nie ma. Główny wykonawca raz mówi, że czeka na certyfikat od inwestora,…
Czytaj
Retencja
Okres usuwania wad (defects period) bez tajemnic
Klient się wprowadził, robota odebrana, ekipa na nowej budowie. Po trzech miesiącach przychodzi e-mail: pękła fuga w łazience, drzwi do sypialni szorują o podłogę, w kuchni odchodzi silikon. Klient pisze, że to…
Czytaj
Retencja
Retencja 3%, 5% czy wcale? Co negocjować przed podpisaniem
Główny wykonawca przysyła umowę podwykonawczą do podpisu na jutro. W środku zapis o retencji: procent z każdej płatności, zwrot „po zakończeniu inwestycji”. Kolega z innej firmy mówi, że u niego jest mniej,…
Czytaj
Retencja
Retention bond zamiast retencji. Czy to się opłaca małej firmie
Przy każdej waluacji klient zatrzymuje kilka procent. Po roku z kilku budów robi się kwota, za którą kupiłbyś nowy samochód dostawczy albo zapłacił ludziom przez gorszy miesiąc. Ktoś na budowie rzuca:…
Czytaj
Kosztorysy
Kosztorys budowlany w UK: czym różni się od polskiego
W Polsce robiłeś kosztorysy latami. Katalog, nakłady, robocizna, materiał, sprzęt, narzuty na końcu, wszystko w programie. W Anglii dostajesz rysunki dobudowy, liczysz po swojemu, wysyłasz klientowi kilka stron…
Czytaj
Kosztorysy
Ile kosztuje dobudowa w Londynie w 2026 roku
Klient z południowego Londynu dzwoni w sobotę rano. Chce dobudowę z tyłu domu, kuchnię z jadalnią, duże przeszklenie do ogrodu. Pyta: „ile to mniej więcej wyjdzie?”. Kolega z innej firmy rzucił mu kwotę za metr…
Czytaj
Kosztorysy
Ile kosztuje loft conversion i co podnosi cenę
Klient ma szeregowiec i chce z poddasza zrobić sypialnię z łazienką. Na sąsiedniej ulicy ktoś już ma lukarnę, więc klient mówi: „sąsiad zapłacił tyle i tyle, zrobi pan podobnie?”. Tylko że u sąsiada nie było…
Czytaj
Kosztorysy
Koszt remontu domu w UK: od czego zależy
Dom z lat trzydziestych, nowi właściciele, plan prosty: nowa elektryka, nowa łazienka, kuchnia, tynki, podłogi, malowanie. Podajesz cenę, klient się zgadza. Po skuciu pierwszej ściany widzisz zbutwiałe…
Czytaj
Kosztorysy
Jak wycenić dobudowę krok po kroku
Masz na mailu rysunki dobudowy, termin na ofertę za tydzień i trzy inne roboty na głowie. Siadasz wieczorem, otwierasz arkusz z poprzedniej budowy, zmieniasz kilka liczb i wysyłasz. Robota wygrana. Po dwóch…
Czytaj
Kosztorysy
Bill of quantities po polsku: przedmiar w brytyjskim wydaniu
Pierwszy przetarg u dewelopera. Dostajesz paczkę: rysunki, specyfikację i plik na kilkadziesiąt stron z kolumnami „Item”, „Description”, „Qty”, „Unit”, „Rate”, „Amount”. Ilości są już wpisane, puste są tylko…
Czytaj
Kosztorysy
Narzut i zysk na budowie: ile naprawdę doliczać
Kolega z branży mówi: „ja zawsze doliczam tyle i tyle procent i mi starcza”. Inny dolicza dwa razy mniej i wygrywa więcej przetargów. Ty doliczasz coś pomiędzy, bo tak robiłeś zawsze. Na koniec roku obrót jest,…
Czytaj
Kosztorysy
Stawki dzienne budowlańców w UK w 2026 roku
Klient prosi: „policz mi to na dniówki, tak będzie prościej”. Albo główny wykonawca pyta, ile bierzesz za dzień za siebie i za pomocnika. Wpisujesz w Google stawki dzienne budowlańców w UK i dostajesz dziesięć…
Czytaj
Kosztorysy
Quote czy estimate? Jedno słowo, które może Cię kosztować
