Umowa po angielsku: słowniczek zapisów dla polskiej firmy

Dostajesz od architekta umowę na czterdzieści stron. Angielski z budowy znasz dobrze, ale tu są słowa, których nikt nie używa przy betonowaniu: Contract Particulars, Relevant Event, Rectification Period, notified sum. Tłumacz z internetu robi z tego „okres rektyfikacji” i „sumę notyfikowaną”, co niczego nie wyjaśnia. Podpisujesz, bo klient czeka, a o tym, co znaczyły te słowa, dowiadujesz się przy pierwszej obciętej płatności. Ten wpis to umowa po angielsku w wersji słowniczka: najważniejsze zapisy, które spotkasz w umowach budowlanych w UK, wyjaśnione po polsku i po budowlanemu.

Umowa po angielsku: słowniczek najważniejszych zapisów

Słowa są pogrupowane tak, jak czytasz umowę: kto jest kim, skąd są pieniądze, co się dzieje przy zmianach i jak się kończy robotę. Część nazw pochodzi z umów JCT, najpopularniejszych umów budowlanych w UK, ale te same pojęcia spotkasz w umowach pisanych przez klientów i głównych wykonawców.

Strony i dokumenty

• Employer

  Klient, czyli ten, kto zamawia i płaci. W umowach JCT tak nazywa się zamawiający, także osoba prywatna.

• Contractor

  Wykonawca, czyli Ty. Gdy pracujesz dla głównego wykonawcy, jesteś Sub-Contractor, a on jest Contractor.

• Contract Administrator

  Osoba, która w imieniu klienta prowadzi umowę, wydaje instrukcje i certyfikaty. Często architekt.

• Contract Particulars

  Dane umowy: kwoty, daty, procenty i wybrane opcje. Tę część czytaj najdokładniej, bo tu są liczby.

• Contract Documents

  Dokumenty umowy: rysunki, specyfikacja, zestawienie robót. Czego w nich nie ma, to zwykle wariacja.

• Contract Sum

  Cena kontraktu. Przy cenie ryczałtowej (lump sum) zmienia się tylko przez zmiany i zapisy z umowy.

Pieniądze

• Interim Payment

  Płatność okresowa w trakcie budowy. W JCT certyfikat okresowy wystawia architekt albo contract administrator.

• Due Date

  Dzień, w którym płatność staje się należna. Według Scheme 7 dni po końcu okresu albo po aplikacji, co później.

• Final Date for Payment

  Ostatni dzień na zapłatę. Według Scheme 17 dni po due date. Po nim płatność jest spóźniona.

• Payment Notice

  Pismo płacącego z kwotą, którą zapłaci. Wystawia je najpóźniej 5 dni po due date. Bez niego liczy się Twoja aplikacja.

• Pay Less Notice

  Pismo o zamiarze zapłaty mniej niż w nocie. Musi przyjść przed terminem z umowy i podać kwotę oraz podstawę.

• Retention

  Część każdej płatności, którą klient zatrzymuje do końca robót. Ustawa nie podaje stawki, decyduje umowa.

Zmiany i czas

• Instruction

  Polecenie od architekta albo contract administratora. Bez instrukcji trudno potem udowodnić, że zmiana była zlecona.

• Variation

  Zmiana zakresu, materiału albo kolejności robót. W JCT Design and Build ta sama rzecz nazywa się Change.

• Extension of Time

  Przedłużenie terminu zakończenia. Dostajesz je z powodów i na zasadach opisanych w umowie.

• Liquidated Damages

  Kary umowne za opóźnienie, ustalone z góry w umowie. Klient potrąca je z płatności za każdy okres zwłoki.

• Fluctuations

  Zapisy o zmianie ceny, gdy rosną koszty. Jeśli są wyłączone, wzrost cen materiałów jest Twoim ryzykiem.

• Base Date

  Data bazowa w danych umowy. Od niej liczy się zmiany przepisów i cen, więc porównaj ją z datą swojej wyceny.

Zakończenie i spory

• Practical Completion

  Zakończenie robót w praktyce, zwykle potwierdzone certyfikatem. Od tej daty biegnie okres usuwania wad.