Wysłałeś klientowi wycenę łazienki. Na górze napisałeś „Quote”, bo tak wyglądał szablon, który ktoś Ci kiedyś dał. W trakcie roboty okazało się, że podłoga jest do wymiany, a klient wybrał droższe płytki.…
Czytaj
Kosztorysy
Jak napisać ofertę dla klienta po angielsku: wzór
Robotę umiesz wycenić. Gorzej z tym, jak to napisać. Wysyłasz klientowi SMS-a z kwotą albo jedną linijkę w mailu: „Extension, all included, price…”. Konkurencja wysyła trzy strony z logo, zakresem, warunkami…
Czytaj
Kosztorysy
Założenia i wyłączenia w ofercie: tarcza przed sporem
Koniec dobudowy, ostatnia faktura. Klient płaci, ale potrąca za malowanie korytarza, przesunięcie gniazdek i wywóz starych mebli z garażu. Mówi, że to „było w cenie”. Ty odpowiadasz: „tego nie było w zakresie”.…
Czytaj
Kosztorysy
Kosztorys do przetargu: jak wygrać i nie stracić
Deweloper przysyła paczkę rysunków i specyfikację. Oferta na za tydzień, w grze jeszcze trzech wykonawców. Liczysz wieczorami, tniesz marżę, żeby być najtańszy, i wygrywasz. Po trzech miesiącach okazuje się, że…
Czytaj
Kosztorysy
Ile kosztuje kosztorys budowlany i kiedy się opłaca
Klient chce wycenę dobudowy na wczoraj. Rysunki od architekta mają kilkanaście stron, specyfikacja drugie tyle. Możesz siedzieć nad tym trzy wieczory albo zlecić to komuś, kto liczy kosztorysy na co dzień.…
Czytaj
Kosztorysy
Preliminaria: o czym zapominasz w każdej wycenie
Wycena dobudowy gotowa: fundamenty, ściany, dach, okna, instalacje, wykończenia. Każda pozycja policzona co do worka cementu. Budowa rusza i już w pierwszym tygodniu płacisz za kontener, toaletę, ogrodzenie,…
Czytaj
Kosztorysy
Wycena łazienki w UK: pozycje, o których się zapomina
Klient chce nową łazienkę. Oglądasz pomieszczenie, liczysz płytki, wannę, umywalkę, sedes i robociznę. Cena wychodzi rozsądna, klient się zgadza. Po zerwaniu starych płytek okazuje się, że deski pod wanną są…
Czytaj
Umowy
Umowa budowlana w UK po polsku: od czego zacząć
Klient przysyła mailem PDF na kilkadziesiąt stron po angielsku i pisze, że czeka na podpis do piątku. Albo odwrotnie: klient nie chce żadnej umowy, „bo przecież się znamy”. W obu przypadkach ryzykujesz to samo:…
Czytaj
Umowy
JCT po polsku: która umowa do jakiej roboty
Architekt pisze, że robota pójdzie „na JCT Minor Works”. Inny klient chce „JCT Homeowner”, a główny wykonawca przysyła „ShortSub” do podpisu. Dla polskiej firmy w UK to brzmi jak szyfr. Tymczasem od tego, która…
Czytaj
Umowy
JCT Minor Works wyjaśniona po polsku
Architekt klienta przysyła dokumenty przetargowe na dobudowę: rysunki, specyfikację i zdanie „the contract will be JCT Minor Works Building Contract 2024”. Wygrywasz, podpisujesz, zaczynasz. Po miesiącu…
Czytaj
Umowy
JCT Homeowner: umowa z osobą prywatną krok po kroku
Klientka chce dobudowę kuchni z tyłu domu. Architekt zrobił rysunki do pozwolenia i na tym jego rola się kończy. Umowy nie ma, klientka pyta, „czy możemy podpisać coś prostego”. Ty nie chcesz pisać umowy od…
Czytaj
Umowy
Umowa podwykonawcza w UK: 10 zapisów do sprawdzenia
Główny wykonawca dzwoni w czwartek: „Zaczynasz w poniedziałek, umowę podeślę mailem”. Przychodzi plik na kilkadziesiąt stron, a w nim płatność 60 dni po fakturze, retencja, kary przeniesione z umowy głównej i…
Czytaj
Umowy
Co musi być w umowie z klientem prywatnym
Remont domu dla małżeństwa z polecenia. Miła rozmowa w kuchni, uścisk dłoni, zaliczka przelewem i start w poniedziałek. Po dwóch miesiącach klient twierdzi, że nowe okna były „w cenie”, wstrzymuje ratę i pisze,…
Czytaj
Umowy
Budowa na słowo, bez umowy. Co Ci grozi
Klient dzwoni w piątek: „Zaczynamy w poniedziałek, cena jak mówiliśmy, papiery zrobimy później”. Ekipa akurat wolna, klient wygląda na porządnego, więc wchodzisz. Po dwóch miesiącach klient pamięta cenę inaczej…
Czytaj
Umowy
JCT Design and Build: kiedy odpowiadasz też za projekt
Deweloper przysyła paczkę dokumentów do wyceny: kilka rysunków od architekta, opis „Employer's Requirements” na trzydzieści stron i umowę JCT Design and Build. Na rysunkach brakuje detali stropu, rozmiarów…
Czytaj
Umowy
RIBA Domestic Building Contract po polsku
Klient prywatny z Bristolu ma architekta, a architekt przysyła Ci umowę do podpisu. Nie JCT, tylko RIBA Domestic Building Contract. Trzydzieści kilka stron po angielsku, pola do wypełnienia, opcje do…
Czytaj
Umowy
Kary umowne (LADs): jak ich uniknąć
Budowa skończona trzy tygodnie po terminie. Przez pół roku czekałeś na decyzje architekta, klient dwa razy zmieniał kuchnię, a dostawca okien się spóźnił. Przy ostatniej płatności przychodzi pismo: „Liquidated…
Czytaj
Umowy
Przedłużenie terminu (EOT): kiedy Ci się należy i jak o nie prosić
Architekt od trzech tygodni nie odpowiada na pytanie o detal okna dachowego. Klient w międzyczasie dorzucił drugą łazienkę, a firma od przyłącza gazu przyszła dwa tygodnie później, niż obiecała. Ty wiesz, że…
Czytaj
Spory
Adjudication po polsku: szybki spór o pieniądze w 28 dni
Główny wykonawca od trzech miesięcy obcina Ci waluacje. Za każdym razem inna wymówka: „jakość”, „opóźnienie”, „czekamy na klienta”. Na maile odpowiada coraz rzadziej, a kwota do odzyskania rośnie. Sąd kojarzy…
Czytaj
Spory
Small claims court dla budowlańca: kiedy warto
Remont łazienki skończony dwa miesiące temu. Klient zapłacił zaliczkę, a resztę wstrzymał, bo „fugi są nierówne”. Nie odbiera telefonu, na SMS-y odpisuje raz w tygodniu. Kwota nie jest wielka, ale to Twój zysk…
Czytaj
Spory
Money Claim Online krok po kroku po polsku
Faktura za ostatni etap dobudowy wisi od czterech miesięcy. List przedsądowy poszedł, termin minął, klient milczy. Ktoś na grupie dla polskich budowlańców pisze: „Złóż na Money Claim Online, to proste”.…
Czytaj
Spory
Spór z klientem o zapłatę: od czego zacząć
Klient zapłacił dwie raty bez problemu. Przy trzeciej zaczyna się: „Zapłacę, jak skończysz”, potem „to nie jest warte tyle”, a na końcu cisza. Ty masz ekipę do opłacenia i materiał na fakturze z odroczonym…
Czytaj
Spory
Klient wstrzymuje płatność przez wady. Jak to rozegrać
Ostatnia rata za dobudowę. Klient chodzi po pokojach z telefonem i robi zdjęcia: rysa na tynku, krzywa listwa, drzwi tarasowe, które ciężko chodzą. Potem pisze: „Nie zapłacę ani pensa, dopóki wszystko nie…
Czytaj
Spory
Windykacja w UK dla firmy budowlanej: co działa
Robota skończona trzy miesiące temu. Klient najpierw obiecywał przelew „w piątek”, potem przestał odbierać telefon, a na SMS-y odpisuje, że „są jeszcze poprawki”. Ty w tym czasie zapłaciłeś za materiał, ekipę i…
Czytaj
Spory
Smash and grab adjudication: gdy klient przegapi termin