• Rectification Period

  Okres usuwania wad po zakończeniu robót. W tym czasie wracasz poprawić wady. Długość podaje umowa.

• Final Certificate

  Certyfikat końcowy, który zamyka rozliczenie umowy. Sprawdź każdą kwotę, zanim go przyjmiesz.

• Final Account

  Rozliczenie końcowe: cena kontraktu plus i minus wszystkie zmiany. Zbieraj do niego dokumenty od pierwszego dnia.

• Adjudication

  Szybkie rozstrzygnięcie sporu przez niezależną osobę. Decyzja zapada w 28 dni od skierowania sprawy.

• Residential Occupier

  Prywatny klient zlecający roboty w domu, w którym mieszka albo zamieszka. Construction Act wtedy zwykle nie działa.

Jak czytać umowę po angielsku

Ten ostatni punkt jest bardzo ważny dla małych firm. Construction Act zwykle nie obejmuje robót u osoby prywatnej w jej własnym domu, więc terminy, pay less notice i inne zasady działają tylko wtedy, gdy są zapisane w umowie. Przy kliencie prywatnym czytaj więc część o płatnościach dwa razy.

Przykład: firma remontowa z Birmingham dostaje od głównego wykonawcy umowę podwykonawczą. W słowniczku na początku umowy „Payment Period” jest zdefiniowany inaczej, niż firma myślała, a Final Date for Payment wypada dużo później niż w ofercie. Firma prosi o zmianę zapisu przed podpisaniem i negocjuje krótszy termin, bo pyta przed podpisem, a nie po.

Co zrobić z umową po angielsku krok po kroku

1. Zacznij od definicji

   Większość umów ma na początku listę definicji. Przeczytaj ją, bo słowa w umowie znaczą to, co tam napisano.

2. Przeczytaj dane umowy

   Kwoty, daty, retencja, kary, okres usuwania wad. Wypisz je na jedną kartkę po polsku.

3. Znajdź część o płatnościach

   Due date, final date, payment notice i pay less notice. Zapisz terminy w kalendarzu.

4. Sprawdź zmiany i czas

   Kto zleca zmiany, jak się je wycenia i co zgłaszasz, żeby dostać przedłużenie terminu.

5. Zaznacz słowa, których nie rozumiesz

   Nie zgaduj. Zapytaj przed podpisaniem, bo po podpisie liczy się tekst, nie intencja.

6. Porównaj z ofertą

   Cena, zakres i harmonogram płatności w umowie muszą zgadzać się z tym, co wyceniłeś.

Jeśli nie chcesz zgadywać, co znaczy każdy zapis, przeczytamy umowę i opiszemy ją po polsku na jednej stronie. Tak wygląda umowa po angielsku sprawdzona przed podpisem. Zrobi to polski quantity surveyor w UK, który zna te dokumenty z drugiej strony stołu. O piśmie, które najczęściej obcina płatności, przeczytasz w opisie pay less notice.

Najczęstsze błędy

• Tłumacz zamiast definicji

  Automatyczny tłumacz nie zna znaczenia z umowy. Słowo znaczy to, co podaje lista definicji.

• Pominięte dane umowy

  Czytasz ogólne warunki, a liczby są w Contract Particulars. Tam są kary, retencja i terminy.

• Faktura zamiast aplikacji

  Umowa wymaga aplikacji o płatność w określonym dniu, a Ty wysyłasz fakturę, kiedy Ci pasuje.

• Ustne zmiany

  Umowa mówi, że zmiany zleca contract administrator na piśmie, a Ty robisz to, o co prosi klient na budowie.

• Brak zgłoszeń o opóźnieniu

  Umowa wymaga zgłoszenia przyczyny opóźnienia, a Ty milczysz. Potem nie masz przedłużenia terminu.

• Podpis pod presją czasu

  Klient chce zacząć jutro, więc podpisujesz bez czytania. Każdy niezrozumiany zapis zostaje z Tobą do końca.

Pytania

To nie jest porada prawna. Przy sporze sprawdzamy Twoją umowę i mówimy, czy potrzebny jest prawnik.