Wysłałeś aplikację o płatność dokładnie w dniu z umowy. Mija due date, mija termin na payment notice, mija final date. Od klienta cisza, a potem przelew na połowę kwoty i krótki mail, że „reszta jest zawyżona”.…
Czytaj
Podatki
Domestic reverse charge VAT na budowie po polsku
Jesteś podwykonawcą zarejestrowanym do VAT. Wystawiasz fakturę głównemu wykonawcy jak zawsze: kwota netto plus VAT. Po tygodniu księgowość wykonawcy odsyła ją z krótkim dopiskiem „reverse charge, please…
Czytaj
Podatki
CIS po polsku: co musi wiedzieć polska firma budowlana
Pierwsza robota dla brytyjskiego głównego wykonawcy. Wystawiasz fakturę, a na konto wpływa mniej, niż napisałeś. Do tego dostajesz kartkę „payment and deduction statement” z kwotą „CIS deduction”. Nikt Cię nie…
Czytaj
Podatki
VAT na remont: 20%, 5% czy 0%
Klient dzwoni z pytaniem: „Sąsiad płacił 5% VAT za remont, a ja mam płacić 20%? Dlaczego?”. Ty nie wiesz, co odpowiedzieć, a do podpisania umowy zostały dwa dni. Pytanie VAT 20% czy 5% na remont wraca przy…
Czytaj
Podatki
CIS gross status: jak dostać płatności bez potrąceń
Co miesiąc wykonawca potrąca Ci 20% z płatności za robociznę. Pieniądze wracają dopiero przy rozliczeniu podatku, a Ty w tym czasie płacisz ekipie, dostawcom i za paliwo z tego, co zostało. Przy większych…
Czytaj
Prowadzenie budowy
Jak prowadzić dokumentację budowy, żeby wygrać każdy spór
Klient twierdzi, że dodatkowe gniazdka „były w cenie”. Ty pamiętasz, że prosił o nie w kuchni, przy herbacie, w trzecim tygodniu budowy. Potwierdzenie jest gdzieś w WhatsAppie, zdjęcie w telefonie kolegi, a…
Czytaj
Prowadzenie budowy
Zdjęcia z budowy jako dowód: jak je robić i przechowywać
QS klienta obcina Ci w waluacji instalację elektryczną do 50%, bo „nie widział, ile jest zrobione”. Ty wiesz, że kable są rozciągnięte w całym domu, tylko od tygodnia siedzą pod płytą g-k. Zdjęcia? Są, gdzieś w…
Czytaj
Prowadzenie budowy
Program do prowadzenia budowy dla małej firmy: na co patrzeć
Masz trzy budowy naraz. Kosztorys jest w Excelu na laptopie, wariacje w SMS-ach, zdjęcia w telefonie brygadzisty, a waluacje robisz w niedzielę wieczorem, przepisując liczby z jednego pliku do drugiego. Raz…
Czytaj
Prowadzenie budowy
Cała budowa w jednym miejscu: od kosztorysu do rozliczenia końcowego
Budowa się skończyła, klient się wprowadził, a Ty siadasz do rozliczenia końcowego. Kosztorys w jednym pliku, wariacje w trzech wątkach maili, waluacje w osobnych arkuszach, a retencja w głowie. Liczysz dwa…
Czytaj
Prowadzenie budowy
RFI po polsku: jak pytać architekta, żeby nie płacić za błędy
Ściany stoją, a na rysunku architekta nadproże nad nowym otworem wygląda inaczej niż w obliczeniach konstruktora. Dzwonisz do architekta, słyszysz „zrób jak w obliczeniach”, więc robisz. Miesiąc później klient…
Czytaj
Prowadzenie budowy
Site diary: dziennik budowy, który chroni Twoje pieniądze
Klient twierdzi, że w marcu ekipa przez tydzień nie pojawiała się na budowie i dlatego dach jest spóźniony. Ty wiesz, że ludzie byli, tylko czekali na decyzję w sprawie okien dachowych. Klient pamięta po…
Czytaj
Prowadzenie budowy
Oferty podwykonawców i dostawców: jak je porównać i nie przepłacić
Masz trzy oferty na tynki do dobudowy. Jedna wyraźnie tańsza, więc bierzesz ją bez długiego zastanawiania. Po dwóch tygodniach tynkarz mówi, że rusztowanie miało być Twoje, wywóz odpadów też, a narożniki i…
Czytaj
QS
Kim jest QS i czy Twoja firma go potrzebuje
Na pierwszym spotkaniu po stronie klienta siedzi architekt i jeszcze jedna osoba, która prawie nic nie mówi, tylko notuje. Miesiąc później ta sama osoba odsyła Twoją waluację z obciętymi pozycjami i krótkim…
Czytaj
QS
QS po stronie wykonawcy: co zyskujesz
Wysyłasz waluację, a po kilku dniach przychodzi odpowiedź od QS-a klienta: trzy pozycje obcięte, dwie wariacje „not agreed”, a na końcu kwota wyraźnie niższa, niż liczyłeś. Odpisujesz wieczorem, po polsku w…
Czytaj
QS
Ile kosztuje quantity surveyor w UK
Klient ma swojego QS-a, który co miesiąc obcina Ci waluacje. Myślisz, że też by Ci się przydał, ale od razu pojawia się pytanie: ile kosztuje quantity surveyor i czy mała firma w ogóle może sobie na niego…
Czytaj
Zakończenie
Practical completion po polsku: odbiór, który uruchamia pieniądze
Dobudowa skończona. Klient już mieszka w nowej kuchni, ale ciągle mówi, że „jeszcze nie odebrał”, bo listwa przy drzwiach jest krzywa, a w łazience brakuje jednej zaślepki. Retencja wisi, ostatnia płatność też,…
Czytaj
Zakończenie
Rozliczenie końcowe (final account) krok po kroku
Budowa oddana, klient zadowolony, ostatnia waluacja zapłacona. Wydaje się, że po sprawie. Tylko że w szufladzie leżą jeszcze trzy wariacje bez podpisu, retencja, o której nikt nie pamięta, i pozycja, którą QS…
Czytaj
Zakończenie
Klient nie chce podpisać odbioru. Co dalej
Roboty skończone od trzech tygodni. Klient wprowadził się, korzysta z nowej łazienki i nowej kuchni, ale odbioru nie podpisuje. Za każdym razem znajduje coś nowego: plamkę na suficie, fugę w innym odcieniu,…
Czytaj
Zakończenie
Snagging: lista usterek bez kłótni z klientem
Ostatni tydzień budowy. Klient chodzi po domu z kolorowymi karteczkami i przykleja je wszędzie: na framugi, na gniazdka, na fugi w łazience. Wieczorem dostajesz od niego zdjęcie ściany całej w karteczkach i…
Czytaj
QS
QS czy kosztorysant? Czym się różnią w UK
Klient prosi o wycenę dobudowy, więc szukasz kogoś, kto ją policzy. Wpisujesz w Google „kosztorysant UK” i trafiasz na ludzi, którzy przedstawiają się jako QS, estimator albo cost consultant. Jeden liczy tylko…
Czytaj
QS
Jak wybrać QS dla małej firmy budowlanej: 6 pytań
Zdecydowałeś, że rozliczeń nie będziesz już robił wieczorami. Masz numer do QS-a od znajomego, drugi z ogłoszenia, trzeci z polecenia architekta. Każdy mówi, że zna się na waluacjach i umowach. Po pół roku…
Czytaj
QS
MRICS i FRICS: co znaczą litery po nazwisku QS-a
QS klienta podpisuje maila: imię, nazwisko, a po przecinku MRICS. Architekt poleca Ci kogoś z dopiskiem FRICS. W ofercie innego doradcy widzisz AssocRICS. Dla polskiego budowlańca to zestaw liter, który brzmi…
Czytaj
QS
Commercial manager dla małej firmy budowlanej: czy to się opłaca
Firma rośnie. Masz trzy budowy naraz, dwie ekipy, kilku podwykonawców i klienta z deweloperki, który przysyła pisma po angielsku. W dzień jeździsz między budowami, a wieczorem siedzisz nad fakturami i nie…
Czytaj
QS
QS klienta i QS wykonawcy: kto pilnuje czyich pieniędzy
QS klienta jest miły. Przyjeżdża na budowę, chwali ekipę, pyta o postęp i mówi, że „wszystko się ułoży”. Kiedy masz problem z umową, dzwonisz do niego po radę, bo przecież zna się na rzeczy. Miesiąc później ta…
Czytaj
QS
Jak pracować z QS-em na odległość: zdjęcia, pliki i terminy
Budujesz na południowym zachodzie Anglii, a QS siedzi w zupełnie innej części kraju. Myślisz, że to nie zadziała, bo przecież ktoś musi zobaczyć, co zrobiono. Potem przed waluacją wysyłasz trzy rozmazane…
Czytaj
QS
Kiedy zatrudnić QS-a: sygnały, że tracisz pieniądze na budowie
Robota idzie dobrze. Ekipa pracuje, klient zadowolony, faktury wychodzą. A jednak na koncie ciągle brakuje, a na koniec budowy zostaje mniej, niż wychodziło z kosztorysu. Nie wiesz, gdzie to uciekło, bo nikt…
Czytaj
Podatki
Rejestracja VAT dla firmy budowlanej w UK: kiedy musisz
Firma rośnie. Przez pierwszy rok robiłeś łazienki i kuchnie, teraz przychodzą dobudowy i lofty, a faktury są coraz większe. Któregoś wieczoru księgowa pyta: „Kiedy ostatnio liczyłeś obrót z 12 miesięcy?”.…
Czytaj
Podatki
Faktura VAT po angielsku: co musi zawierać
Wysyłasz fakturę głównemu wykonawcy, a po dwóch tygodniach wraca mail z działu księgowości: „Invoice rejected, VAT number missing, please reissue”. Robota zrobiona, waluacja uzgodniona, a pieniędzy dalej nie…
Czytaj
Podatki
Nadpłacony podatek z CIS: jak go odzyskać
Przez cały rok wykonawca co miesiąc potrącał Ci 20% z robocizny. Na koniec roku podatkowego liczysz i wychodzi, że potrącenia są większe niż podatek, który naprawdę masz zapłacić. Różnica to Twoje pieniądze,…
Czytaj
Podatki
Sole trader czy limited company dla firmy budowlanej
Zaczynałeś sam, jako sole trader, z jednym vanem i paroma klientami z polecenia. Teraz masz ekipę, większe kontrakty i pierwszego głównego wykonawcę, który pyta: „Are you limited?”. Znajomy mówi, że spółka to…
Czytaj
Podatki
VAT na nowy dom: kiedy stawka 0%
Klient kupił działkę ze starym bungalowem, chce go zburzyć i postawić nowy dom. Pyta o cenę i od razu dodaje: „Na nowy dom VAT jest zerowy, prawda?”. Ty wiesz, że coś takiego słyszałeś, ale nie wiesz, czy…
Czytaj
Podatki
Jakie dokumenty firma budowlana musi trzymać dla HMRC
Faktury w skrzynce mailowej, paragony za materiały w schowku vana, zestawienia potrąceń CIS gdzieś w telefonie. Wszystko działa, dopóki HMRC nie napisze z prośbą o dokumenty za rok sprzed trzech lat. Wtedy…
Czytaj
Zakończenie
Certificate of making good: koniec okresu usuwania wad po polsku
Okres usuwania wad minął dwa tygodnie temu. Ekipa poprawiła wszystko, co klient zgłosił: fugę w łazience, drzwi do sypialni, silikon przy zlewie. Masz zdjęcia przed i po, masz maile. A retencja dalej leży u…
Czytaj
Zakończenie
Final certificate: ostatni dokument budowy wyjaśniony po polsku
Budowa skończona prawie rok temu. Część retencji wróciła, ekipa dawno pracuje gdzie indziej. Nagle przychodzi mail od architekta z załącznikiem „Final Certificate” i kwotą, która różni się od Twojego…
Czytaj
Zakończenie
Odbiór częściowy (sectional completion): kiedy się opłaca
Dobudowa z kuchnią i remont całego piętra w jednym kontrakcie. Kuchnia gotowa, piętro jeszcze w tynkach. Klient pyta, czy możecie „odebrać kuchnię”, bo chce już gotować u siebie. Brzmi rozsądnie, a Ty myślisz,…
Czytaj
Zakończenie
Klient wprowadza się przed odbiorem. Co z ryzykiem i płatnością
Loft prawie gotowy. Brakuje balustrady na górze schodów, malarz ma jeszcze dwa dni, elektryk czeka na osprzęt. W piątek dzwoni klient: kończy mu się najem, w sobotę przyjeżdża ciężarówka z meblami. Klient…
Czytaj
Zakończenie
Co oddać klientowi na koniec budowy: dokumenty powykonawcze
Ostatni dzień na budowie. Klient pyta: „A gdzie są wszystkie papiery?”. Certyfikat od elektryka masz w mailu, gwarancja na okna leży w aucie, instrukcja pieca została w kartonie po piecu, a rysunki zmian były…
Czytaj
Zakończenie
Building control completion certificate: kto i kiedy go dostaje
Dobudowę oddałeś półtora roku temu. Klient sprzedaje dom i dzwoni zdenerwowany: prawnik kupującego chce building control completion certificate, a on go nie ma. Pyta, czy to nie Ty miałeś go załatwić. Ty…
Czytaj
Retencja
Retencja u podwykonawcy: ile zatrzymać i kiedy oddać
Klient trzyma Ci retencję z każdej waluacji, więc Ty trzymasz ją elektrykowi, tynkarzom i ekipie od dachu. Tak robi większość głównych wykonawców. Problem zaczyna się na końcu: klient oddaje Ci retencję…
Czytaj
Retencja
Retencja a upadłość klienta: jak chronić swoje pieniądze
Kończysz budowę, czekasz na koniec okresu usuwania wad i na zwrot retencji. Zamiast pieniędzy przychodzi list od osoby, o której nigdy nie słyszałeś: firma Twojego klienta jest w likwidacji, a Ty jesteś jednym…
Czytaj
Retencja
Retencja w umowie bez JCT: jak ją zapisać
Większość małych robót w UK rusza bez umowy JCT. Jest oferta, mail z akceptacją, czasem dwie strony warunków napisanych przez klienta albo jego architekta. Gdzieś w środku pada zdanie „retention until…
Czytaj
Retencja
Retencja w waluacji: jak ją policzyć krok po kroku
QS klienta odsyła Twoją waluację z poprawkami. Kwota do zapłaty jest niższa, niż policzyłeś, a w tabeli retencja wygląda inaczej niż u Ciebie. Ty odjąłeś procent od kwoty za ten miesiąc, on od całej wartości…
Czytaj
Spory
Mediacja w sporze budowlanym: kiedy ma sens
Spór z klientem trwa od trzech miesięcy. On mówi o wadach i opóźnieniu, Ty o niezapłaconej waluacji i dwóch wariacjach. Maile robią się coraz dłuższe, a obie strony grożą sądem, choć nikt nie ma ochoty na…
Czytaj
Spory
Klient grozi sądem. Pierwsze kroki dla wykonawcy
Telefon wieczorem, potem SMS: „Spotkamy się w sądzie”. Klient twierdzi, że płytki są krzywe, budowa się spóźniła, a on zapłacił za dużo. Albo przychodzi list od jego prawnika, po angielsku, na trzy strony, z…
Czytaj
Prowadzenie budowy
Harmonogram robót dla małej budowy: jak go zrobić
Klient pyta, kiedy wejdą okna. Architekt chce wiedzieć, kiedy ma przyjść na kontrolę zbrojenia. Hydraulik dzwoni, czy może przyjść w środę, a Ty odpowiadasz „chyba tak”, bo cały plan budowy masz w głowie.…
Czytaj
Prowadzenie budowy
CDM 2015 po polsku: obowiązki małej firmy budowlanej
Robisz łazienkę i kuchnię u klienta prywatnego. Dwóch ludzi, trzy tygodnie, żadnego głównego wykonawcy nad Tobą. Ktoś na forum pisze, że „CDM to dla dużych budów”, a ktoś inny, że bez planu BHP inspektor może…
Czytaj
QS
Polski quantity surveyor w UK: kiedy się przydaje i jak pracuje
Klient przysyła maila na pół strony. W środku jest „valuation”, „not agreed”, „deduction” i zdanie o terminie, którego do końca nie rozumiesz. Wrzucasz to do tłumacza w telefonie, odpisujesz krótko, że robota…
Czytaj